Sygnatura
VI SA/Wa 5060/23
VI SA/Wa 5060/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-11
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 11 grudnia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. H. i T. H. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 7 stycznia 2023 r. (uzupełnionym pismem z 1 marca 2023 r.) E. i T. H. (dalej: "skarżący" lub "strona") reprezentowani przez pełnomocnika wystąpili do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA" lub "Generalny Dyrektor" lub "organ") o zezwolenie na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi krajowej nr 28 Z. do działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości R. (obręb R.). We wniosku skarżący wskazali, że nieruchomość ta jest wykorzystana na cele: "budynek mieszkalny istniejący". Decyzją z 29 marca 2023 r. GDDKiA na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej: "u.d.p."; tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") nie udzielił zezwolenia na lokalizację wnioskowanego zjazdu zwykłego. Powołując się m.in. na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 1518; dalej: "rozporządzenie"), GDDKiA wskazał, że zjazdu zwykłego nie projektuje się z jezdni głównej drogi klasy A, S lub GP, z wyjątkiem drogi klasy GP w trudnych warunkach, wskazując przy tym, że droga powinna zapewniać odpowiednie poziomy bezpieczeństwa i sprawności ruchu użytkownikom dla których jest przeznaczona. Ponadto Generalny Dyrektor podkreślił, że budowa zjazdu musi być zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, nie może stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz nie może naruszać wymogów związanych z kategorią drogi. GDDKiA wyjaśnił, że do działki nr [...] w miejscowości R. prowadzi istniejący zjazd z drogi krajowej nr 28 Z. w km około [...] po prawej stronie drogi przez działkę nr [...] zatem istnieje możliwość obsługi komunikacyjnej bez konieczności wykonywania kolejnego zjazdu, a tym samym stwarzania dodatkowego punktu kolizji na drodze. Skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z 28 czerwca 2023 r. GDDKiA, działając na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 4 u.d.p. (Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję z 29 marca 2023 r. GDDKiA wskazał, że w przedmiotowej sprawie istotnym czynnikiem wpływającym na rozstrzygnięcie jest zakwalifikowanie drogi krajowej nr 28 na analizowanym odcinku R. – [...], do klasy dróg głównych ruchu przyspieszonego (droga klasy GP). Ponadto odnosząc się do treści art. 19 ust. 1 i 2 pkt 1 u.d.p. wskazał, że do GDDKiA jako zarządcy dróg krajowych należą sprawy z zakresu m.in. ochrony dróg. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 21 u.d.p. przez ochronę drogi należy rozumieć działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu. Ponadto podkreślił, że drogi klasy GP umiejscowione są bardzo wysoko w hierarchii dróg publicznych, jednocześnie przepisy szczególne ograniczają możliwość lokalizacji zjazdów z dróg tej klasy, tak aby drogi te mogły pełnić swoją funkcję, w szczególności funkcję tranzytową. Organ zwrócił uwagę, że działka, numerze ewidencyjnym [...] będąca własnością E.H. ulegała podziałowi na działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...], natomiast działka o numerze ewidencyjnym [...] będąca własnością innej osoby uległa podziałowi na działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...]. GDDKiA wskazał, że zgodnie z § 55 ust. 2 rozporządzenia zjazdu, wjazdu lub zjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu, szczególności w obszarze węzła lub skrzyżowania, z wyjątkiem trudnych warunków. Zdaniem organu w analizowanej sprawie nie można mówić o trudnych warunkach zaś lokalizacja wnioskowanego zjazdu znajduje się w pobliżu skrzyżowania z drogą gminną. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w przypadku udzielenia zezwolenia na lokalizację przedmiotowego zjazdu, znajdowałby się on w odległości ok. 41 m od już istniejącego zjazdu do działki o numerze ewidencyjnym [...]