VI SA/Wa 5469/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Decyzją z 29 sierpnia 2023 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja") Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 87 ust. 1 pkt 1, art, 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej: "u.t.d.") oraz Ip. 1.12 załącznika nr 3 u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżący" lub "strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej ,,organ I instancji" lub "[...]WITD") z 18 lipca 2023 r. nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 500 zł, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy: W dniu 25 kwietnia 2023 r. w Warszawie przy Al. [...], poddano kontroli drogowej samochód osobowy marki C. o nr rej. [...], którym kierował L. G.. W toku kontroli stwierdzono, że kierujący wykonywał transport drogowy osób taksówką w imieniu i na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W.. Kierujący pojazdem okazał do kontroli m.in. prawo jazdy, kartę pobytu, identyfikator kierowcy taxi nr [...] oraz na telefonie komórkowym zdjęcie wypisu z licencji nr [...] wystawionej na skarżącego. Z uwagi na powyższe stwierdzono, że kierowca nie był wyposażony w wypis z licencji, o którym mowa w art. 87 ust. 4. Przebieg i wynik kontroli został utrwalony w protokole kontroli z 25 kwietnia 2023 r. nr [...], do którego załączono m.in. dokumentację fotograficzną (dalej: "protokół kontroli") oraz notatce urzędowej z 25 kwietnia 2023 r. Pismem z 1 czerwca 2023 r. [...]WITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d. na podstawie informacji ustalonych w protokole kontroli. Dodatkowo m.in. poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i dowodów oraz prawie zgłaszania żądań zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. W toku postępowania [...]WITD uzyskał informacje z Urzędu m.st. Warszawy wskazującą, że na dzień kontroli (25 kwietnia 2023 r.) skarżący posiadał licencję nr [...]/1 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną 6 lutego 2023 r. przez Prezydenta m.st. Warszawy w trybie zmiany licencji nr [...] z 22 lutego 2022 r. Pojazd marki C. o nr rej. [...] został zgłoszony do ww. licencji. Skarżący nie posiadał innego uprawnienia transportowego wydanego przez Prezydenta m.st. Warszawy. Pismem z 15 czerwca 2023 r. skierowanym do [...]WITD, pełnomocnik strony wniósł m.in. o wystąpienie do Komendy Stołecznej Policji o przesłanie danych pasażera kursu wskazanego w protokole kontroli, wezwanie pasażera do złożenia zeznań, wezwanie kierowcy do złożenia zeznań. Decyzją z 18 lipca 2023 r. [...]WITD, działając na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie art. 87 u.t.d. oraz lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. W wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę odwołania, GITD decyzją z 29 sierpnia 2023 r. utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli drogowej, przebieg postępowania administracyjnego oraz omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Organ podkreślił, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, zatem nie był wyposażony we wszystkie wymagane dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. Kierowca okazał kontrolującym fotokopię rzeczonej licencji, tym samym nie został on wyposażony w ww. dokument w formie papierowej przez przedsiębiorcę, w imieniu i na rzecz którego wykonywał zlecenie. Ustalenia stwierdzone podczas kontroli zostały zaakceptowane przez kierującego bez uwag. GITD podkreślił, że niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na zastosowanie art. 92c u.t.d. Na decyzję organu z 29 sierpnia 2023 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ją w całości. Ponadto wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, umorzenie postępowania dotyczącego nałożenia kary oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a., oraz art. 12 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż została ona wydana bez wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności poprzez przyznanie przez organ administracyjny za udowodnione wskazanych okoliczności faktycznych oraz poprzez przyznanie protokołowi kontroli waloru dowodu wyłącznego, w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż w dniu kontroli posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką dla [...] sp. z o.o., wypis nr 165 z licencji [...] na pojazd marki C. nr rej. [...]; 2) art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstaw decyzji, ustalonych faktów, oceny dowodów, a przede wszystkim niewyjaśnienie, dlaczego organ pierwszej instancji nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia relacji łączących stronę oraz na czyją rzecz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem za przedmiotowy przejazd. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację popierającą zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1615), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz.1705; dalej: "p.p.s.a."). Skarga złożona w tej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Stosownie do treści lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument -sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 złotych. Zgodnie z treścią art. 87 ust. 4 u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie wypis z licencji. Z zebranego materiału dowodowego bezspornie wynika, że 25 kwietnia 2023 r. funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej samochód osobowy marki C. o nr rej. [...] oznakowany jako taksówka. Podczas kontroli kierowca nie okazał kontrolującym wypisu z licencji, jedynie przedstawił na telefonie komórkowym zdjęcie wypisu 165 z licencji nr [...] wystawionej na skarżącego, co zostało udokumentowane w protokole kontroli (podpisanym bez zastrzeżeń) i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej. W ocenie sądu okazanie przez kierującego obrazu zdjęcia licencji na ekranie telefonu komórkowego nie może być uważane za okazanie wypisu z licencji, o którym mowa w art. 87 ust. 4 u.t.d. Sąd nie podziela twierdzenia skarżącego, zgodnie z którym spółka wyposażyła kierowcę we wszystkie wymagane dokumenty oraz zobowiązała go do okazywania ich właściwym organom, w związku z czym odpowiedzialność za przedmiotowe naruszenie ponosi kierowca. Podstawą nałożenia kary pieniężnej z art. 87 u.t.d. jest obowiązek okazania przez kierowcę taksówki na żądanie uprawnionego organu wypisu z licencji. Z kolei zgodnie z lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dokument. Kreowana na gruncie tych przepisów odpowiedzialność ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest ona niezależna od winy. Organ miał obowiązek zastosować przewidziane prawem dolegliwości wobec podmiotu naruszającego prawo. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że okazane podczas kontroli zdjęcie na ekranie telefonu komórkowego dotyczyło wypisu nr 165 z licencji nr [...] (akta administracyjne k.15), podczas gdy z pisma Urzędu m.st. Warszawy wynikało, że w dniu kontroli skarżący posiadał licencje nr [...]/1 udzieloną w trybie zmiany licencji nr [...] z 22 lutego 2022 r. (k.37). W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia opisanego w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym niewyposażenie kierowcy w dokumenty wskazane w art. 87 ustawy o transporcie drogowym – za każdy dokument (w tym wypadku przypadku wypis z licencji), jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 500 zł. Odnośnie ustaleń istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego przyjętych jako podstawa zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że ustalenia te zostały poczynione prawidłowo, na podstawie materiału dowodowego, który został załączony do akt administracyjnych. Nie ulega wątpliwości, że wykonawcą przewozu drogowego był skarżący. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że samochód został oznaczony na bocznych drzwiach numerami licencji należącej do skarżącego. Dodatkowo, kierowca posługiwał się zdjęciem z licencji wystawionej na stronę. Ponadto, w złożonej skardze skarżący sam stwierdził, że wyposażył kierowcę w dokumenty do realizacji przejazdu. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji GITD prawidłowo również przeanalizował, czy w sprawie zachodziły określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność przewoźnika. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Sąd za trafną uznaje ocenę GITD, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Okolicznościami, o których mowa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (v. wyrok NSA z 6 października 2022 r., II GSK 382/19). Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 12 w zw. z art. 77 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący miał możliwość, zgodnie z treścią art. 76 § 3 k.p.a., przedstawienia dowodu przeciwko treści protokołu kontroli, czego jednak nie zrobił. Zdaniem Sądu, organy administracji nie naruszyły art. 7 k.p.a. ("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."), art. 77 § 1 k.p.a. ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy."), ani art. 80 k.p.a. ("Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona."). Ustalenia w sprawie zostały poczynione na podstawie materiału dowodowego, który został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a następnie prawidłowo przez organy oceniony w kontekście materialnoprawnej podstawy wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. ("Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa") oraz art. 8 k.p.a. ("Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym."). Postępowanie administracyjne zostało bowiem przeprowadzone w sposób zgodny z prawem i utrwaloną praktyką, z poszanowaniem praw procesowych skarżącego, a organy administracji w sposób prawidłowy wyjaśniły powody wydania swoich rozstrzygnięć. Fakt, że skarżący nie podziela trafności wydanych w sprawie decyzji nie oznacza jednak, że organy prowadziły postępowanie w sposób, który godzi w zaufanie do władzy publicznej. Naruszenie natomiast zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), nie mogło mieć istotnego wpływu na wyjaśnienie sprawy zwłaszcza, że przepisy k.p.a. przewidują odrębny środki przysługujące stronom postępowania administracyjnego do eliminacji bezczynności i przewlekłości w działaniach organów. Organy administracji nie miały obowiązku przeprowadzenia dodatkowych dowodów (w tym dowodów, o których mowa w art. 76 § 3 kpa, czyli dowodów przeciwko treści dokumentu urzędowego) na okoliczności stwierdzone już w trakcie kontroli. W szczególności nie był konieczny dowód z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, skoro okoliczności istotne dla ustalenia podmiotu realizującego przewóz zostały wskazane w protokole kontroli, który został przez tegoż kierowcę podpisany bez wnoszenia uwag. Zbędny byłby również dowód z wyjaśnień przedstawiciela skarżącego w charakterze strony, skoro w toku postępowania administracyjnego skarżący miał możliwość przedstawiania swojego stanowiska, a mimo to nie wskazał dowodów i argumentów, które skutecznie podważałyby wiarygodność dowodów zebranych w trakcie kontroli drogowej. Zdaniem Sądu, skoro skarżący chcąc uwolnić się odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie przedłożył organowi żadnych dokumentów wyłączających jego odpowiedzialność administracyjną, zatem organy obowiązane byłby jedynie zgromadzić dowody potwierdzające zaistnienie zdarzenia, z którym przepis prawa wiąże ową odpowiedzialność administracyjną i ocenić ich moc dowodową w kontekście całości zgromadzonego materiału dowodowego. Z tego obowiązku organy wywiązały się z należytą starannością. Należy zaznaczyć, że obowiązek przeprowadzenia dowodów przez organ administracji publicznej nie ma jednak charakteru nieograniczonego. Zatem przeprowadzanie dowodów na okoliczności, które wynikają w sposób wystarczający z innych dowodów zgromadzonych w sprawie, albo nie mają znaczenia dla wyjaśnienia sprawy – nie jest konieczne. Taka sytuacja zachodziła odnośnie do dowodów wskazywanych przez skarżącego. Okoliczności związane z realizacją przewozu wynikają z dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych, wobec tego nie było konieczne uzupełnienie materiału dowodowego. Nie został również naruszony art. 9 k.p.a. ("Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.") w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W niniejszej sprawie orany obu instancji prawidłowo informowały stronę o wszczęciu i prowadzeniu postępowania pouczając ją o przysługujących jej prawach i obowiązkach. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W związku z wnioskiem skarżącego, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.