Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 5431/23

Wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2024 r., VI SA/Wa 5431/23 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
10 stycznia 2024
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z 7 sierpnia 2023 r. nr [...](dalej: "zaskarżona decyzja") Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art, 18 ust. 5 pkt 2, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej: "u.t.d.") oraz Ip. 1.1, lp. 2.10 oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżący" lub "strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej ,,organ I instancji" lub "[...]WITD") z 11 stycznia 2023 r. nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy: W dniu 29 września 2022 r. w W. poddano kontroli drogowej samochód osobowy marki M. o nr rej. [...], którym kierował D. L.. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażera, który zamówił usługę przewozową przy pomocy aplikacji [...]. Kurs rozpoczął z ul. P. na ul. K. w W.. Za wykonany kurs pasażer uiścił opłatę w wysokości 20 zł gotówką nie otrzymując paragonu. Pojazd był przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, jednak nie był oznakowany jako taksówka (posiadał jedynie napis "[...]" wraz z numerem telefonu). W trakcie kontroli kierowca nie okazał wypisu z licencji. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli drogowej z 29 września 2022 r. nr [...] (dalej: "protokół kontroli"), do którego dołączono dokumentację fotograficzną oraz notatkę urzędową z 29 września 2022 r. Pismem z 18 listopada 2022 r. [...]WITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d. na podstawie informacji ustalonych w protokole kontroli. Dodatkowo m.in. poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i dowodów oraz prawie zgłaszania żądań zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. W toku postępowania [...]WITD uzyskał informacje z Urzędu m.st. Warszawy wskazującą, że na dzień kontroli (29 września 2022 r.) skarżący posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną 22 lutego 2022 r. przez Prezydenta m.st. Warszawy. Pojazd marki M. o nr rej. [...] nie został zgłoszony do ww. licencji. Skarżący nie posiadał innego uprawnienia transportowego wydanego przez Prezydenta m.st. Warszawy. Pismem z 14 grudnia 2022 r. skierowanym do [...]WITD, pełnomocnik strony wniósł m.in. o wystąpienie do Komendy Stołecznej Policji do przesłania danych pasażera kursu wskazanego w protokole kontroli, wezwanie pasażera do złożenia zeznań, wezwanie kierowcy do złożenia zeznań, wystąpienie do [...] sp. z o.o. o udzielenie informacji czy kierowca w dniu 29 września 2022 r. świadczył usługi przewozowe za pośrednictwem zarządzanej aplikacji. Decyzją z 11 stycznia 2023 r. [...]WITD, działając na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., lp. 2.10. załącznika nr 3 do u.t.d., jak również art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. Łączna suma kar pieniężnych za stwierdzone podczas kontroli naruszenia wyniosła 28 000 zł, jednak zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. została ograniczona do 12 000 zł. W wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę odwołania, GITD decyzją z 30 sierpnia 2023 r. nr [...]utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli drogowej, przebieg postępowania administracyjnego oraz omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Organ podkreślił, że w trakcie czynności kontrolnych kierowca nie okazał wymaganej licencji na przewóz osób. Kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, jednocześnie nie posiadał oznaczeń taksówki (na pojeździe widniał jedynie napis "[...]" wraz z numerem telefonu). Podczas kontroli ustalono, że przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy [...] sp. z o.o. W ocenie organu, kontrolowanego przejazdu nie można było zakwalifikować jako przejazdu taksówką, gdyż pojazd, którym go realizowano nie spełniał niezbędnych wymagań przewidzianych dla taksówek. Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na zastosowanie art. 92c u.t.d. (tj. umorzenia postępowania). Na decyzję organu z 30 sierpnia 2023 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ją w całości. Ponadto wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania dotyczącego nałożenia kary, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 12 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż została ona wydana bez wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w czyim imieniu wykonywany był kontrolowany przejazd, braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, braku wyjaśnienia jaki charakter miał przewóz, przy jednoczesnym nakładaniu na skarżącego kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, w sytuacji gdy w trakcie jednego przewozu kierowca nie mógł jednocześnie dopuścić się obu naruszeń, ponieważ wzajemnie się wykluczają; 2) art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstaw decyzji, ustalonych faktów, oceny dowodów, a przede wszystkim niewyjaśnienie dlaczego organ pierwszej instancji nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia relacji łączących stronę oraz na czyją rzecz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem za przedmiotowy przejazd, a także ustalenia formy współpracy kierowcy ze spółką i czy taka współpraca w ogóle miała miejsce; 3) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 4) art. 92 a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że skarżący wykonywał przejazd bez wymaganej licencji, w sytuacji gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego wskazuje, iż skarżący posiadał w kontroli ważną licencje na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, a termin 28 dniowy na wpis pojazdu do licencji w dniu kontroli jeszcze nie upłynął. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację popierającą zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1615), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz.1705; dalej: "p.p.s.a."). Skarga złożona w tej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką. W kwestii licencji ustawodawca dokonał zatem w art. 5b ust. 1 u.t.d. rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3). Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących licencjonowania przewozów, jak i związanych z nimi przepisów nakładających na posiadaczy licencji określone obowiązki, jest zagrożone karą pieniężną, o której stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Z art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wynika z kolei, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Wśród wskazanych przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. są m.in.: lp. 1.1. ("Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji innej niż licencja wspólnotowa" zagrożone karą pieniężną w wysokości 12 000 zł), lp. 2.10. ("2.10. Wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym" zagrożone karą pieniężną w wysokości 8 000 zł) oraz lp. 211. ("Wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy" zagrożone karą pieniężną w wysokości 8000 zł). W świetle powyższych przepisów podjęcie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego osób wymaga uzyskania stosownej licencji, której nieposiadanie pociąga za sobą konsekwencje w postaci kary pieniężnej. Z kolei zgodnie z art. 13b ust. 1 u.t.d. rozliczenie opłaty za przewóz osób samochodem osobowym, w tym taksówką, z wyjątkiem przewozu okazjonalnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2, może się odbywać przy użyciu aplikacji mobilnej spełniającej wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 oraz wymagania dla kas rejestrujących mających postać oprogramowania określone w przepisach o podatku od towarów i usług. Stosownie do treści art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego z zastrzeżeniem ust. 4 obowiązany jest mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypis z licencji. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezopornie wynika, że 29 września 2022 r. pojazdem marki M. o nr rej. [...] dokonano odpłatnego przewozu pasażera z ul. P. na ul. K. w W.. W trakcie czynności kontrolnych kierowca nie okazał nie okazał wypisu z licencji na przewóz osób. Pojazd był przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, jednak nie był oznakowany jako taksówka (posiadał jedynie napis "[...]" wraz z numerem telefonu). Powyższe ustalenia potwierdza protokół kontroli, do którego dołączono dokumentację fotograficzną. Zdaniem Sądu organ słusznie przyjął, że przewóz realizowany był przez [...] sp. z o.o. Skarżący został wskazany jako podmiot wykonujący przejazd w protokole kontroli (będącym dokumentem urzędowym) podpisanym przez kierowcę bez wnoszenia zastrzeżeń do protokołu, co oznacza, że kierowca zgodził się z tym ustaleniem. Ten materiał dowodowy uzasadniał przyjęcie ustalenia, że skarżący wykonywała skontrolowany przejazd i wobec tego ciążyły na nim określone w u.t.d. obowiązki. Zgromadzony w trakcie kontroli materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia, że kierowca skontrolowanego pojazdu wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz skarżącego. Organy administracji nie miały obowiązku przeprowadzenia dodatkowych dowodów (w tym dowodów, o których mowa w art. 76 § 3 kpa, czyli dowodów przeciwko treści dokumentu urzędowego) na okoliczności stwierdzone już w trakcie kontroli. W szczególności nie był konieczny dowód z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, skoro okoliczności istotne dla ustalenia podmiotu realizującego przewóz zostały wskazane w protokole kontroli, który został przez tegoż kierowcę podpisany bez wnoszenia uwag. Zbędny byłby również dowód z wyjaśnień przedstawiciela skarżącego w charakterze strony, skoro w toku postępowania administracyjnego skarżący miał możliwość przedstawiania swojego stanowiska, a mimo to nie wskazał dowodów i argumentów, które skutecznie podważałyby wiarygodność dowodów zebranych w trakcie kontroli drogowej. Zdaniem Sądu, ustalenia zawarte w protokole kontroli są wystarczające do przyjęcia istnienia współpracy między kierowcą a skarżącym. Sąd zwraca uwagę, że w pkt 4 petitum skargi strona niejako przyznaje, że kierowca wykonywał przejazd na rzecz skarżącego, kwestionując jedynie