. Zdaniem GDDKiA w takim przypadku powstałaby niekorzystna sytuacja z punku widzenia ruchu drogowego. Ponadto organ wskazał, że wnioskowany zjazd byłby usytuowany na odcinku drogi krajowej nr 28 charakteryzującym się bardzo dużym natężeniem ruchu drogowego, który według statystyki wypadków (przeprowadzonej m.in. w 2022 r.) nie jest miejscem bezpiecznym. W ocenie organu działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości R. (obręb R.) mogą być skomunikowane z siecią dróg publicznych poprzez działkę o numerze ewidencyjnym [...] posiadającą zjazd zwykły (utworzony jako indywidualny) z drogi krajowej nr 28 w km [...] po prawej stronie, na podstawie porozumienia z jej właścicielem lub użytkownikiem co wymagałoby ustanowienia stosownej służebności drogowej. GDDKiA uznał, że udzielenie zezwolenia na lokalizację wnioskowanego zjazdu stanowiłoby działanie sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, zaś jego lokalizacja we wskazanym miejscu nie będzie stanowić bezpiecznego rozwiązania komunikacyjnego oraz może naruszać wymogi związane z klasą danej drogi. W konkluzji, powołując się na art. 7 k.p.a., GDDKiA dał prymat interesowi społecznemu, rozumianemu jako bezpieczeństwo ruchu drogowego, nad interesem skarżących. Skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GDDKiA z 28 czerwca 2023 r., zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili: Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj: 1. art. 29 ust. 1 i 4 u.d.p. poprzez uznanie, że nie zachodzą podstawy do udzielenia zezwolenia skarżącym na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi krajowej nr 28 (DK 28 Z.) do należącej do nich działki nr [...] w miejscowości R. (obręb R.) w sytuacji spełnienia wymaganych prawem przesłanek, w tym warunków wynikających z przepisów §7 w zw. z §11 w zw. z §55 ust. 2 oraz ust. 1 pkt. 1) w zw. z § 4 pkt. 22) rozporządzenia, jak również poprzez wadliwe rozumienie powyższych przepisów, a w szczególności złej interpretacji pojęć: "bezpieczeństwo ruchu", oraz braku zastosowania §55 ust. 1 pkt. 1) w zw. z § 4 pkt. 22) rozporządzenia oraz wadliwej oceny co do istnienia podstaw do korzystania przy obsłudze komunikacyjnej ww. działki ze zjazdu posiadanego przez działkę sąsiednią nr [...]; 2. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych skutkujących uznaniem, że wydanie pozwolenia na budowę zjazdu w sposób wskazany we wniosku zagraża bezpieczeństwu w ruchu, nie jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego dostępu nieruchomości należącej do skarżącej do drogi publicznej, a w konsekwencji nie jest spełniona przesłanka występowania trudnych warunków, które pozwalają na udzielenie zezwolenia na lokalizację zjazdu również z drogi krajowej; Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7, 7a, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, bez istnienia ku temu podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym, że lokalizacja zjazdu w sposób wskazany przez skarżącą we wniosku z drogi krajowej nr 28 (DK 28 Z.) do działki nr [...] zagraża bezpieczeństwu ruchu, skarżąca właścicielka działki nr [...] ma inne możliwości uzyskania dostępu do drogi publicznej w szczególności przez działkę [...], do której prowadzi istniejący już zjazd do drogi krajowej nr 28, w związku z czym nie występują w sprawie trudne warunki które uzasadniają lokalizację kolejnego zjazdu; 2. art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w tym w zakresie rzeczywistych możliwości uzyskania dostępu do drogi publicznej działki nr [...] oraz [...], rzekomego stwarzania niebezpieczeństwa przez lokalizację zjazdu do drogi krajowej nr 28 w miejscu wskazanym przez skarżącą, naruszenie słusznego interesu strony i konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Mając te zarzuty, wnieśli o: 1. uwzględnienie przez GDDKiA w całości skargi na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."); 2. w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku uchylenie zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. c); 