VI SA/Wa 2794/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w U., Centrum [...] z siedzibą w Z., Politechniki [...] z siedzibą w G., [...] Centrum Chorób Serca z siedzibą w Z., Zakładu [...] G. imienia prof. M. C. Sp. z o.o. z siedzibą w J., I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania patentu na wynalazek i zawiadomienia organu o złożeniu pozwu 1. postanawia odrzucić skargę A. S.A. z siedzibą w U., Centrum [...] z siedzibą w Z., Politechniki [...] z siedzibą w G., Zakładu [...] G. imienia prof. M. C. Sp. z o.o. z siedzibą w J. i H. Sp. z o.o. z siedzibą w W.; 2. w uwzględnieniu skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i [...] Centrum Chorób Serca z siedzibą w Z. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 czerwca 2022 r. nr [...] w punkcie 2 w części dotyczącej wezwania A. S.A. z siedzibą w U., Centrum [...] z siedzibą w Z., Politechniki [...] z siedzibą w G., [...] Centrum Chorób Serca z siedzibą w Z., Zakładu [...] G. imienia prof. M. C. Sp. z o.o. z siedzibą w J., I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania patentu na wynalazek i zawiadomienia organu o złożeniu pozwu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i [...] Centrum Chorób Serca z siedzibą w Z. kwotę 2234 (dwa tysiące dwieście trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej zaskarżonym postanowieniem z 18 stycznia 2023 r. nr [...] na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 324 ze zm.) oraz art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 i art. 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) w związku z art. 252 ustawy Prawo własności przemysłowej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku złożonego przez A. S.A. z siedzibą w U., Centrum [...] z siedzibą w Z., Politechnikę [...] z siedzibą w G., [...] Centrum C.z siedzibą w Z., Zakład [...] G. imienia prof. M. C. sp. z o.o. z siedzibą w J., l. sp. z o.o. z siedzibą w K. i H. sp. z o.o. z siedzibą w W. (Skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 czerwca 2022 r. w przedmiocie wezwania do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania patentu na wynalazek i zawiadomienia organu o złożeniu pozwu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Urząd Patentowy RP decyzją z 11 grudnia 2020 r. udzielił Skarżącym patentu na wynalazek pt. "[...]" nr P.[...]. W dniu 2 lutego 2022 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (Uczestnik postępowania) o "dopisanie" tej spółki jako podmiotu współuprawnionego do ww. patentu. Urząd Patentowy RP pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu ww. patentu i wydania nowej decyzji o udzieleniu patentu na rzecz wszystkich zgłaszających. W odpowiedzi Skarżący pismem z 27 maja 2022 r. wnieśli o wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu patentu, lub o umorzenie prowadzonego postępowania, ewentualnie o jego zawieszenie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. Urząd Patentowy postanowieniem z 6 czerwca 2022 r. w pkt 1) zawiesił postępowanie i w pkt 2) wezwał Uczestnika postępowania i Skarżących do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania patentu i zawiadomienia Urzędu Patentowego o złożeniu pozwu w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia postanowienia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący zaskarżyli powyższe postanowienie w zakresie pkt. 2. Urząd Patentowy RP uzasadnieniu powołanego na wstępie zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie z 6 czerwca 2022 r. w pkt 2) stwierdził, że w przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, a jednocześnie wezwać strony w określonym terminie do wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (art. 100 § 1 k.p.a.). Użycie w przepisie art. 100 § 1 k.p.a. liczby pojedynczej nie wyklucza bowiem nałożenia takiego obowiązku na wszystkie strony postępowania, umożliwiając im wystąpienie do sądu w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Urząd Patentowy nie mógł wezwać jedynie Uczestnika postępowania, gdyż ograniczyłoby to prawa pozostałych stron i prowadziło do nierównego traktowania. W sytuacji gdyby Uczestnik postępowania nie wystąpił z pozwem do sądu w zakreślonym terminie 3 miesięcy, dotychczasowi zgłaszający byliby zdani na rozstrzyganie tego sporu przez Urząd Patentowy we własnym zakresie, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, który nie musiałby być dla nich korzystny. Urząd Patentowy stwierdził w konkluzji, że postanowienie z 6 czerwca 2022 r. w zaskarżonej części jest prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżyli powyższe postanowienie wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: I. art. 100 § 1 k.p.a. poprzez wezwanie Skarżących do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania patentu na ww. wynalazek i zawiadomienie o jego złożeniu, podczas gdy właściwym trybem postępowania było wezwanie wyłącznie tego podmiotu, który twierdzi, że jest uprawnionym do patentu, a nie został ujawniony w rejestrze; II. art. 284 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 100 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Urząd Patentowy jest zobowiązany do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie w sytuacji niewystąpienia przez stronę do sądu o ustalenie jej prawa do patentu, podczas gdy u podstaw żądania strony leży spór co do sfery podmiotowej i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jako mającego charakter roszczenia cywilnoprawnego należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych właściwych w sprawach własności intelektualnej, co w przypadku niewystąpienia przez stronę do sądu o ustalenie jej prawa do patentu powinno prowadzić do umorzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawili argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Uczestnik postępowania nie zajął stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04). Kontrolując wydane w sprawie postanowienia zgodnie z powołanym kryterium Sąd stwierdził, że nie są one zgodne z prawem w zaskarżonej części. W działaniu organu dopatrzył się bowiem nieprawidłowości w zakresie wezwania uprawnionych z patentu [...] do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania patentu na ww. wynalazek i zawiadomienia o jego złożeniu, podczas gdy właściwym trybem postępowania było wezwanie wyłącznie tego podmiotu, który twierdzi, że jest uprawnionym do patentu, a nie został ujawniony w rejestrze, to jest Uczestnika postępowania – B. sp. z o.o. z siedzibą w W. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Urzędu Patentowego RP utrzymujące w mocy postanowienie tego Organu w części dotyczącej wezwania do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania patentu na ww. wynalazek i zawiadomienia o jego złożeniu. Skarżący za prawidłowe uznają bowiem zawieszenie postępowania w uwagi na istnienie zagadnienia wstępnego (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), którego rozstrzygnięcie wiąże się z prawidłowym ustaleniem strony postępowania w sprawie dotyczącej patentu na wynalazek. Zgodnie z treścią art. 100 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. W rozpoznawanej sprawie organ wydając postanowienie z 6 czerwca 2022 r. wezwał strony do wystąpienia do sądu z pozwem o ustalenie prawa do uzyskania patentu na wynalazek. W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP na podstawie powołanego przepisu prawidłowo wezwał do wystąpienia do sądu z pozwem o ustalenie prawa do uzyskania patentu na wynalazek Uczestnika postępowania, jednakże nieprawidłowo wezwanie to skierował także do Skarżących - uprawnionych z patentu. Po pierwsze, jak trafnie podnieśli Skarżący w skardze, Urząd Patentowy zobowiązał w zaskarżonym postanowieniu w istocie do wniesienia dwóch pozwów w sprawach pomiędzy tymi samymi stronami, podczas gdy w momencie doręczenia odpisu pozwu stronie przeciwnej dochodzi już do stanu zawiśnięcia sporu w rozumieniu art. 192 k.p.c. W konsekwencji kolejny pozew o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sąd cywilny odrzuci na podstawie przepisu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Po drugie, Skarżący, co również trafnie eksponują w skardze, nie mają interesu prawnego w tym, aby wnosić do sądu pozwu o ustalenie, komu przysługuje prawo do uzyskania patentu. Z punktu widzenia Skarżących, sytuacja, która obecnie wynika z decyzji o udzieleniu patentu oraz z właściwego wpisu w rejestrze patentowym jest zgodna ze stanem faktycznym. Skoro w ocenie Uczestnika postępowania przysługuje mu prawo do patentu udzielonego kilka lat temu na rzecz innych podmiotów, to uczestnik ten chcąc wykazać swoje uprawnienia winien wystąpić do sądu z pozwem o ustalenie. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że nie mogła być przedmiotem oceny Sądu argumentacja skargi dotycząca tego, że Urząd Patentowy RP rozpoznając wniosek o wpis do rejestru (w tym przypadku wniosek o dopisanie dodatkowego uprawnionego do patentu na wynalazek) nie może naruszyć granic kognicji wynikających z art. 229 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, (które obejmują wyłącznie zgodność złożonych dokumentów uzasadniających wpis z tą ustawą oraz sprawdzenie, czy dokumenty te zostały sporządzone i złożone w odpowiedniej formie), gdyż wykracza ona poza granice rozpoznawanej sprawy. Przedmiotem skargi nie jest bowiem sprawa z wniosku o wpis Uczestnika postępowania do rejestru, a wyłącznie wydane w niej postanowienia Urzędu Patentowego RP z 18 stycznia 2023 r. i z 6 czerwca 2022 r. w zakresie, w jakim organ wezwał zarówno Uczestnika postępowania, jak i Skarżących (uprawnionych do ww. patentu) do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania patentu na wynalazek i zawiadomienia Urzędu Patentowego o złożeniu pozwu w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Nieadekwatne jest przy tym powoływanie się przez Urząd Patentowy na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2738/14, który został wydany w stanie faktycznym odmiennym od będącego przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie takim, gdzie spór między stronami wyłonił się w toku postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku. Ze wskazanych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł w pkt 2) wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy pkt 2 postanowienia Urzędu Patentowego RP z 6 czerwca 2022 r. w części dotyczącej Skarżących. O kosztach postępowania w pkt 3) wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1431) zasądzając od Urzędu Patentowego RP solidarnie na rzecz I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i [...] Centrum C. z siedzibą w Z. 2234 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składają się 1000 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 1200 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego rzecznikiem patentowym oraz 34 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W pkt 1) wyroku Sąd odrzucił skargę A. S.A. z siedzibą w U., Centrum [...] z siedzibą w Z., Politechniki [...] z siedzibą w G., Zakładu [...] G. imienia prof. M. C. Sp. z o.o. z siedzibą w J. i H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. Przedmiotem wypowiedzi Sądu nie mogła być natomiast kwestia przeniesienia praw do spornego patentu przez wymienione podmioty na rzecz I. Sp. z o.o. z siedzibą w K., na podstawie umów dołączonych w toku postępowania przez pełnomocnika Skarżących do pisma z 22 maja 2023 r. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.