fakt posiadania wymaganej licencji. Zdaniem Sądu, skoro skarżący chcąc uwolnić się odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie przedłożył organowi żadnych dokumentów wyłączających jego odpowiedzialność administracyjną, zatem organy obowiązane byłby jedynie zgromadzić dowody potwierdzające zaistnienie zdarzenia, z którym przepis prawa wiąże ową odpowiedzialność administracyjną i ocenić ich moc dowodową w kontekście całości zgromadzonego materiału dowodowego. Z tego obowiązku organy wywiązały się z należytą starannością. W sprawie prawidłowo ustalono zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. i nadto przewóz ów był wykonywany bez wymaganej prawem licencji. Skarżący co prawda posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną 22 lutego 2022 r. przez Prezydenta m.st. Warszawy jednak pojazd, którym wykonywany był przejazd, nie był zgłoszony do tej licencji oraz nie był oznakowany jak taksówka. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 2 pkt 43 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.; dalej zwanej "p.r.d.") taksówka jest to pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie: a) taksometru albo b) aplikacji mobilnej, o której mowa w art. 13b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 i 209). Zatem już z samej definicji taksówki wynika, że jednym z zasadniczych kryteriów determinujących kwalifikację danego pojazdu jako taksówki (niezależnie od pozostałych elementów wyposażenia) jest odpowiednie oznaczenie oraz zainstalowany taksometr albo aplikacja mobilna, o której mowa w art. 13b u.t.d. Sposób oznaczenia taksówki został określony w § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Z przepisu tego wynika, że taksówkę wyposaża się w dodatkowe światło z napisem "TAXI", odpowiadające następującym warunkom: a) rozmieszczenie: na dachu, b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu, d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza. Podkreślenia wymaga, że wskazany sposób oznaczenia taksówki (lampa TAXI na dachu), jak też zainstalowany taksometr (albo aplikacja mobilna, o której mowa w art. 13b u.t.d.) to najistotniejsze cechy odróżniające taksówkę od innego pojazdu. Uznanie tych elementów jako zasadniczych cech odróżniających pojazd będący taksówką od innych pojazdów (zwłaszcza takich, którymi też jest wykonywany przewóz osób) potwierdza również wyładnia celowościowa przepisów ustawy o transporcie drogowym, zwłaszcza w kontekście art. 18 ust. 5 pkt 1 i 3 u.t.d., który zabrania umieszczenia w lub na pojeździe wykonującym przewóz osób m.in. taksometru i lampy na dachu, a więc elementów upodabniających pojazd do taksówki. Natomiast pozostałe elementy wyposażenia taksówki określone w § 24 ust. 1 przywołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie mają decydującego znaczenia dla kwalifikacji określonego pojazdu jako taksówki w świetle zarówno definicji taksówki zamieszczonej w art. 2 pkt 43 p.r.d., jak i w świetle wykładni systemowej, uwzględniającej m.in. treść art. 18 ust. 5 u.t.d. W świetle powyższych rozważań nie ulega wątpliwości Sądu, że aby dany pojazd mógł zostać uznany za taksówkę, konieczne jest nie tylko zgłoszenie takiego pojazdu do ważnej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, ale również odpowiednie wyposażenie i oznaczenie pojazdu, odróżniające go od pojazdów, które nie są taksówkami. To jednak właściwe oznaczenie pojazdu samochodowego jest warunkiem koniecznym, aby dany pojazd mógł być uznany za taksówkę, a dokonywany nim przewóz - przy posiadaniu wymaganej licencji, do której zgłoszono ten pojazd – za przewóz osób taksówką. Demontaż oznaczeń taksówki określonych w § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. sprawia, że pojazd nie jest wówczas taksówką, nawet jeśli w danym momencie posiada odpowiednie wpisy w dowodzie rejestracyjnym o spełnieniu wymagań technicznych dla taksówki i nawet jeśli został zgłoszony do licencji na wykonywanie przewozu wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Zauważyć przy tym należy, że odpowiednie oznaczenie pojazdu jako taksówki pełni nie tylko funkcję odróżniającą i wspiera zachowanie reguł uczciwej konkurencji przy przewozie osób, ale również umożliwia upoważnionym organom prowadzenie realnej kontroli wykonania przez podmioty wykonujące ten rodzaj transportu dodatkowych obowiązków lub korzystania z szeregu przywilejów, bądź odstępstw od reguł przewidzianych dla innych samochodów osobowych, takich jak np. wyłączenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa przez kierującego taksówką podczas przewożenia pasażera (art. 39 ust. 2 pkt 3 p.r.d.), wyłączenie obowiązku przewozu dziecka w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci (art. 39 ust. 4 pkt 1 p.r.d.), wykonanie obowiązku corocznego (a nie raz na 5 lat) przeprowadzenia badań technicznych (art. 81 ust. 6 p.r.d.), zastosowanie się przez kierującego taksówką do zakazu palenia tytoniu lub spożywania pokarmów w czasie jazdy podczas przewożenia pasażera (art. 63 ust. 5 p.r.d.), korzystanie z miejsc na drodze przeznaczonych tylko dla postoju taksówek (§ 53 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych – tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2310 ze zm.). Reasumując, licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką jest licencją odpowiednią do wykonywania przewozów taksówką, czyli pojazdem zdefiniowanym w art. 2 pkt 43 p.r.d., a więc przede wszystkim w odpowiedni sposób oznaczonym. Licencja taka nie jest natomiast odpowiednia do wykonania przewozu pojazdem niebędącym taksówką. Ze znajdujących się w aktach fotografii skontrolowanego pojazdu jednoznacznie wynika, że pojazd ten m.in. nie miał na dachu lampy z napisem "TAXI", co samo w sobie wyklucza uznanie takiego pojazdu za taksówkę, a przewozu nim wykonywanego za przewóz osób taksówką. Do wykonywania leganie przewozu osób na podstawie licencji taksówkowej, dany pojazd powinien być zgłoszony do tej licencji oraz powinien być właściwie oznaczony jako taksówka, tak aby klienci mogli w jednoznaczny sposób odróżnić ten pojazd od nie-taksówek, a także aby zachowane zostały reguły uczciwej konkurencji na rynku przewozu osób. Ze zgromadzonego materiału wynika, że skarżący nie posiadał innych licencji. Zdaniem Sądu doszło zatem do naruszenia przewidzianego w lp. 1.1. załącznika nr 3, zgodnie z którym za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 12.000 złotych. Z uwagi na przypisanie skarżącemu ww. naruszenia organy musiały rozważyć także czy stwierdzony, skontrolowany przewóz był wykonywany pojazdem spełniającym wymagania określone we właściwych przepisach, czy też nie. Z akt wynika, że przewóz miał charakter okazjonalny. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Okazjonalność przewozu polega na tym, że przewóz odnosi się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach, zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok NSA z 20 września 2007 r., I OSK 1361/06). Argumentacja ta, wielokrotnie powoływana w orzecznictwie sądów administracyjnych, nawiązuje do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny, wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia 1073/2009. Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W sprawie niewątpliwe jest, że skontrolowany przewóz nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (tj. przewozu regularnego określonego w art. 4 pkt 7 u.t.d.), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (tj. przewozu regularnego specjalnego określonego w art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani też wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym, a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu warunków określonych w art. 4 pkt 10 u.t.d. (tj. przewozu wahadłowego). Na podstawie art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przewozu okazjonalnego, dokonywanego tego rodzaju pojazdem samochodowym, w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 u.t.d. W świetle natomiast art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi, niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a tego artykułu i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Reasumując, z uwagi na powyższe trzeba zatem wskazać, że dopuszczalny byłby przewóz okazjonalny, o którym mowa w art. 18 ust 4b u.t.d., w sytuacji gdyby przedsiębiorca legitymował się licencją na przewóz samochodem osobowym, a nadto spełnione byłyby wszystkie wskazane powyżej przesłanki dopuszczalności takiego przewozu w odniesieniu do samochodu osobowego niespełniającego kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. i będącego wyłączną jego własnością lub stanowiącego przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. W kontekście powyższego organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni tych przepisów prawa i zasadnie zastosowały je do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem organów, że skontrolowany przewóz, wbrew twierdzeniom skargi, stanowił przewóz okazjonalny, albowiem nie może on zostać uznany ani za przewóz regularny, ani za przewóz regularny specjalny, czy też przewóz wahadłowy w świetle powyżej przywołanych ustawowych definicji. Z zebranego materiału dowodowego bezspornie wynika, że badany przewóz został wykonany w celach zarobkowych przez skarżącego. Za przewóz miała bowiem zostać uiszczona przez pasażera opłata w wysokości 20 złotych. Zamówienie wykonania przedmiotowej usługi transportu nastąpiło z wykorzystaniem aplikacji [...]. Usługa została wykonana na rzecz i w imieniu skarżącego, co zostało wyjaśnione wyżej. Z akt nie wynika by skarżący wykonywał skontrolowany przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu, zaś skarżący takich dowodów nie przedstawił. Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organów administracji, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem, który nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., skoro nie był przeznaczony do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą, co wynika z protokołu kontroli i dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie kontroli. Nie było również podstaw do przyjęcia, że zachodziły określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. wyjątki od obowiązku spełnienia wspomnianego kryterium konstrukcyjnego. W świetle zebranych w sprawie dowodów (m.in. protokołu kontroli, w tym załączonej do niego dokumentacji fotograficznej), przewóz nie był wykonany pojazdem zabytkowym, a usługa przewozu nie nastąpiła na podstawie umowy zawartej w lokalu skarżącego, lecz za pośrednictwem aplikacji [...], a opłata za przewóz została wniesiona gotówką w pojeździe, a nie w lokalu przedsiębiorstwa. Z uwagi na to organy administracji prawidłowo oceniły i uznały, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów o , których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. (m.in. umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z telefonem). Ponadto, przejazd ten wykonywano pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Z uwagi na to organy administracji prawidłowo oceniły i uznały, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym ww. kryteriów, co stanowiło delikty określone w lp. 2.10 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Delikty te były zagrożony karą pieniężną w wysokości 8 000 zł każdy. Z uwagi na to, że suma kar za wszystkie stwierdzone delikty wynosiła 28 000 zł, organy administracji prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 3 u.t.d., z którego wynika, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł. Nałożenie kary w takiej wysokości było zgodne z art. 92a ust. 1 u.t.d. i znajdowało oparcie w prawidłowo zebranym, rozpatrzonym i ocenionym materiale dowodowym. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji GITD prawidłowo również przeanalizował, czy w sprawie zachodziły określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność przewoźnika. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Sąd za trafną uznaje ocenę GITD, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Okolicznościami, o których mowa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (v. wyrok NSA z 6 października 2022 r., II GSK 382/19). Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 12 w zw. z art. 77 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący miał możliwość, zgodnie z treścią art. 76 § 3 k.p.a., przedstawienia dowodu przeciwko treści protokołu kontroli, czego jednak nie zrobił. Zdaniem Sądu, organy administracji nie naruszyły art. 7 k.p.a. ("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."), art. 77 § 1 k.p.a. ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy."), ani art. 80 k.p.a. ("Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona."). Ustalenia w sprawie zostały poczynione na podstawie materiału dowodowego, który został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a następnie prawidłowo przez organy oceniony w kontekście materialnoprawnej podstawy wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. ("Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa") oraz art. 8 k.p.a. ("Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym."). Postępowanie administracyjne zostało bowiem przeprowadzone w sposób zgodny z prawem i utrwaloną praktyką, z poszanowaniem praw procesowych skarżącego, a organy administracji w sposób prawidłowy wyjaśniły powody wydania swoich rozstrzygnięć. Fakt, że skarżący nie podziela trafności wydanych w sprawie decyzji nie oznacza jednak, że organy prowadziły postępowanie w sposób, który godzi w zaufanie do władzy publicznej. Naruszenie natomiast zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), nie mogło mieć istotnego wpływu na wyjaśnienie sprawy zwłaszcza, że przepisy k.p.a. przewidują odrębny środki przysługujące stronom postępowania administracyjnego do eliminacji bezczynności i przewlekłości w działaniach organów. Jak już wspomniano powyżej w ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy nie było konieczne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego. Z art. 75 § 1 k.p.a. wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Obowiązek przeprowadzenia dowodów przez organ administracji publicznej nie ma jednak charakteru nieograniczonego. Zatem przeprowadzanie dowodów na okoliczności, które wynikają w sposób wystarczający z innych dowodów zgromadzonych w sprawie, albo nie mają znaczenia dla wyjaśnienia sprawy – nie jest konieczne. Taka sytuacja zachodziła odnośnie do dowodów wskazywanych przez skarżącego. Okoliczności związane z realizacją przewozu wynikają z dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych, wobec tego nie było konieczne uzupełnienie materiału dowodowego o dowód z przesłuchania skarżącego na te okoliczności. Ponadto kierowca miał możliwość złożenia wyjaśnień do protokołu kontroli. Nie został również naruszony art. 9 k.p.a. ("Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.") w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W niniejszej sprawie orany obu instancji prawidłowo informowały stronę o wszczęciu i prowadzeniu postępowania pouczając ją o przysługujących jej prawach i obowiązkach. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 października 2023
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek Łukasz Jarocki /sprawozdawca/ Zdzisław Romanowski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny