Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 4048/23

VI SA/Wa 4048/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-22

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
22 listopada 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. Spółka Jawna z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdów indywidualnych oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z 9 maja 2023 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja", "decyzja organu II instancji") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm., dalej: "u.d.p."), po rozpoznaniu odwołania O. sp. j. z siedzibą w L. (dalej: "skarżąca" lub "strona") od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 17 listopada 2021 r. nr [...] (dalej: "decyzja organu I instancji" lub "decyzja Prezydenta Miasta L.") w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację czterech zjazdów indywidualnych z ul. O. w L. do działki nr ewid. [...] w obrębie ewid. [...] – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z 20 września 2021 r. (dalej: "wniosek") skarżąca wystąpiła o wydanie zezwolenia na lokalizację czterech zjazdów indywidualnych z ulicy O.do działki nr ewid. [...] w obrębie ewid. [...] w L.. W dniu 8 listopada 2021 r. Wydział Inwestycji Urzędu Miasta L. (dalej: "Wydział Inwestycji") wydał negatywną opinię w stosunku do planowanej lokalizacji zjazdów. Główną przyczyną było stworzenie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu lądowym zarówno dla rowerzystów poruszających się po nowo budowanej ścieżce rowerowej jak i pojazdów. Wskazano, że wjazd na parking działki nr ewid. 17 będzie odbywać się wyłącznie przodem pojazdu do budynku, zaś ponowne włączanie się pojazdu w pas drogi gminnej – tyłem. Taki manewr będzie powodował zagrożenie dla rowerzystów oraz pojazdów poruszających się po drodze. Ponadto proponowane zjazdy indywidualne kolidować będą z przejściem dla pieszych wyznaczonym przy ul. K.. W ocenie Wydziału Inwestycji do projektowanych budynków szeregowych powinien być zlokalizowany jeden zjazd indywidualny stanowiący drogę wewnętrzną, z której powinny być wyznaczone miejsca postojowe – jak wykonano to dla pozostałych budynków. Dodatkowo zaznaczono, że w momencie formułowania opinii trwały już prace wykonawcy budowy dróg rowerowych z planowanym terminem ukończenia prac na 19 listopada 2021 r. Ponadto wskazano, że zgodnie z założeniami dokumentacji projektowej, wszystkie zjazdy powinny mieć wzmocnioną konstrukcję w śladzie ścieżki rowerowej, w związku z tym w przypadku wyrażenia zgody na lokalizację zjazdów indywidualnych, należy zapewnić zachowanie tych standardów. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezydent Miasta L. decyzją z 17 listopada 2021 r. nr [...] nie wyraził zgody na lokalizację czterech zjazdów indywidualnych z ul. O.w L. do działki o nr ewid. [...] w obrębie ewid. [...], według lokalizacji przedstawionej na mapie sytuacyjnej. W uzasadnieniu swojej decyzji, organ I instancji przywołując odpowiednią podstawę prawną wskazał czynniki, które wzięto pod uwagę przed wydaniem decyzji. Stwierdzono, że w pasie drogowym ulicy O.w L., na wysokości projektowanych zjazdów do nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę szeregową, zlokalizowana jest nowo wybudowana ścieżka rowerowa, chodnik oraz nowo posadzone drzewa. Z załączonych przez wnioskodawcę materiałów wynika, że wjazd na posesję odbywać się będzie wyłącznie przodem pojazdu do budynku, natomiast manewr ponownego włączenia do ruchu drogowego będzie wykonywany tyłem. Organ I instancji podkreślił, że czynność cofania przez wspomnianą powyżej ścieżkę rowerową oraz chodnik, w szczególności w sytuacji ograniczonej widoczności spowodowanej innymi pojazdami korzystającymi w tym samym czasie z sąsiednich zjazdów, znacząco zwiększy zagrożenie zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego, zarówno pieszych, jak i kierowców. Według oceny organu, dla przedmiotowej nieruchomości powinien być zlokalizowany jeden zjazd indywidualny (zbiorczy), który byłby połączony z drogą wewnętrzną. Takie rozwiązanie umożliwiłoby dojazd do projektowanych w zabudowie szeregowej budynków. Według organu I instancji, z okoliczności sprawy wynika, że nie zachodzą podstawy do spełnienia żądań strony. Z art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz przywołanych w decyzji przepisów wykonawczych, należy wywnioskować, że ustawodawca przyznał prymat zasadzie bezpieczeństwa w ruchu drogowym mającej na celu ochronę życia i zdrowia użytkowników dróg (interes społeczny). Zasada ta ma pierwszeństwo przed indywidualnym interesem właściciela nieruchomości, dlatego organ I instancji zdecydował się nie wyrazić zgody na lokalizację przedmiotowych zjazdów. Pismem z 30 listopada 2021 r. strona wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta L.. Po rozpoznaniu odwołania, SKO w dniu 9 maja 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji odwołał się m.in. do treści § 77 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie – obowiązującym w momencie wydania zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2016 r. poz. 124 ze zm., dalej: rozporządzenie z 1999 r.). Zgodnie z tym przepisem, zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych. Dodatkowo wskazał, że przywołane rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1518; dalej: "rozporządzenie z 2022 r."). Organ II instancji przywołał treść § 54 ust. 4 pkt 1, zgodnie z którym zjazd, wyjazd lub wjazd projektuje się jako zwykły – przeznaczony do ruchu pojazdów albo pojazdów, pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch. Dodatkowo odwołał się do treści § 55 ust. 2 rozporządzenia z 2022 r. wskazując, że zjazdu, wyjazdu lub wjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu. Zdaniem SKO, zarówno w poprzednim, jak i obowiązującym stanie prawnym podstawową przesłanką braną pod uwagę przy zezwoleniu na lokalizację zjazdu jest szeroko rozumiane bezpieczeństwo ruchu na drodze. Ponadto organ II instancji odnosząc się do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.; dalej: "u.d.p.") wskazał, że właściciel lub użytkownik nieruchomości może wybudować zjazd, po uzyskaniu zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu, które wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem SKO, celem ww. przepisów prawa jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu na drogach publicznych. Ustawodawca wprowadził bowiem ograniczenie właściciela gruntu do swobodnego korzystania z prawa własności, na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ II instancji wskazał m.in., że przepisy ustawy nie gwarantują każdemu właścicielowi nieruchomości przylegającej do drogi publicznej bezpośredniego dostępu do tej drogi, zaś sam fakt położenia działki w bezpośrednim sąsiedztwie drogi publicznej – nie gwarantuje prawa ustanowienia zjazdu, które jest uprawnieniem rzeczowym zarządcy drogi przyznawanym w formie decyzji administracyjnej. Dodatkowo wskazano, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy art. 29 ust. 1 i 4 u.d.p. wskazujące, że wyrażenie zgody bądź odmowa następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jak podniósł organ II instancji, granice uznania są określone przez interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy ubiegającego się o uzyskanie zgody na lokalizację zjazdu (wjazdu) z drogi, a także obowiązujące przepisy prawa. Ponadto wskazano, że prawo własności - choć podlegające konstytucyjnej ochronie - nie jest prawem absolutnym i może doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa, a do takich norm prawnych należą między innymi przywołane powyżej przepisy u.d.p. oraz rozporządzenia. W konsekwencji obowiązujące regulacje nie gwarantują każdemu, któremu przysługują prawa do nieruchomości przylegającej do drogi publicznej bezpośredniego zjazdu na tę drogę – zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, dostęp ten może być zapewniony z innej strony. Zdaniem SKO, każdy bezpośredni zjazd z drogi głównej zwiększa zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu, o czym świadczy choćby sam wymóg uzyskania zgody na wykonanie (przebudowę) zjazdu. W ocenie SKO, organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i prawidłowo wskazał przyczyny i podstawy podjętego rozstrzygnięcia. Prezydent Miasta L. poprawnie ustalił, że w pasie drogowym drogi gminnej ul. O.w L. znajduje się ścieżka rowerowa, chodnik oraz drzewa, zaś z wniosku strony wynika, że wjazd na posesję przez projektowane zjazdy miałby odbywać się przodem pojazdu do budynku, zaś ponowne włącznie się do ruchu – tyłem. Manewr cofania przez ścieżkę rowerową i chodnik, przy ograniczonym polu widoczności w przypadku korzystania przez pojazdy z sąsiadujących zjazdów, może powodować poważne zagrożenie zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego (pieszego i kołowego). Do przedmiotowej nieruchomości powinien być zlokalizowany jeden zjazd indywidualny (zbiorczy) połączony z drogą wewnętrzną, która zapewni dojazd do wszystkich projektowanych budynków. Dodatkowo SKO wskazało, że organ I instancji w decyzji z dnia 29 września 2021 r. nr [...] dotyczącej podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] obręb [...] w L. – zawarł warunek, zgodnie z którym podział jest dopuszczalny tylko wówczas, jeśli dla wszystkich działek, które nie mają wymaganego dostępu do drogi publicznej umożliwiającego dojście i dojazd, zostanie prawnie zapewniony dostęp do drogi publicznej przez działkę nr [...] wydzieloną jako droga dojazdowa i teren zewnętrzny. Organ II instancji podkreślił, że projektowane do wydzielenia działki [...] i [...] wprawdzie przylegają do drogi publicznej, lecz nie posiadają dostępu do drogi publicznej umożliwiającego dojazd – rozumianego jako dostęp prawny (tj. dostęp wynikający wprost z przepisu prawa, czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego). Z uwagi na powyższe SKO podzieliło stanowisko organu I instancji. Pismem z 23 maja 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu II instancji zarzucając przy jej wydaniu naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, ze lokalizacja zajazdów może powodować zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym do tego stopnia, że pozbawiono stronę możliwości korzystania z dojazdu do nieruchomości przez ul. O. w L.; 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego powiadomienia strony o zakończeniu postępowania dowodowego, co spowodowało brak możliwości wypowiedzenia się skarżącej o materiale dowodowym zgromadzonym przez organ, wniesienia ewentualnych uwag, zastrzeżeń oraz wniosków dowodowych; 3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 4 u.d.p. oraz § 55 ust. 2 rozporządzenia z 2022 r. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego polegające na przyznaniu pierwszeństwa interesowi społecznemu nad słusznym interesem strony bez uprzedniego przeprowadzenia wnikliwego i wyczerpującego postępowania dowodowego, 4. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie, że inne działki położone przy ulicy O.w L. posiadają indywidualny zjazd z tej drogi, co spowodowało nierówne potraktowanie skarżącej w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, 5. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj. § 55 ust. 2 rozporządzenia z 2022 r. dotyczących dróg publicznych poprzez jego błędne niezastosowanie i przyjęcie, iż lokalizacja zajazdów może powodować zagrożenie bezpieczeństw ruchu drogowego, podczas gdy planowane zjazdy nie spowodują zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników drogi, w tym pieszych w stopniu większym aniżeli ma to miejsce przy aktualnym ukształtowaniu zjazdów wychodzących na ul. O. w L.. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie której odmówiono skarżącej udzielenia zezwolenia na lokalizację czterech zjazdów indywidulanych z ul. O.w L. (droga gminna) do działki ewid. [...] w obrębie ewid. [...] w L.. Zgodnie z art. 29 ust. 4 u.d.p. – w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji organu I instancji – zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony ze względu na warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: u.p.b.) lub zasady wiedzy technicznej w rozumieniu art. 5 ust. 1 tej ustawy. Ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1768), zmieniono ww. przepis w taki sposób, że odmowa wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu, jego przebudowa lub wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu na czas określony może nastąpić również ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne (zmiana weszła w życie – 21 września 2022 r.). Jak słusznie wskazał organ II instancji, aktem wykonawczym wprowadzonym na podstawie art. 7 u.p.b. obowiązującym w czasie wydania decyzji Prezydenta Miasta L. było m.in. rozporządzenie z 1999 r. Zgodnie z § 77 tego rozporządzenia, zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych. Zdaniem Sądu, zasadnym było również przywołanie treści § 54 ust. 4 pkt 1 oraz § 55 ust. 2 rozporządzenia z 2022 r. wskazując na zmianę regulacji w tym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że dobrem chronionym zarówno w poprzednim, jak i obecnie obowiązującym stanie prawnym jest bezpieczeństwo ruchu drogowego. Z treści § 54 ust. 4 pkt 1 oraz § 55 ust. 2 rozporządzenia z 2022 r. wynika, że zjazd, wyjazd lub wjazd – projektuje się jako zwykły – przeznaczony do ruchu pojazdów albo pojazdów, pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch – w miejscu które nie zagraża bezpieczeństwu ruchu. Zatem przepisy w tym zakresie zostały dostosowane do nowych realiów tj. rosnącego wykorzystania urządzeń wspomagających ruch przez coraz większą liczbę użytkowników. Jest to odpowiedź na dynamiczne zmiany w sposobie poruszania się uczestników ruchu drogowego, jednak zarówno poprzednie jak i obecnie obowiązujące przepisy kładą nacisk na bezpieczeństwo ruchu drogowego jako dobro chronione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisu § 55 ust. 2 rozporządzenia z 2022 r. (zarzut nr 3 i 5), podczas gdy w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia z 1999 r. obowiązujące w czasie wydawania decyzji przez organ I instancji. Nie miało to jednak znaczenia przy rozstrzygnięciu, gdyż jak wspomniano powyżej, zarówno przepisy rozporządzenia z 1999 r., jak i rozporządzenia z 2022 r. – kładą nacisk na konieczność zachowania bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zaś zarzuty dotyczyły m.in. przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz błędnego (zdaniem skarżącej) przyjęcia, że lokalizacja zjazdów może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nie powinno budzić wątpliwości, że użyte art. 29 ust. 4 u.d.p. słowo "może" wskazuje, że wyrażenie zgody, bądź odmowa, następuje w ramach uznania administracyjnego organu. Należy podkreślić, że możliwość wydawania aktów uznaniowych stanowi istotny element działania organów państwowych i samorządowych. Polega ona na podejmowaniu rozstrzygnięć, w sprawach których ustawodawca nie narzuca organom administracji ściśle określonych wytycznych, lecz umożliwia wybór spośród kilku dostępnych rozwiązań. Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, a także stanowiskiem doktryny prawa, oznacza to, że decyzja wydawana w ramach uznania administracyjnego powinna cechować się szczególnie starannym uzasadnieniem prawnym i faktycznym, umożliwiającym jej właściwą kontrolę. Granice uznania są określane przez interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy ubiegającego się o uzyskanie zgody na lokalizację zjazdu (wjazdu) z drogi publicznej, a także przez obowiązujące przepisy. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 4 u.d.p. luz decyzyjny w odniesieniu do wyrażenia zgody na budowę zjazdu w rzeczywistości ograniczony jest przez wymogi techniczne określone w rozporządzeniu z 1999 r., które obowiązywało w momencie wydania decyzji przez organ I instancji. Zarówno przepisy u.d.p. jak i rozporządzenia z 1999 r. nie pozostawiają wątpliwości, że decyzja organu w przedmiocie ustanowienia zjazdu musi uwzględniać normy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zatem luz decyzyjny organu w zakresie wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu wynika z przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz oceny rzeczywistej lokalizacji nieruchomości, w odniesieniu do której wydana jest decyzja. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjęto, że w przypadku konfliktu interesów w postępowaniu w przedmiocie wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu należy przyznać prymat zasadzie bezpieczeństwa w ruchu drogowym nad interesem wnioskodawcy. Zatem naczelną zasadą przy wyrażaniu zgody na wykonanie nowego zjazdu z drogi jest zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym, która może ograniczać uprawnienia właściciela nieruchomości w swobodnym korzystaniu ze swojej własności (por np. wyrok NSA z 11 września 2020 r., sygn. akt I OSK 232/20). W niniejszej sprawie zarówno organ I jak i II instancji zwrócił uwagę na istotne okoliczności, jakie towarzyszyły umiejscowieniu wnioskowanych zjazdów, a które pociągałyby za sobą zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Przede wszystkim, na terenie przewidzianym pod projektowane cztery zjazdy znajdowała się ścieżka rowerowa, chodnik oraz drzewa. Ponadto, z wniosku strony wynika, że planowany sposób wjazdu i wyjazdu z posesji wiązałby się z manewrem wymagającym zwiększonej uwagi, w tym cofaniem tyłem przez ścieżkę rowerową i chodnik, co przy ograniczonym polu widoczności spowodowanym również przez inne pojazdy korzystające z sąsiadujących zjazdów, mogłoby powodować poważne zagrożenie zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego zarówno pieszego jak i kołowego. Zdaniem Sądu analizując okoliczności niniejszej sprawy organ prawidłowo ocenił, że lokalizacja czterech umiejscowionych w bliskiej od siebie odległości zjazdów – przecinających zarówno ścieżkę rowerową oraz chodnik – będzie mieć negatywny wpływ na poziom bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Sąd podziela również stanowisko organu, że każdy bezpośredni zjazd z drogi głównej stanowi potencjalne źródło zagrożenia bezpieczeństwu ruchu, o czym świadczy choćby sam wymóg uzyskania zgodny na wykonanie (przebudowę) zjazdu. Dodatkowo, udostępnienie ścieżki rowerowej zarówno dla rowerzystów, jak i osób korzystających z urządzeń wspomagających ruch w połączeniu z manewrem wjazdu na posesję przodem pojazdu i wyjazdu tyłem – w kontekście ograniczonego pola widzenia spowodowanego przez drzewa i inne zjazdy – będzie stanowić realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że zlokalizowany powinien być tylko jeden zjazd indywidualny (zbiorczy) połączony z drogą wewnętrzna, która zapewni dojazd do wszystkich projektowanych budynków. Warunek zawarty w decyzji nr [...] z dnia 29 września 2021 r, zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. [...] w obrębie nr [...] w L. – jednoznacznie wskazuje, że jest on dopuszczalny tylko wówczas, jeśli do wszystkich działek, które nie mają wymaganego dostępu do drogi publicznej umożliwiającego dojście i dojazd, zostanie prawnie zapewniony dostęp do drogi publicznej przez działkę nr [...] wydzieloną jako droga dojazdowa i teren wewnętrzny. Organ trafnie, opierając się na zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, wykazał, że dostęp do każdej z działek powinien być zapewniony przez wydzieloną drogę wewnętrzną (działkę nr [...]), co wynika z decyzji Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia 29 września 2021 zatwierdzającej podział działek. Organ zgromadził i poddał wyczerpującej ocenie zgromadzony materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w motywach wydanej decyzji. W toku prowadzonego postępowania organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, którego ochronie służy bezpieczeństwo w ruchu drogowym (art. 7 k.p.a.). Jednocześnie, organ w sposób właściwy wywiązał się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), a zebrany materiał dowodowy ocenił stosownie do reguł wskazanych w art. 80 k.p.a. W konsekwencji zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji jest zaś obszerne i przekonujące. Organ II instancji przedstawił szczegółowo wszystkie okoliczności faktyczne istotne w sprawie, a następnie w odwołaniu do mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa i orzecznictwa sądowego uzasadnił podejmowane rozstrzygnięcie. Faktu tego nie zmienia to, że Strona subiektywnie się z nim nie zgadza. Nie został zatem naruszony art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ II instancji pouczył stronę o przysługujących jej środkach odwoławczych, z których skorzystała. W świetle powyższego Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo rozważył interes społeczny i słuszny interes obywatela. Analiza regulacji ustawy o drogach publicznych oraz przepisów wykonawczych wykazała spełnienie ustawowych przesłanek do wydania rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Tym samym za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 4 u.d.p. oraz przepisów wykonawczych w sprawie warunków technicznych. Strona nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków z okoliczności, że w pasie drogi znajduje się wiele innych zjazdów na okoliczne nieruchomości. Rozpatrzenie każdego wniosku o udzielenie zezwolenia na lokalizację zjazdu ma charakter indywidualny, uzasadniony konkretnymi okolicznościami, zaś podnoszona w skardze okoliczność udzielenia zgody na lokalizację innych zjazdów z tej samej drogi sama w sobie nie przemawia samodzielnie za uwzględnieniem wniosku skarżącego. Przypomnienia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie wskazuje się, iż z faktem bezpośredniego przylegania działki do drogi publicznej nie wiąże się obowiązek organu ustanowienia zjazdu. Nawet to, że nieruchomość nie posiada innego dostępu do drogi publicznej, nie przesądza o udzieleniu zezwolenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 316/08). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikają też powody przyznania przez organ prymatu ważnemu interesowi społecznemu, którego wyznacznikiem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, nad interesem indywidualnym skarżącego. Podkreślenia wymaga, że prawo własności, choć podlegające konstytucyjnej ochronie, nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Takie ograniczenia wynikają m.in. u.d.p i rozporządzenia z 1999 r. W konsekwencji obowiązujące uregulowania nie gwarantują każdemu właścicielowi nieruchomości przylegającej do drogi publicznej bezpośredniego zjazdu na tę drogę, zwłaszcza gdy taki dostęp może być zapewniony w inny sposób. W konsekwencji za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. 77 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP. Podsumowując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Organ prawidłowo zebrał a następnie rozpatrzył zebrany materiał dowodowy, który był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. W oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny organ prawidłowo dokonał jego subsumpcji pod mające zastosowanie w tej sprawie przepisy prawa materialnego, wskazane w zaskarżonej decyzji. Stanowisko organu zostało przy tym uzasadnione w sposób, który pozwalał na poznanie motywów podjętego rozstrzygnięcia, jak i na jego kontrolę przez Sąd. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) - orzekł, jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 czerwca 2023
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/ Łukasz Jarocki /sprawozdawca/ Magdalena Maliszewska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny