VI SA/Wa 2978/23

Dnia 6 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Joanna Dąbrowska (spr.) Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 stycznia 2023 r. nr DZP-VI.733.34.2022 w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego oddala skargę

Minister Sprawiedliwości zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej "kpa") oraz § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133; dalej "rozporządzenie"), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] zwalniajacą Z. S. (dalej "Strona" lub "Skarżący") z funkcji biegłego sądowego. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. Skarżący pełnił funkcję biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w [...] od 2015 r., ostatnio na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] z zwolnił Skarżącego z pełnionej funkcji biegłego sądowego w oparciu o § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, stwierdzając utratę przez biegłego rękojmi należytego wykonywania obowiązków. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że 30 sierpnia 2022 r. został poinformowany przez [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w [...], że w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...] przedstawiono Skarżącemu zarzuty popełnienia 19 czynów z art. 107 § 1 i 3 kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 kks w zw. z art. 20 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 18 § 3 kk. Z treści postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] października 2022 r. sygn. akt [...] wynika zaś, że zebrany w postępowaniu przygotowawczym materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez biegłego zarzucanych mu czynów. Organ stwierdził ponadto, że Skarżący nie powiadomił o wszczęciu wobec niego postępowania karnego. Okoliczności te, w ocenie organu, nie pozwalają przyjąć, że Strona daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji naruszenie: – § 6 ust 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust 1 pkt 4 rozporządzenia poprzez zwolnienie Skarżącego z funkcji biegłego sądowego w sytuacji, gdy brak jest w sprawie przesłanek do uznania, że utracił on rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego, – art. 7, 77 i 80 kpa, polegające na nierozważeniu wszystkich istotnych okoliczności wynikających z materiału dowodowego, a mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a także dokonaniu dowolnej oceny dowodów, – art. 8 i 107 § 6 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na ograniczenie go w zakresie argumentacji prawnej do enigmatycznego wyjaśnienia pojęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego bez odniesienia tych kryteriów do osoby skarżącego, jak również bez odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego, – art. 7 i 77 kpa, polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przyjęciu błędnego założenia, że Skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego, – art. 7 i 77 kpa, polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności braku zgromadzenia w sprawie dowodów wskazujących na sposób pełnienia przez Skarżącego funkcji biegłego sądowego w sytuacji, w której wydanie decyzji powinno być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania i zgromadzenia w sprawie odpowiednich dowodów, – art. 80 kpa poprzez zastosowanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i rozstrzygnięciu wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącego. Odwołujący się wniósł także o przeprowadzenie dowodu z: – raportu Stowarzyszenia [...] na okoliczność "ustaleń związanych z biegłymi wydającymi opinie w sprawie automatów do gier, w tym biegłych, którzy wydali opinię w sprawie, w której postawiono zarzuty biegłemu Z. S.", – skargi skierowanej do Najwyższej Izby Kontroli przez ww. stowarzyszenie, – dokumentacji dotyczącej Skarżącego. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Minister Sprawiedliwości wskazaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 6 ust 1 pkt 2 rozporządzenia, prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli biegły utracił warunki do pełnienia tej funkcji. Jednym z warunków ustanowienia biegłym sądowym jest - stosownie do treści § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia - dawanie rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Rękojmia należytego wykonywania obowiązków definiowana jest w orzecznictwie sądów administracyjnych jako całokształt cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie. Wizerunek ten potwierdza swoim autorytetem prezes sądu okręgowego, przy którym biegły jest ustanowiony. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w [...] w sprawie o sygn. akt [...] przedstawił Skarżącemu zarzuty popełnienia 19 czynów z art. 107 § 1 i 3 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 kks w zw. z art. 20 § 1 kk w zw. z art. 18 § 3 kk. Treść postanowienia ogłoszono podejrzanemu w dniu 29 sierpnia 2022 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. Sąd Rejonowy dla [...] w [...] uwzględnił zażalenie obrońcy podejrzanego i uchylił postanowienie prokuratora o zastosowania wobec podejrzanego środków zapobiegawczych w postaci oddania pod dozór Policji i poręczenia majątkowego. Uzasadniając swoje postanowienie Sąd stwierdził jednak, że "wbrew natomiast twierdzeniom obrońcy podejrzanego, zebrany dotychczas materiał dowodowy, w szczególności (...), wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanego podejrzanemu czynu". Sąd poddał również w wątpliwość wiarygodność twierdzeń podejrzanego, iż ten nie wiedział i nie interesował się, w jakim celu zostaną wykorzystane opinie sporządzane przez niego na zamówienie właścicieli automatów do gier. W ocenie Sądu, twierdzenia te są sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Z uwagi bowiem na bogate doświadczenie zawodowe podejrzanego, powinien on co najmniej przypuszczać, w jaki sposób jego opinie zostaną wykorzystane. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że powołane wyżej okoliczności stanowią wystarczającą podstawę do uznania, iż Skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. W szczególności podkreślił, że z uwagi na szczególną rolę biegłego jako organu pomocniczego sądu, jego działania i zaniechania często są postrzegane przez opinię publiczną jako działania i zaniechania szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, a więc postawa biegłego wpływa na społeczną ocenę działalności sądów i organów ścigania. Z tego też względu osoba biegłego nie może być dotknięta jakąkolwiek skazą, która podważałaby zaufanie do niej, a taką niewątpliwie stanowi postawienie zarzutów dotyczących popełnienia wielu przestępstw stypizowanych w art. 107 § 1 i 3 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 kks w zw. z art. 20 § 1 kk w zw. z art. 18 § 3 kk. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, już samo uwikłanie się biegłego w sprawę karną o przestępstwo świadczące o braku rzetelności, uczciwości i sumienności nie może być obojętne dla oceny spełniania przesłanek z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Uzasadnione materiałem dowodowym zebranym w sprawie karnej, przedstawienie zarzutów dotyczących popełnienia umyślnego przestępstwa skarbowego, świadczącego o braku uczciwości, nie tylko osłabia zaufanie do biegłego jako organu pomocniczego sądu, ale również przyczynia się do obniżenia autorytetu wymiaru sprawiedliwości i wyklucza współpracę biegłego z organami procesowymi. Jednocześnie Minister Sprawiedliwości podkreślił, że za sformułowaną wyżej oceną przemawia również treść uzasadnienia postanowienia wydanego przez Sąd kontrolujący czynności organów ścigania w postępowaniu prowadzonym przeciwko biegłemu. Wskazano w nim, że w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu czynu, zaś prawdziwość składanych przez podejrzanego wyjaśnień budzi wątpliwości z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego. Stwierdzenia te rzucają zatem istotny cień na osobę biegłego i podważają zaufanie do jego wiarygodności. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, że rolą organu I instancji nie jest ocena zasadności zarzutów postawionych Skarżącemu w postępowaniu karnym ani prawidłowości działania organów ścigania. Sam już bowiem fakt przedstawienia zarzutów Stronie o popełnienie czynów opisanych w postanowieniu z 23 sierpnia 2022 r. podważa jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego i negatywnie rzutuje na społeczną ocenę wymiaru sprawiedliwości. Odnosząc się zaś do postępowania karnego Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana jako przeszkoda w ocenie osoby biegłego pod kątem spełniania przesłanki, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Decyzja prezesa sądu okręgowego w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego w żaden sposób nie przesądza bowiem o odpowiedzialności karnej odwołującego się. Ustala jedynie, że opisana wyżej okoliczność (wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia umyślnego przestępstwa skarbowego), obiektywnie oceniana, może uzasadniać utratę zaufania do Strony jako biegłego sądowego. Minister Sprawiedliwości podzielił wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, że dla oceny postawy etycznej odwołującego się nie jest obojętna okoliczność, iż nie powiadomił on Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o wszczęciu wobec niego postępowania karnoskarbowego. Jak słusznie zauważył organ I instancji, chociaż przepisy nie nakładają wprost takiego obowiązku na biegłych sądowych, to jako osoby zaufania publicznego powinni oni kierować się w swoim postępowaniu interesem wymiaru sprawiedliwości. Ten zaś przemawiał za ujawnieniem informacji o przedstawieniu zarzutów i oddaniu się do dyspozycji organu nadzorującego pracę biegłych sądowych. Za pozbawioną znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy uznał okoliczność, że prowadzone wobec Strony postępowanie karnoskarbowe nie jest związane z pełnioną przez niego funkcją biegłego sądowego, a kwestionowane przez organy ścigania opinie były "opiniami technicznymi", nie zaś "opiniami biegłego sądowego". O utracie zaufania do Skarżącego przesądza bowiem nie przedmiot, ale rodzaj zarzucanego mu w postępowaniu karnoskarbowym czynu zabronionego, mogącego świadczyć o braku uczciwości. Bez znaczenia jest również fakt długotrwałej współpracy Strony z organami wymiaru sprawiedliwości oraz wysokiej jakości wydawanych do tej pory opinii. Przyczyną zwolnienia Skarżącego z funkcji biegłego sądowego jest bowiem ocena okoliczności dotyczących jego postawy moralno-etycznej, na którą negatywnie rzutuje fakt przedstawienia mu zarzutu popełnienia czynów podważających jego uczciwość, nie zaś kwalifikacji czy dotychczasowego sposobu wykonywania zleconych mu czynności. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, załączone do odwołania dokumenty, w tym wystąpienie Stowarzyszenia [...] do Najwyższej Izby Kontroli, nie zawierają informacji mających wpływ na wynik niniejszej sprawy. Nie wskazano w nich bowiem żadnych faktów, które uzasadniałyby odmienną od dokonanej przez organ I instancji ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Z powyższych względów Minister Sprawiedliwości uznał, że organ I instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, słusznie uznając, że interes społeczny wyrażający się w konieczności ochrony autorytetu i wiarygodności wymiaru sprawiedliwości przemawia za zwolnieniem Strony z funkcji biegłego sądowego. Postępowanie przeprowadzone przez ten organ odpowiadało zaś dyrektywom zawartym w art. 7, 8, 77, 80 i 107 kpa. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie zamyka Stronie drogi do ubiegania się o ustanowienie biegłym sądowym w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy, polegającej na pozytywnym dla niego zakończeniu postępowania karnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa poprzez: a) zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów jej rozstrzygnięcia, w szczególności polegające na niewyjaśnieniu, dlaczego zdaniem organu zachodziły przesłanki do zwolnienia Skarżącego z funkcji biegłego sądowego; b) niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie czy wobec Skarżącego zachodzą okoliczności świadczące o tym, iż nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego i wyłącznie lakoniczne stwierdzenie, iż sam fakt przedstawienia zarzutów Skarżącemu podważa jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego i negatywnie rzutuje na społeczną ocenę wymiaru sprawiedliwości; c) uznanie, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt długotrwałej współpracy Skarżącego z organami wymiaru sprawiedliwości oraz wysokiej jakości wydawanych opinii, w sytuacji, w której oparcie decyzji winno być poprzedzone dokonaniem oceny całokształtu pracy Skarżącego jako biegłego, posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych i przydatności sporządzanych opinii do zakończenia postępowań sądowych; d) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rzetelnego, wyczerpującego i całościowego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało wydaniem decyzji rażąco sprzecznej z prawem i w sposób istotny naruszającej interesy Skarżącego - zwłaszcza w kontekście faktu, iż Skarżący jest wysokiej klasy specjalistą w dziedzinie automatów do gier oraz pełni funkcję biegłego sądowego od wielu lat; e) powoływanie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] V Wydział Karny z [...] października 2022 r. w sposób wybiórczy, podczas gdy w postanowieniu tym Sąd jednoznacznie wskazywał, iż: – kwestia ustalenia istnienia po stronie podejrzanego zamiaru ułatwienia innym osobom popełnienia czynu zabronionego będzie musiała być przedmiotem wszechstronnej analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; – Sąd nie przesądza, jaka była chronologia wydarzeń - czy rozprawy, w których uczestniczył podejrzany miały miejsce już po wydaniu wszystkich opinii, których dotyczą zarzuty stawiane podejrzanemu, czy też przed momentem wydania tych opinii. Dalsze ustalenia organu postępowania przygotowawczego w tym zakresie mogłyby istotnie rzutować na kwestię istnienia zamiaru pomocnictwa po stronie podejrzanego; – kwestia tego, czy opinie, objęte zarzutami były prawdziwe, czy fałszywe będzie jeszcze oceniana w dalszym postępowaniu. Sąd nie kwestionuje tego, iż opinie zostały sporządzone po faktycznym przeprowadzeniu badań i analiz przez podejrzanego i w oparciu o jego wiedzę specjalistyczną i dotyczyły stanu urządzeń na chwilę sporządzenia badania; – z materiału dowodowego nie wynika, aby oskarżony znał choćby z widzenia jakąkolwiek z osób zaangażowanych w przestępczy proceder poza M. L.. Podejrzany nie zna osób kierujących grupami radomską i podkarpacką oraz ich zastępców. Znajomość z M. L. miała jedynie charakter zawodowy, zaś przypomnieć należy, iż rolą Sądu rozpoznającego zażalenie obrońcy na zastosowane środki zapobiegawcze wobec Skarżącego jest wyłącznie zbadanie przesłanek do ich stosowania, nie zaś wyrokowanie w sprawie, a sam Skarżący objęty jest zasadą domniemania niewinności; 2. art. 8 i art. 107 § 6 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na ograniczenie go w zakresie uzasadnienia prawnego do enigmatycznego wyjaśnienia pojęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego, bez odniesienia tych kryteriów do osoby Skarżącego, jak również bez odniesienia się do zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, 3. art. 11 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która opiera się na fikcyjnych przesłankach, została wydana z pogwałceniem zasady równego traktowania wobec faktu, iż Skarżący został zwolniony z funkcji biegłego sądowego z uwagi na przedstawione mu niesłusznie zarzuty, mimo iż cały czas objęty jest domniemaniem niewinności, o którym mowa w art. 5 kpk; 4. art. 80 kpa poprzez przeprowadzenie dowolnej oceny dowodów załączonych przez Skarżącego do odwołania w postaci raportu Stowarzyszenia [...], skargi skierowanej do NIK oraz dokumentacji dotyczącej Skarżącego i uznanie, iż nie mają one wpływu na wynik niniejszej sprawy, w sytuacji w której mają one kluczowy wpływ na wynik niniejszej sprawie, świadczą one bowiem o problemie strukturalnym dot. biegłych z zakresu automatów do gier - schemacie wydawania opinii przez uprzywilejowanych przez Urzędy Celno-Skarbowe biegłych, zaś Skarżący był zawsze niezależny i niedający się uwikłać w oczekiwania zlecających mu opinie, co spowodowało niesłuszne przedstawienie mu zarzutów, bowiem biegli wymienieni w raporcie Stowarzyszenia [...] wydawali opinie w sprawie, w której zostały przedstawione Skarżącemu zarzuty; 5. art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa - została wydana z naruszeniem przepisów prawa i tym samym winna być uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji; II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, polegające na zwolnieniu Skarżącego z funkcji biegłego sądowego w sytuacji, gdy brak jest w sprawie przesłanek do uznania, iż utracił on rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. Z uwagi na powyższego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, jak również przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, w sposób mogący mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu Okręgowego w [...], podjął decyzję o zwolnieniu Skarżącego z funkcji biegłego z uwagi na utratę przez niego rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji, zaakceptowaną przez Ministra Sprawiedliwości, działającego jako instancja odwoławcza, stanowił fakt przedstawienia Skarżącemu zarzutów z art. 107 § 1 i § 3 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 kks w zw. z art. 20 § 1 kk w zw. z art. 18 § 3 kk (postanowienie [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w [...] sygn. akt [...] o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów popełnienia 19 czynów), a więc umyślnego przestępstwa skarbowego przeciwko organizacji gier hazardowych. Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli utracił on warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada. Cytowany przepis formułuje więc wobec właściwego organu administracji publicznej (prezes Sądu występuje tu w takiej właśnie roli) powinność określonego zachowania się (tzw. związanie administracyjne) w razie ujawnienia się okoliczności utraty przez biegłego sądowego koniecznego do pełnienia tej funkcji warunku. Katalog wymogów jakie spełniać musi osoba ubiegająca się o ustanowienie biegłym sądowym określa § 12 ust. 1 rozporządzenia, a jednym z nich jest rękojmia należytego wykonywania obowiązków biegłego (pkt 4 ww. przepisu), która należy do pojęć nieostrych tj. takich które nie mają sprecyzowanej treści i których nie daje się od razu pojmować w sposób jednoznaczny. W orzecznictwie sądowym przymiot rękojmi należytego wykonywania obowiązków odnośnie różnych funkcji, zawodów i uprawnień zawodowych znalazł swoje bogate odzwierciedlenie i pełną wykładnię tego pojęcia. Pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego" wielokrotnie definiowane i określane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego należy rozumieć, jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie (por. wyrok NSA z 11 stycznia 1993 r. sygn. akt II SA 390/92). Osoba biegłego sądowego nie może więc nasuwać jakichkolwiek podejrzeń, co do stronniczości, nierzetelności czy braku obiektywizmu. Podkreślenia wymaga również fakt, że rękojmia nie dotyczy tyko życia zawodowego Skarżącego, obejmuje ona całą jego postawę, a więc również w zachowanie w tak zwanym życiu prywatnym. Organ podejmuje w przypadku stwierdzenia utraty rękojmi przez biegłego decyzję o zwolnieniu go z funkcji obligatoryjnie, przy czym ocena spełniania przesłanki powołania na biegłego przewidzianej w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia niewątpliwie należy do organu powołującego biegłego sądowego, czyli do Prezesa Sądu Okręgowego. Biegły sądowy jest bowiem organem pomocniczym Sądu w przypadkach wymagających wiadomości specjalistycznych i niewątpliwie winien cieszyć się również zaufaniem Sądu (art. 193 § 1 i art. 196 § 3 kpk). Zarówno przepisy kodeksu postępowania cywilnego (art. 278-291 kpc), jak również przepisy kodeksu postępowania karnego (art. 193-206 kpk) wymagają od biegłego nie tylko wiedzy i wysokich kwalifikacji, ale także sumienności, rzetelności i bezstronności, co biegły potwierdza w składanym przez siebie przyrzeczeniu przed rozpoczęciem czynności biegłego. Dlatego też każde podejrzenie nierzetelności czy też stronniczości w wykonywaniu obowiązków biegłego uprawnia do uznania, że biegły nie spełnia podstawowego warunku rękojmi należytego wykonywania obowiązków. Podkreślenia wymaga, iż osoba biegłego nie może być dotknięta żadną skazą, która podważałaby zaufanie do niej. Przywołania wymaga, nie tracący swojej aktualności i cytowany w wielu orzeczeniach, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 115/00, w uzasadnieniu którego Sąd ten uznał, że już samo uwikłanie się w sprawie karnej w charakterze oskarżonego o przestępstwo świadczące o braku rzetelności, uczciwości i sumienności nie może być obojętne dla oceny przesłanek z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż sam fakt przedstawienia Skarżącemu zarzutów o popełnienie czynów wskazanych w postanowieniu z 23 sierpnia 2022 r. podważa wizerunek Skarżącego jako osoby zaufania publicznego i uprawnia do przyjęcia, że nie spełnia on podstawowego warunku do wykonywania tej funkcji - rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Nie może być bowiem obojętne dla oceny rękojmi należytego wykonywania obowiązków wydanie wobec Skarżącego postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia umyślnego przestępstwa skarbowego. Odnosząc się zaś do podniesionej przez Skarżącego zasady domniemania niewinności obowiązującej w postępowaniu karnym to stwierdzić należy, że nie może być ona rozumiana jako przeszkoda w ocenie osoby biegłego pod kątem spełniania przesłanki, o której mowa w § 12 ust 1 pkt 4 rozporządzenia. Pogląd ten znajduje w pełni uzasadnienie w wyżej wspominanym wyroku NSA z 13 kwietnia 2000 r., sygn. II SA 115/00, zawierającym w uzasadnieniu tezę, iż wprawdzie istotnie skarżący występując w procesie karnym jako oskarżony korzysta z zasady domniemania niewinności, ale nie zmienia to faktu, że uwikłanie się w sprawie karnej w charakterze oskarżonego o przestępstwa świadczące o braku rzetelności, uczciwości i sumienności nie mogło być obojętne dla oceny przesłanek z § 6 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Okolicznością dodatkowo obciążającą Skarżącego był fakt nie powiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o wszczęciu wobec niego postępowania karnoskarbowego. Zgodzić się należy zatem z Ministrem, iż jakkolwiek – biorąc pod uwagę okoliczności tej sprawy - obowiązek taki nie był wprost wyrażony w przepisach prawa dotyczących biegłych sądowych, to jednak nie powiadomienie dodatkowo przemawiało za utratą przez Skarżącego warunku rękojmi należytego pełnienia funkcji biegłego sądowego. Niewątpliwie przesłanka rękojmi określona w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ma charakter ocenny, ale zdaniem Sądu dokonana przez organy obu instancji powyższa ocena zaistniałej sytuacji faktycznej i odnoszącego się do niej stanu prawnego nie nasuwa zastrzeżeń. Minister Sprawiedliwości słusznie również uznał, że sama decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [...] wydana w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego w żaden sposób nie przesądza o odpowiedzialności karnej Skarżącego, a wskazuje jedynie, że wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia umyślnego przestępstwa skarbowego może uzasadniać utratę zaufania do Skarżącego jako biegłego sądowego. Ponadto Minister trafnie wskazał, że o utracie zaufania do Skarżącego przesądza nie przedmiot, ale rodzaj zarzucanego mu w postępowaniu karnoskarbowym czynu zabronionego, mogącego świadczyć o braku uczciwości. Zasadnie organ odwoławczy uznał także, że bez znaczenia pozostaje fakt długotrwałej współpracy Skarżącego z organami wymiaru sprawiedliwości oraz wysokiej jakości wydawanych do tej pory przez niego opinii. Podstawą prawną wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć był § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, a nie pkt 3 tego przepisu, który odnosi się do kwalifikacji biegłego. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji, ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów rozporządzenia nie budzi zastrzeżeń. Należy zgodzić się z oceną wyrażoną przez organy obu instancji i uznać, że z całą pewnością od kandydata na biegłego wymagać należy nieskazitelnej postawy. W ocenie Sądu bezspornym jest, iż Skarżący – biorąc pod uwagę wydanie wobec niego postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia umyślnego przestępstwa karnoskarbowego oraz nie powiadomienie Prezesa Sądu Okręgowego o tych okolicznościach – nie daje gwarancji należytego sprawowania funkcji biegłego, jako osoby zaufania publicznego. Reasumując Sąd stwierdził, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) i zasady przekonywania (art. 11 kpa). Ponadto Minister Sprawiedliwości, a wcześniej Prezes Sądu Okręgowego w [...], nie dopuścili się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), albowiem rozstrzygnięcia oparto na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, a także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez Skarżącego, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz dokonując oceny dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 6 kpa to wskazać należy, iż brak jest takiego przepisu w Kodeksie postępowania administracyjnego, natomiast wyjaśnienia wymaga, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Warunki te w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Podsumowując należy stwierdzić, że zarówno Minister, jak również organ I instancji, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz prawnych. Organy trafnie stwierdziły, że Skarżący utracił rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. Z tych względów należy stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa i brak jest podstaw do jej zmiany. Przesłanka rękojmi ma charakter ocenny, ale zdaniem Sądu dokonana przez organy obu instancji powyższa ocena zaistniałej sytuacji faktycznej i odnoszącego się do niej stanu prawnego nie nasuwa zastrzeżeń. Z tego względu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego zarzucanych w skardze, a Minister Sprawiedliwości zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Natomiast zarzuty Skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów orzekających, opartych na dowodach, które zostały omówione i ocenione. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.