3. uchylenie decyzji organu I instancji, tj. decyzji z dnia 29 marca 2023 roku znak [...]; oraz 4. zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący m.in. ponieśli, że organ przy ocenie wpływu przedmiotowego zjazdu na zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu posiłkował się danymi charakterystyki drogi, intensywnością ruch oraz statystyką wypadków (w tym śmiertelnych) zupełnie pomijając fakt, że ze zjazdu korzystałyby jedynie jeden lub maksymalnie dwa pojazdy osobowe, co miałoby znikomy wpływ na płynność i bezpieczeństwo ruchu. Ponadto wskazali, że w miejscu projektowanego zjazdu droga jest prosta, bez zakrętów, z dobrą widocznością i obowiązuje na niej ograniczenie prędkości do 50 km/h, co umożliwiałoby bezpieczne i bezkolizyjne włączanie się do ruchu. Skarżący zwrócili uwagę, że działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] są pozbawione dostępu do drogi publicznej. Zdaniem skarżących ustanowienie służebności dojazdu przez działkę nr [...] trwałoby wiele lat, wiązałoby się z dużymi wydatkami, a wynik takiego postpowania jest aktualnie trudny do przewidzenia. Ponadto spowodowałoby to narastanie konfliktów sąsiedzkich. Według skarżących przynajmniej zagospodarowanie terenu wskazuje, że występują trudne warunki uzasadniające lokalizację przedmiotowego zjazdu. W ocenie skarżących organ naruszył obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż nie ustalił jakie będzie przeznaczenie zjazdu i jak często będzie on wykorzystywany. Ponadto GDDKiA nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że lokalizacja przedmiotowego zjazdu będzie zagrażać bezpieczeństwu ruchu. Skarżący podnieśli, że w niniejszej sprawie organ nie sprecyzował słusznego interesu indywidualnego ani nie wskazał w jaki sposób koliduje on z interesem społecznym (bezpieczeństwa ruchu). Zdaniem skarżących organ dopuścił się również naruszenia art. 6 k.p.a. oraz naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa poprzez różnicowanie prawa i potrzeby właścicieli sąsiednich nieruchomości, których właściciele otrzymali zgodę na lokalizację zjazdów. Konkludując wskazali, że skarga jest w pełni zasadna i zasługuje na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę GDDKiA wniósł o oddalenie skargi Pani E.H. i odrzucenie skargi Pana T. H.. Organ wyjaśnił, że stroną postępowania w sprawie wniosku o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi krajowej nr 28 do działki o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości R. (obręb R.) była wyłącznie Pani E. H., właścicielka przedmiotowej nieruchomości reprezentowana przez pełnomocnika. Pismem z 11 października 2023 r. organ poinformował, że Pan T. H. nie był stroną w prowadzonym postępowaniu. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pismem z 21 października 2023 r. skarżący wnieśli o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W tej sprawie obie strony wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wobec tego sprawa została rozpoznana w tym trybie, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.; tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Skarga złożona w tej sprawie nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie została wydana z takim naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 1 i 4 u.d.p. Według art. 29 ust. 1 tej ustawy, budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z przywołanym ust. 2 w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 4 u.d.p. ze względu na warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane lub zasady wiedzy technicznej w rozumieniu art. 5 ust. 1 tej ustawy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, w świetle którego charakter powołanego przepisu wskazuje na to, że wyrażenie zgody bądź jej odmowa następuje w formie decyzji administracyjnej, w ramach tzw. uznania administracyjnego. Granice uznania wyznaczają interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy ubiegającego się o uzyskanie zgody na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi, a także obowiązujące przepisy. Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W ocenie Sądu istotne znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji mają ograniczenia wynikające z warunków technicznych, zawartych w rozporządzeniu. Na podstawie § 11 rozporządzenia wprowadzono podział dróg na klasy, oznaczone symbolem literowym lub opisowo, zaczynając od dróg o najwyższych warunkach i parametrach technicznych, jakie powinna spełniać droga, wynikających z jej cech funkcjonalnych, tj. 1) A – autostrada; 2) S – droga ekspresowa; 3) GP – główna ruchu przyspieszonego; 4) G – główna; 5) Z – zbiorcza; 6) L – lokalna; 7) D – dojazdowa. Zgodnie z § 7 rozporządzenia droga powinna zapewniać odpowiednie poziomy bezpieczeństwa i sprawności ruchu użytkownikom, dla których jest przeznaczona. Stosownie do § 55 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zjazdu zwykłego nie projektuje się z jezdni głównej drogi klasy A, S lub GP, z wyjątkiem drogi klasy GP w trudnych warunkach. W świetle § 55 ust. 2 zjazdu, wyjazdu lub wjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu. W szczególności zjazdu zwykłego nie projektuje się w obszarze węzła lub skrzyżowania, z wyjątkiem trudnych warunków. Oznacza to, że dopuszczalność ustanowienia zjazdu zwykłego w tej sprawie zależała przede wszystkim od tego, czy zachodzą tzw. "trudne warunki". Termin ten został zdefiniowany § 4 pkt 22 rozporządzenia jako warunki wynikające z istniejącego ukształtowania lub zagospodarowania terenu, ze stopnia złożoności warunków gruntowo-wodnych lub z konieczności ograniczenia oddziaływania drogi na środowisko, które przy zachowaniu podstawowych warunków, o których mowa w dziale II, uniemożliwiają zastosowanie rozwiązania standardowego lub powodują, że koszty zastosowania rozwiązania standardowego w cyklu życia drogi byłyby rażąco wysokie względem rozwiązania alternatywnego. Z kolei z § 2 ust. 5 tego rozporządzenia wynika, że zastosowanie przepisów, które odnoszą się do trudnych warunków, wymaga pisemnego uzasadnienia potwierdzającego brak możliwości lub rażąco wysokie koszty zastosowania rozwiązania standardowego względem rozwiązania alternatywnego, które dołącza się do dokumentacji projektowej. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wystąpieniu "trudnych warunków", które uzasadniałyby odstąpienie od zakazu lokalizowania zjazdów z jezdni głównej drogi klasy GP. Zdaniem Sądu organ trafnie wskazał, że z pisma z 1 marca 2023 r. złożonego przez skarżących (k-94 akt administracyjnych) wynika, że dotychczas dojazd do działki o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości R. odbywał się przez działkę nr [...], do której prowadzi istniejący zjazd z drogi krajowej nr 28 Z. w km około [...] po prawej stronie drogi. Zatem działka nr [...] ma możliwość obsługi komunikacyjnej poprzez ww. zjazd (możliwość ustalenia służebności przechodu i przejazdu przez działkę nr [...]), bez konieczności wykonywania kolejnego zjazdu, a tym samym stwarzania dodatkowego punktu kolizji na drodze. Sąd zwraca uwagę, że w świetle art. 93 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 2029) za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Przypomnienia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie wskazuje się, iż z faktem bezpośredniego przylegania działki do drogi publicznej nie wiąże się obowiązek organu ustanowienia zjazdu. Nawet to, że nieruchomość nie posiada innego dostępu do drogi publicznej, nie przesądza o udzieleniu zezwolenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 września 2008 r., II SA/Gl 316/08). Przepisy prawa nie umożliwiają, w przypadku dróg klasy GP, dowolnego lokalizowania zjazdów, podyktowanego wyłącznie potrzebami właściciela nieruchomości położonej przy drodze. Decydujący głos w tym względzie ma - jak już wyżej wskazano - zarządca drogi, odpowiedzialny za jej stan i bezpieczeństwo użytkowników. Zdaniem Sądu w przypadku działki niemającej dostępu do drogi publicznej, powstałej w