VI SA/Wa 2886/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 15 marca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD") postanowieniem z [...] września 2021 r. nr [...], na podstawie art. 58 w zw. z art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "K.p.a."), po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 750 zł, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja z [...] lutego 2021 r. o nałożeniu na M. S. (dalej: "Strona", "Skarżący"), kary pieniężnej w wysokości 750 zł, została doręczona Stronie w trybie art. 43 K.p.a. GITD wyjaśnił, że termin na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał 8 marca 2021 r., Strona natomiast złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pismem z 8 marca 2020 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w [...] 10 marca 2021 r. Organ wyjaśnił dalej, że mając na uwadze treść art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o zwalczaniu COVID-19"), zawiadomił Stronę o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z 24 czerwca 2021 r. Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyjaśniając, że przedmiotowa decyzja została odebrana przez matkę Strony, która ma 60 lat i opiekuje się niepełnosprawnym bratem [...] i chorującym na [...]. Sama przyjmuje lekarstwa na uspokojenie, jest osobą, która jest znacznie obciążona obowiązkami związanymi z opieką nad niezdolnym do samodzielnej egzystencji bratem. Strona dodała, że jest kierowcą samochodów ciężarowych, jeździ na trasach krajowych, jednak przebywa przeciętnie ok. 5 dni roboczych od poniedziałku do piątku poza domem, wracając jedynie na weekendy. Matka Strony omyłkowo przekazała niewłaściwy termin odebrania przedmiotowej decyzji, a trudności z ustaleniem dokładnego terminu odbioru przedmiotowej decyzji wynikała również z tego, iż w krótkim okresie czasu Stronie przesyłano kilkadziesiąt podobnych decyzji od GITD. Organ uznał, ze przedstawione przez Stronę wyjaśnienia nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podkreślił, iż decyzja o nałożeniu kary została stronie skutecznie doręczona w trybie art. 43 K.p.a., 22 lutego 2021 r., co jest okolicznością bezsporną. Zaś okoliczność, iż osoba, która odebrała decyzję, nie przekazała Stronie informacji o faktycznej dacie jej odbioru, nie wyłącza winy Strony. Dodatkowo można zauważyć, że w przypadku, gdy Strona miała wątpliwości, czy przekazana data doręczenia decyzji, jest prawidłowa, mogła podjąć działania w celu ustalenia jaka była rzeczywista data odbioru decyzji. Jednakże Strona takich działań nie podjęła, dlatego zdaniem organu w przedmiotowej sprawie złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu wynika jedynie z zaniedbań leżących po Stronie samego odwołującego się. Pismem z 27 października 2021 r. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie GITD z [...] września 2021 r., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę, poprzez uwzględnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył wyjaśnienia przedstawione w postepowaniu przez GITD podkreślając, że do uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy doszło bez winy Skarżącego. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. Podstawę prawna rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 58 K.p.a. Zgonie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W świetle § 2 tego artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Ponieważ Skarżący wniósł pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w [...] 10 marca 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, po terminie, który upłynął 8 marca 2020 r., organ na podstawie cyt. przepisu zawiadomił Stronę o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonym postanowienie, w świetle art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., przywrócenie terminu możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (albo wyznaczonego przez organ – art. art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o zwalczaniu COVID-19), 4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie GITD słusznie uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedotrzymaniu terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzja [...] lutego 2021 r. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12). Wskazuje się również, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (p. wyrok NSA z 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11; wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2210/13). Przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać również pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (p. postanowienie NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08). Choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i uniemożliwiła dokonanie czynności, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. W odróżnieniu od nagłej choroby, która często nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ponieważ nie wyklucza możliwości sporządzenia oświadczenia na piśmie i nadania tego pisma przez pocztę - osobiście lub przez domownika (wyrok NSA oz. w Szczecinie z 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 1435/97). W przedmiotowej sprawie Skarżący, jako okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołuje swoją trudną sytuację rodzinną i zawodową. Skarżący mianowicie, ze względów zawodowych, będąc kierowcą, cały tydzień przebywa poza domem. Korespondencję z decyzją z [...] lutego 2021 r. odebrała 60-letnia matka Skarżącego, która opiekuje się niepełnosprawnym bratem [...] i chorującym na [...], sama przyjmująca lekarstwa na uspokojenie, znacznie obciążona obowiązkami. Jak wyjaśnił Skarżący, matka omyłkowo przekazała niewłaściwy termin odebrania przedmiotowej decyzji, a trudności z ustaleniem dokładnego terminu odbioru przedmiotowej decyzji wynikała również z tego, iż w krótkim okresie czasu Stronie przesyłano kilkadziesiąt podobnych decyzji od GITD. Podkreślenia wymaga, że przedstawiona przez Skarżącego sytuacja rodzinna oraz zawodowa jest istotnie trudna, jednak nie jest to sytuacja nagła. Skarżący więc mógł i powinien przedsięwziąć szczególne środki ostrożności pozwalające na kontrolowanie korespondencji urzędowej kierowanej do Skarżącego, tym bardziej, że z jego wyjaśnień wynika, że w tym okresie przesyłano Skarżącemu kilkadziesiąt podobnych decyzji od GITD. Przyczyny zatem uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazane przez Skarżącego, nie uzasadniały uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ nie uprawdopodabniają one braku winy Skarżącego w jego niedochowaniu. Sąd stwierdza, że organ nie naruszył przepisów postępowania, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł, jak w sentencji wyroku.