VI SA/Wa 4907/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Krajowej Rady Spółdzielczej z dnia [...] maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień lustracyjnych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

M. K. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 15 lipca 2023 r. (data nadania: 16 lipca 2023 r.), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Krajowej Rady Spółdzielczej z 23 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień lustracyjnych. Wraz ze skargą uiścił wpis sądowy w wysokości 200 zł (potwierdzenie uiszczenia wpisu k.25). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zakres właściwości sądów administracyjnych do kontroli administracji publicznej wyznaczają przepisy art. 3 oraz art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.); dalej: "p.p.s.a". Zgodnie z treścią art. 3 p.p.s.a.: § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Sądy administracyjne są więc właściwe w sprawach kontroli działalności administracji publicznej, jeżeli jest ona podejmowana w formie wskazanej w powołanym przepisie (szerzej na ten temat M. Jaśkowska, Właściwość sądów administracyjnych (zagadnienia wybrane), w: Koncepcja systemu prawa administracyjnego, red. J. Zimmermann, Warszawa 2007, s. 571 i cyt. tam orzecznictwo). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie Sądu skargę w tej sprawie należało odrzucić, gdyż zaskarżona uchwała nie stanowi prawnej formy działania administracji publicznej, o której stanowi przywołany przepis art. 3 § 2 p.p.s.a., a w szczególności czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Z ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa odnoszącego się do określonych przywołanym przepisem przesłanek warunkujących właściwość sądów administracyjnych w sprawach z tego rodzaju skarg wynika, że aby akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogła być poddana kontroli sądu administracyjnego musi spełniać następujące warunki: jest podejmowana przez organ administracji lub inne podmioty uprawnione do rozstrzygania spraw administracyjnych; ma charakter władczy; jest podejmowana w sprawie indywidualnej; ma charakter publicznoprawny; dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Zgodnie z art. 1 ustawy z 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2021 r., poz. 648 ze zm.), spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Spółdzielnia może prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska. Krajowa Rada Spółdzielcza jest naczelnym organem samorządu spółdzielczego (art. 259 § 1 Prawa spółdzielczego). Zakres jej zadań określa art. 259 Prawa spółdzielczego. Krajowa Rada Spółdzielcza posiada osobowość prawną i działa na podstawie statutu (art. 259 a § 1 i § 2 Prawa spółdzielczego). Nie jest więc organem administracji publicznej. W świetle stanowiska zarówno doktryny, jak i orzecznictwa, stosunek nawiązany - wskutek przyjęcia do spółdzielni - między członkiem i spółdzielnią, niezależnie od jej charakteru, a więc również i spółdzielnią mieszkaniową, jest stosunkiem cywilnoprawnym, a spory wynikające z tego stosunku są sporami cywilnymi (sprawami cywilnymi) w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (patrz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 1995r., III CZP 167/94, OSNC 1995/4/63). Skoro zaskarżona uchwała została wydana w sprawie cywilnej, a postępowanie w tych sprawach - stosownie do art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c. - normuje powołana ustawa, to do jej rozpoznania właściwy jest sąd powszechny. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi postanowiono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.