wyniku podziału, podstawowym sposobem zapewnienia takiego dostępu jest ustanowienie stosownej służebności. Sąd nie podziela argumentacji skarżących zawartej w skardze oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (k-82 akt administracyjnych) wskazującej, że właściciele nie mają prawnej możliwości starania się o ustanowienie służebności lub że możliwość taka jest jedynie iluzoryczna. Sąd zwraca uwagę, że służebność drogi koniecznej może być ustanowiona także mocą konstytutywnego orzeczenia sądu, nawet bez zgody właściciela nieruchomości obciążonej. W świetle art. 145 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 poz. 1285) jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Ratio legis omawianej instytucji tkwi w konieczności zapewnienia należytego dostępu do drogi publicznej tym nieruchomościom, które albo są go całkowicie pozbawione, albo wprawdzie taki dostęp mają, ale nie może być on uznany za odpowiedni. Ustalenie, czy dostęp jest odpowiedni, zależy od konkretnego stanu faktycznego ocenianego przez sąd powszechny. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 r. sygn. akt II CKN 786/98 (OSNC 2000, z. 2, poz. 34) wyrażono pogląd, że dostęp do drogi publicznej jest nieodpowiedni w rozumieniu art. 145 k.c. także wtedy, gdy wyjazd z nieruchomości przylegającej do drogi publicznej stwarza niebezpieczeństwo w ruchu drogowym. Zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organu, że za odmową wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu na działkę skarżących przemawia § 55 ust. 2 rozporządzenia, z którego wynika, że zjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu. W szczególności zjazdu zwykłego nie projektuje się w obszarze węzła lub skrzyżowania, z wyjątkiem trudnych warunków. Organ trafnie wskazał, że lokalizacja wnioskowanego zjazdu znajduje się w pobliżu skrzyżowania drogi krajowej nr 28 z drogą gminną nr [...] w km [...] po lewej stronie drogi, zatem w obszarze skrzyżowania rozumianego jako wspólna część łączących się dróg wraz z wlotami i wylotami (§ 4 pkt 12 rozporządzenia). Ponadto opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym organ słusznie wskazał, że przedmiotowy zjazd byłby usytuowany na odcinku drogi o dużym natężeniem ruchu drogowego (8307 pojazdów na dobę zgodnie z Generalnym Pomiarem Ruchu w 2020/21 roku). W ocenie Sądu organ prawidłowo wyjaśnił, że proste odcinki dróg z dobrą widocznością tylko pozornie stanowią bezpieczne miejsce na drodze. Organ zasadnie uznał, że przedmiotowy odcinek drogi krajowej nr 28 (w km od [...] do [...]) nie jest miejscem bezpiecznym m.in. z uwagi na dwa wypadki drogowe, które miały miejsce w latach 2019-2021, w wyniku których jeden pieszy poniósł śmierć oraz jeden pieszy został ranny. Dodatkowo słusznie podkreślił, że działka o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości R. przylega do pasa drogowego drogi krajowej nr 28 na odcinku, który w km [...] po prawej stronie został oznaczony znakiem pionowym A-30 "inne niebezpieczeństwo" z tabliczką T-0 "Brak pobocza". Sąd wskazuje, że pogląd, iż zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium przy wyrażaniu zgody na budowę zjazdu, jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych (por.m.in. wyrok NSA z 11 lipca 2007 r., I OSK 1148/06; wyrok NSA z 13 lutego 2001 r., II SA 770/00; wyrok NSA z 31 marca 1999 r., II SA 188/99; wyrok NSA z 15 lipca 1998 r., II SA 705/98). Tak więc organ administracyjny rozpoznając wniosek w sprawie lokalizacji zjazdu z drogi publicznej, musi przeanalizować, czy i w jakim stopniu inwestycja ta będzie rzutować na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ prawidłowo wypełnił ww. obowiązki i bez naruszenia prawa uznał, że zjazd zlokalizowany we wskazanym przez skarżących miejscu nie będzie stanowić bezpiecznego rozwiązania komunikacyjnego. W świetle powyższego Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo rozważył interes społeczny i słuszny interes obywatela. Analiza regulacji ustawy o drogach publicznych oraz przepisów wykonawczych wykazała spełnienie ustawowych przesłanek do wydania rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Tym samym za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 i ust. 4 u.d.p. w związku z § 7, § 55 ust. 1 pkt 1, § 55 ust. 2 oraz § 4 pkt 22 rozporządzenia. Strona nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków z okoliczności, że w pasie drogi znajdują się inne zjazdy na okoliczne nieruchomości lub z twierdzenia, że z przedmiotowego zjazdu korzystałyby jedynie jeden lub maksymalnie dwa pojazdy osobowe, co miałoby znikomy wpływ na płynność i bezpieczeństwo ruchu. Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia zasady równego traktowania wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez różnicowanie prawa i potrzeby właścicieli sąsiednich nieruchomości, których właściciele otrzymali zgodę na lokalizację zjazdów. Sąd zwraca uwagę, że rozpatrzenie każdego wniosku o udzielenie zezwolenia na lokalizację zjazdu ma charakter indywidualny, uzasadniony konkretnymi okolicznościami, zaś podnoszona w skardze okoliczność udzielenia zgody na lokalizację innych zjazdów z tej samej drogi sama w sobie nie przemawia samodzielnie za uwzględnieniem wniosku skarżących. Przepisy prawa nie umożliwiają, w przypadku dróg klasy GP, dowolnego lokalizowania zjazdów, podyktowanego wyłącznie potrzebami właściciela nieruchomości położonej przy drodze. Decydujący głos w tym względzie ma – jak już wskazano wyżej – zarządca drogi, odpowiedzialny za jej stan i bezpieczeństwo użytkowników. W konsekwencji za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 6, 7, 8 k.p.a. Sąd stwierdza, że GDDKiA nie naruszył również przepisów postępowania. Organ oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, dokonał jego merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w ar. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie zostało uzasadnione w sposób wymagany przez normę prawa określoną w art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego też organ także nie uchybił zasadzie zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikają też powody przyznania przez organ prymatu ważnemu interesowi społecznemu, którego wyznacznikiem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, nad interesem indywidualnym skarżących. Podkreślenia wymaga, że prawo własności, choć podlegające konstytucyjnej ochronie, nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Takie ograniczenia wynikają m.in. z ustawy o drogach publicznych i przepisów wykonawczych do niej. W konsekwencji obowiązujące uregulowania nie gwarantują każdemu właścicielowi nieruchomości przylegającej do drogi publicznej bezpośredniego zjazdu na tę drogę, zwłaszcza gdy taki dostęp może być zapewniony w inny sposób. Odnosząc się do wniosku GDDKiA dotyczącego odrzucenia skargi T. H., Sąd zaznacza, że wniosek o zezwolenie na lokalizację zjazdu został złożony 7 stycznia 2023 r. zarówno przez E. H. i T. H., którzy następnie byli reprezentowani przez pełnomocnika. Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1705) - orzekł, jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 września 2023
- Symbol z opisem
- 6034 Zjazdy z dróg publicznych
- Hasła tematyczne
- Drogi publiczne
- Skarżony organ
- Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
- Sędziowie
- Grażyna Śliwińska Łukasz Jarocki /sprawozdawca/ Sławomir Kozik /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
par 11; par 55 ust. 1 pkt 1 i ust. 2; par 7; par 4 pkt 12 i 22; par 2 ust. 5; · Dz.U. 2022 poz. 1518
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
art. 93 ust. 3; · Dz.U. 2023 poz. 344
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
art. 29 ust. 1 i 4; · Dz.U. 2022 poz. 1693
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
art. 145 par 1 · Dz.U. 2020 poz. 1740
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 6; art. 7; art. 8; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3; art. 11 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny