Sygnatura
VI SA/Wa 5503/23
Wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2024 r., VI SA/Wa 5503/23 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 18 stycznia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi N. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją [...] z [...] sierpnia 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej w skrócie organ) po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy własną decyzję [...] z [...] kwietnia 2023 r., zgodnie z którą na N. (Skarżącego) nałożono karę pieniężną w wysokości 1500 zł za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm,. zwanej dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645, ze zm., zwanej dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, ze zm., zwanej dalej u.t.d.). Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2022 r. o godzinie 14:34 System Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (dalej w skrócie SPOE KAS) zarejestrował przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...], znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M., co zostało odnotowane pod numerem ewidencyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy. W wyniku dokonanej kontroli stwierdzono, iż wymieniony pojazd samochodowy został zarejestrowany w SPOE KAS. Z pojazdem w dniu zarejestrowania naruszenia były powiązane trzy urządzenia służące do uiszczania opłaty elektronicznej (nr: [...], [...], [...]). Jednakże żadne z wymienionych urządzeń nie było aktywne w dniu stwierdzonego naruszenia. Jak ustalił organ, na podstawie danych z modułów Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej SPOE KAS, pojazd o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] września 2021 r. został zarejestrowany na koncie z odroczoną płatnością pod nazwą E-toll. Do wymienionego pojazdu administrator konta w dniu [...] września 2021 r. przypisał i aktywował urządzenie pokładowe typu ZSL o numerze biznesowym [...]. Powyższe urządzenie zostało deaktywowane w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 19:42:25, a następnie ponownie aktywowane w dniu [...] czerwca 2022 r. o godzinie 14:06:23. Ponadto do pojazdu o wymienionym numerze rejestracyjnym w dniu [...] marca 2022 r. dodano i aktywowano w tym samym dniu aplikację mobilną o numerze biznesowym [...], którą deaktywowano w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 07:50:10 i ponownie do dnia [...] lutego 2023 r. nie aktywowano. Ponadto z przedmiotowym pojazdem w dniu [...] kwietnia 2022 r. o godzinie 12:10:26 powiązano aplikację mobilną o numerze biznesowym [...], której nie aktywowano. Brak aktywnego urządzenia pokładowego w trakcie zarejestrowanego naruszenia potwierdza wykaz zarejestrowanych transakcji dla przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia [...] marca 2022 r. godziny 07:40 do dnia [...] czerwca 2022 r. do godziny 13:58. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców organ ustalił, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 18000 kg. Organ prowadzący postępowanie ustalił, iż podmiotem odpowiedzialnym stwierdzone naruszenie był użytkownik ww. pojazdu, tj. N. Naruszenie zostało zaewidencjonowane w protokole kontroli nr: [...]. Strona złożyła wyjaśnienia, w których wskazała, iż w trakcie zarejestrowanego naruszenia w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] znajdował się prawidłowo zamontowany Zewnętrzny System Lokalizacyjny o numerze [...]. Strona wyjaśniła, że powyższy ZSL został przypisany do przedmiotowego pojazdu oraz aktywowany w dniu [...] września 2021 r. i od pierwszego przejazdu, tj. od dnia [...] października 2021 r. opłaty elektroniczne były naliczane stale oraz bez żadnych zakłóceń. Jednocześnie, jak wskazała strona, od dnia rozpoczęcia działania tegoż urządzenia nie dokonano wobec niego żadnych zmian polegających na deaktywacji lub odłączenia od przypisanego pojazdu, a samo urządzenie nie sygnalizowało awarii lub zakłóceń w funkcjonowaniu. W związku z czym, zdaniem strony, przyczyną braku poboru opłaty elektronicznej w okresie od dnia [...] kwietnia 2022 r. do dnia [...] czerwca 2022 r. była awaria Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej polegająca na braku odbioru komunikatów wysyłanych przez ZSL o numerze [...]. Jednocześnie, jak wskazał wnoszący pismo, na powyższą awarię systemu wskazuje również firma F. sp z o.o. Strona wniosła o przesłuchanie świadka na okoliczność działania urządzenia pokładowego w trakcie zarejestrowanego naruszenia oraz ustalenie przyczyn braku poboru opłaty elektronicznej za przejazdy płatnymi odcinkami dróg krajowych pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w przedmiotowym okresie. Organ nie uwzględnił tego wniosku, uznając go za zbędny w świetle zgromadzonych w sprawie dokumentów. Organ ustalił, że odcinek autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M., po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] czerwca 2022 r., został wyszczególniony w zał. nr 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W celu ustalenia wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego, wystąpił do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, podmiotu odpowiedzialnego za pobór opłaty elektronicznej, o udzielenie niezbędnych wyjaśnień związanych z wyżej wskazanym przejazdem, mających na celu ustalenie powodów zarejestrowania naruszenia oraz prawidłowości działania SPOE KAS. Operator Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS - Szef Krajowej Administracji Skarbowej, udzielił odpowiedzi, wskazując, iż w dniu naruszenia nie stwierdzono awarii działania SPOE KAS, ani też nie prowadzono wdrożeń, które mogłyby skutkować niedostępnością usług SPOE KAS lub zrywaniem sesji, zaś w dniu naruszenia urządzenie działało poprawnie. Mając na względzie powyższe okoliczności organ stwierdził, że strona w dniu [...] czerwca 2022 r. naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na nią decyzją z [...] kwietnia 2023 r. kary pieniężnej w wysokości 1500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń, w szczególności w zakresie niezasadnego stwierdzenia braku uiszczenia opłaty, w sytuacji, gdy opłata ta została uiszczona. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Skarżąca wyjaśniła, że w kontrolowanym pojeździć znajdowało się urządzenie ZSL nr biznesowy [...] prawidłowo zamontowane i aktywne od dnia [...] września 2021 r. Urządzenie to było użytkowane prawidłowo i pobierało opłaty od dnia pierwszego przejazdu po drogach objętych elektronicznym systemem opłat (czyli od dnia [...] października 2021 r.). Opłaty były naliczane stale bez żadnych zakłóceń. Jednocześnie urządzenie nie wysyłało żadnych sygnałów wskazujących na jakąkolwiek awarię lub zakłócenie w funkcjonowaniu. Rozpatrując ponownie sprawę, organ podtrzymał swoje wcześniejsze ustalenia i wnioski prawne. W uzasadnieniu organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie w sposób pełny odzwierciedla opisany powyżej stan faktyczny. Organ w sposób prawidłowy ustalił stronę prowadzonego postępowania. Stosownie do treści art. 13k ust. 4 udp, odpowiedzialnym jest podmiot będący właścicielem przedmiotowego pojazdu samochodowego, którym poruszano się po płatnych odcinkach dróg krajowych. Organ przyjął, że niezasadne są zarzuty dotyczące nierespektowania przez niego art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów. Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem strony, że zebrany w sprawie materiał dowodowy doprowadził organ do błędnych ustaleń, bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że opłata elektroniczna za przejazd przedmiotowego pojazdu nie została uiszczona. Organ stwierdził także, że nie został naruszony żaden przepis prawa materialnego, zaś to strona dopuściła się naruszenia obowiązku zawartego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., dlatego też słusznie została nałożona na nią kara pieniężna zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2023 r. została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że Skarżący nie deaktywował zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] Zewnętrznego Systemu Lokalizacyjnego o nr [...]; naruszenie art. 81a § 1, art. 77 § I i art. 80 k.p.a., polegające na pominięciu zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony oraz na jego dowolnej ocenie przejawiającej się w bezpodstawnym przyjęciu, że Skarżący deaktywował zainstalowany w pojeździć o nr rej. [...] Zewnętrzny System Lokalizacyjny o nr [...], na skutek czego w dniu [...] czerwca 2022 r. o godz. 14:34 nie została pobrana opłata elektroniczna za przejazd po płatnym odcinku drogi, tj. odcinku autostrady [...], a także skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 13ia ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645 z późn. zm.) dalej udp, poprzez uznanie, że Skarżący nie zrealizował obowiązku w nim określonego. W uzasadnieniu skarżący rozwinął zarzuty skargi. Podkreślił, że bezsporne jest, że nie uiścił należnej opłaty za przejazd, chociaż w kontrolowanym pojeździe o nr rej. [...] w dniu [...] września 2021 r. zainstalowane, przypisane i aktywowane zostało przez stronę Skarżącą urządzenie pokładowe typu ZSL o nr biznesowym [...]. Urządzenie to od dnia jego aktywowania działało prawidłowo i pobierało opłaty elektroniczne. Nie wysyłało też żadnych sygnałów wskazujących na jego awarię lub zakłócenia w funkcjonowaniu. Jak podkreślił Skarżący, także uprzednio w wyjaśnieniach w toku postępowania oraz wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - od dnia aktywowania urządzenia o nr biznesowym [...] tj. [...].09.2021 r. urządzenie to nie zostało deaktywowane, odłączone ani też nie dokonano żadnych zmian mogących wpłynąć na jego deaktywację lub odłączenie. Ponadto Skarżący podniósł, że z ostrożności i chcąc dodatkowo zabezpieczyć się przed przypadkowym niepobraniem opłaty elektronicznej przez to urządzenie zainstalował w kontrolowanym pojeździe aplikację mobilną nr [...], którą również aktywował. Skarżący podkreślił, że w tej sytuacji był przekonany, że prawidłowo wywiązał się z obowiązku nałożonego ustawą. Skarżący wskazał także, że działał w zaufaniu do organów Państwa i nie może ponosić negatywnych skutków ich działania oraz braku informacji o sposobie działania urządzeń/aplikacji przez to Państwo zarządzanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz o rozpatrzenie sprawy na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2023 poz.1634, dalej jako "p.p.s.a."). Kontrolując wydane w sprawie decyzje zgodnie z powołanym kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem. Zgodnie z treścią stanowiącego podstawę wydania kontrolowanych decyzji art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...). Stosownie zaś do treści art. 13ha ust. 1 powołanej ustawy opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 (opłata elektroniczna) jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 ha ust. 6 tej ustawy, wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 powołanej ustawy za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł – w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł – w pozostałych przypadkach. Z regulacji tej wynika, że pozostałe przypadki, o których mowa w pkt 2 tego przepisu, odnoszą się także do samochodów ciężarowych. Należy podkreślić, że odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego zachodzi na podstawie przesłanek wskazanych w ustawie. Przesłankami tej odpowiedzialności są jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. W rozpatrywanej okoliczności te są niesporne – nie były kwestionowane przez Skarżącego. Podobnie niesporne jest, że skarżący nie uiścił należnej opłaty za przejazd. Istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy natomiast kwestii prawidłowości stanowiska organu, który przyjął, że skarżący nie aktywował posiadanych przez siebie urządzeń służących pobieraniu opłaty elektronicznej, skutkiem czego opłata ta nie mogła być pobrana. Zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w skardze do tut. Sądu skarżący podnosi, że posiadał dwa aktywne urządzenia służące poborowi opłaty. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organu, że owszem, trzy urządzenia były w dyspozycji skarżącego, ale żadne z nich nie było aktywne w czasie przejazdu, ani w zbliżonym okresie. Trudno więc stwierdzić, o jakim okresie czasu Skarżący pisze w skardze, że uiszczał opłatę zgodnie z prawem. Z danych znajdujących się w aktach administracyjnych wynika bowiem, że dopiero [...] czerwca 2021 r. zostało ponownie aktywowane urządzenie pokładowe typu ZSL o numerze biznesowym [...]. Urządzenie to uprzednio zostało deaktywowane w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 19:42:25. Niezrozumiałe także jest dla Sądu, z jakich przyczyn skarżący miałby, jak twierdzi w skardze, aktywować w kontrolowanym pojeździe aplikację mobilną nr [...], w sytuacji, gdy dysponuje już sprawnie działającym urządzeniem służącym poborowi opłat elektronicznych. Oczywistym dla Sądu jest, że zasadnie system nie dopuszcza dwóch aktywnych aplikacji, przypisanych do tego samego pojazdu, gdyż mogłoby to prowadzić do podwójnego poboru opłaty. Skarżący pisał w skardze, że zabezpieczać rzekomo go to miało przed niepobraniem opłaty, podczas gdy wystarczyło przed wjazdem na płatny odcinek drogi upewnić się, czy urządzenie jest aktywne, a po zakończeniu podróży sprawdzić, czy opłata elektroniczna została we właściwy sposób pobrana. W ocenie Sądu tego rodzaju obowiązki wobec użytkowników dróg płatnych nie są przesadne i w żaden sposób nie wykraczają poza miarę opisaną podstawowymi zasadami polskiego postępowania administracyjnego. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, że skarżący ponosi negatywne konsekwencje wadliwego zarządzania przez Państwo systemem opłat, podczas gdy skarżący działał w zaufaniu do instrukcji. Otóż system poboru działał w przedmiotowej sprawie prawidłowo, a skarżący nie był w stanie wykazać, że istniała jakakolwiek instrukcja operatora systemu, zalecająca jednoczesne użytkowanie dwóch aktywnych urządzeń służących poborowi opłaty w jednym pojeździe, podczas jednej podróży. Z kolei twierdzenia skarżącego, że posiadał aktywne urządzenia służące poborowi opłat oraz, że w inkryminowanym okresie uiszczał za ich pośrednictwem opłaty pozostają w sprzeczności z zebranymi przez organ dokumentami. Podkreślić należy, ze w skardze skarżący nie zakwestionował wiarygodności tychże dokumentów. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 8 kpa, bo tak należy rozumieć zarzut, że organy prowadziły postępowanie w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, to stwierdzić należy co następuje. Z art. 8§1 kpa wynika, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Natomiast §2 stanowi, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zdaniem Sądu, sam fakt, że organ nie podzielił argumentacji skarżącego nie oznacza, że prowadził postępowanie w sposób, który nie budził zaufania do władzy publicznej, skoro organ swoje stanowisko w tym zakresie uzasadnił (przy czym z punktu widzenia art. 8 § 1 k.p.a. nie ma znaczenia, czy dokonana przez organ ocena argumentów skarżącego była prawidłowa). Zarzucając naruszenie art. 8 k.p.a., skarżący nie przedstawił argumentacji, która odnosiłaby się do unormowania zawartego w § 2 tego artykułu. Sąd, rozpoznając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie było wyrazem odstąpienia przez ten organ od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zdaniem Sądu okoliczność, że urządzenia były nieaktywne, została ustalona przez organ prawidłowo, w oparciu o wiarygodne dokumenty, wykaz zarejestrowanych transakcji, z którego wynika, że opłat od skarżącego nie pobrano, oraz dane z modułów SPOE KAS, gdzie odnotowano daty aktywacji i deaktywacji urządzeń skarżącego, służących poborowi opłaty elektronicznej. Skarżący wiarygodności tych dokumentów nie zakwestionował, tym samym przyznając, że zaniedbał prawidłową i zgodną z instrukcją aktywację urządzeń służących poborowi opłaty. Tymczasem – jak wskazano wyżej – na właścicielu, posiadaczu albo użytkowniku pojazdu ciąży obowiązek wyposażenia pojazdu poruszającego się po płatnym odcinku drogi w takie prawidłowo funkcjonujące urządzenie i zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych z tego urządzenia. Niewyposażenie pojazdu we wspomniane urządzenie (lub równoznaczne z tym nieaktywowanie takiego urządzenia w rejestrze z konkretnym pojazdem poruszającym się po płatnym odcinku drogi) uniemożliwiło naliczenie i pobranie opłaty elektronicznej za przedmiotowy przejazd, ponieważ do poboru opłaty elektronicznej niezbędne są dane geolokalizacyjne z takiego urządzenia. Ewentualną nieświadomość skarżącego co do braku aktywacji należy postrzegać w kategoriach braku należytej staranności w przygotowaniu się do przejazdów, a nie jako okoliczność usprawiedliwiającą nieuiszczenie tej opłaty, czy też prowadzącą do uznania wagi naruszenia za znikomą, skoro obowiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze powinna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. W każdym razie okoliczności podnoszone przez skarżącego nie prowadzą do skutecznego podważenia stanowiska organu, który nie podzielił argumentacji skarżącego w kwestii zarzucanego mu naruszenia. W ocenie Sądu warto zauważyć, że kierujący pojazdami samochodowymi oraz właściciele/posiadacze/użytkownicy/korzystający z drogi, o których mowa w art. 13ia ust. 19 udp, mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych, co bezpośrednio wynika z treści art. 83 Konstytucji RP ("każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej"). W konsekwencji podczas wskazanego przejazdu doszło do naruszenia obowiązku określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. W konsekwencji ustaleń poczynionych przez GITD uzasadnione było zatem wszczęcie postępowania administracyjnego, a następnie nałożenie na Skarżącego (jako podmiot wskazany w art. 13k ust. 4 u.d.p.) kary pieniężnej, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Zdaniem Sądu, kara ta została wymierzona bez naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowy przejazd nastąpił bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie Sądu, legalności wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej w tej sprawie nie podważają zarzuty i argumenty podniesione w skardze. Zdaniem Sądu, Organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zatem, Główny Inspektor Transportu Drogowego podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto Organ ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zaskarżona decyzja w tym zakresie została również uzasadniona w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. podjął w tej sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pozwalającego na ustalenie, czy sporny przejazd w dniu kontroli był wykonywany, czy urządzenia służące poborowi opłaty działały sprawnie oraz czy została pobrana opłata. Urząd zweryfikował także w świetle zebranych dowodów zarzuty skarżącego podniesione w jego wyjaśnieniach. Wykazane zostało, że system poboru opłaty w dniu zdarzenia działał poprawnie oraz, że urządzenia służącego poborowi opłaty, będące w dyspozycji Skarżącego nie były aktywowane. Podkreślić też należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Nie można bowiem zakładać, że wobec bierności strony ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na organach administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1131/10). Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na obalenie własnych ustaleń. Sąd ponownie pragnie podkreślić, że odpowiedzialność za nieuiszczenie opłaty za przejazd oparta jest w omawianym przypadku na domniemaniu, że sprawca nie dołożył należytej staranności w celu uiszczenia opłaty pomimo odbycia przejazdu. Jeżeli zaś skarżący chce wykazać, że dołożył należytej staranności, ale do nieuiszczenia opłaty nie doszło z przyczyn od niego niezależnych, to jego obciąża ciężar dowodu i inicjatywa dowodowa w celu wykazania tychże korzystnych dla niego okoliczności. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze wskazanych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 października 2023
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący/ Andrzej Nogal /sprawozdawca/ Aneta Lemiesz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2023 poz. 1634
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Kr 1437/23 · 18 stycznia 2024
Wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2024 r., III SA/Kr 1437/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: III SA/Kr 1436/23 · 18 stycznia 2024
Wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2024 r., III SA/Kr 1436/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: III SA/Gd 575/23 · 18 stycznia 2024
Wyrok WSA w Gdańsku z 18 stycznia 2024 r., III SA/Gd 575/23 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny