Sygnatura
VI SA/Wa 2731/22
VI SA/Wa 2731/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-09
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 9 stycznia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 3 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 7 czerwca 2022 r. 2. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącego P. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 3 sierpnia 2022 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (zwany dalej także: "Prezes ULC"), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z 7 czerwca 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji dotyczącej konwersji dokumentu potwierdzającego kompetencje pilota bezzałogowego statku powietrznego dla P. S. (zwanego dalej także: "Skarżącym", "Stroną"). Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – zwanej "kpa", art. 104 § 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 21 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/947 z 24 maja 2019 r. w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych (Dz.U.L.152.45) – zwanego dalej "rozporządzeniem 2019/947". Decyzję wydano w następujących okolicznościach. Skarżący posiadał świadectwo kwalifikacji UAVO wraz z uprawnieniami: podstawowym, ważnym do 14 lipca 2022 r. oraz dodatkowymi – UAV Decyzją z 1 marca 2021 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dokonał konwersji świadectwa kwalifikacji skarżącego na dokumenty potwierdzające kompetencje pilota bezzałogowego statku powietrznego obejmujące potwierdzenie zaliczenia szkolenia i zdania egzaminu online, uprawniające do wykonywania operacji w kategorii otwartej w podkategorii A1 i podkategorii A3, ważne do 1 marca 2026 r., certyfikat kompetencji pilota bezzałogowego statku powietrznego, uprawniający do wykonywania operacji w kategorii otwartej w podkategorii A2, ważny do 1 marca 2026 r., certyfikat wiedzy teoretycznej i potwierdzenie ukończenia szkolenia praktycznego, uprawniający do wykonywania operacji w kategorii szczególnej w zakresie NSTS-01, ważny do 2 grudnia 2023 r. Decyzja ta nie posiadała uzasadnienia, bo organ uznał, że uwzględnia ona w całości żądanie strony. Na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdzie skarżący wskazywał, że konwersja, oprócz dokumentów wymienionych w decyzji, powinna obejmować także certyfikat wiedzy teoretycznej i potwierdzenie ukończenia szkolenia praktycznego, uprawniający do wykonywania operacji w kategorii szczególnej w zakresie NSTS-02, ważny do 2 grudnia 2023 r. oraz STS-01, ważny od 2 grudnia 2021 do 1 grudnia 2026 r., Prezes ULC decyzją z dnia 14 kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie wydane w I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że konwersja świadectw kwalifikacji bezzałogowych statków powietrznych UVAO dokonywana jest na podstawie art. 21 ust. 2 rozporządzenia 2019/947 oraz wytycznych nr 25 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 31 grudnia 2020 r. w sprawie sposobów wykonywania operacji przy użyciu systemów bezzałogowych statków powietrznych w związku z wejściem w życie rozporządzenia 2019/947. Zdaniem organu wniosek skarżącego o dokonanie konwersji w zakresie nieuwzględnionym w decyzji pierwszoinstancyjnej był spóźniony. Obowiązywał bowiem w tym zakresie termin prawa materialnego, wynikający z art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947 i przedłużony o 6 miesięcy przez art. 15zzzh ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARRS-CoV-2 (Dz. U. poz. 737). Upływał on w ostatnim dniu ważności uprawnienia, którego konwersji domagał się skarżący, tj. 14 stycznia 2021 r. Organ przyjął, że przed jego upływem skarżący obowiązany był złożyć stosowny wniosek. W tej sprawie żądanie do organu wpłynęło 15 stycznia 2021 r. i dlatego nie można było dokonać konwersji uprawnień, które już wygasły. W ocenie organu materialny charakter terminu wykluczał to, by stosować doń kodeksowe reguły obliczania terminów, w szczególności art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Prezesa ULC Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1789/21 działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.), oddalił skargę P. S. w przedmiocie konwersji dokumentu potwierdzającego kompetencje operatora bezzałogowego statku powietrznego. W uzasadnieniu wskazano m.in., iż konwersja świadectwa kwalifikacji, jak wynika art. 21 ust. 2 rozporządzenia 2019/947, dotyczyć może jedynie świadectw istniejących. Nie mogło zatem żądanie skarżącego doprowadzić do przekształcenia uprawnień w zakresie NSTS-02 oraz STS-01, bo te wygasły z dniem 14 stycznia 2021 r. Wszczęcie postępowania przed tą datą sytuacji tej zmienić nie mogło, bo organ nie mógłby przekształcić świadectwa, którego termin upłynął. Nie można także przyjąć, że termin ważności przysługujących skarżącemu świadectw został przedłużony z mocy art. 21 ust. 1 rozporządzenia 2019/947. W ocenie Sądu przepis ten określał maksymalny termin obowiązywania uprawnień krajowych, ale nie modyfikował terminów końcowych, które upływają wcześniej. Innymi słowy, skoro ważność świadectwa kwalifikacji upłynęła z dniem 14 stycznia 2021 r., to nie było podstaw do dokonania jego konwersji. Rozpoznając skargę kasacyjną na powyższy wyrok WSA w Warszawie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 marca 2022 r. rozpoznając sprawę pod sygn. akt II GSK 231/22 uchylił zaskarżony wyrok oraz obie wskazane wyżej decyzje administracyjne wydane w sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., iż spór prawny w sprawie dotyczył oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie braku podstaw do przekształcenia uprawnień w zakresie NSTS-02 oraz STS-01, o których przekształcenie strona wystąpiła wnioskiem z dnia 12 stycznia 2021 r. (data wpływu do organu – 15 stycznia 2021 r.). Uwzględniony przez orzekające w sprawie organy oraz WSA stan faktyczny wskazywał bowiem, iż pominięte w decyzji ww. "brakujące" uprawnienia wygasły z dniem 14 stycznia 2021 r. a zatem organ administracji publicznej nie mógł ich przekształcić i dokonać tym samym konwersji świadectwa kwalifikacji w pełnym zakresie wynikającym z treści żądania wniosku. Wskazując na nieprawidłowość stanowiska Sądu I instancji oraz orzekającego w obu instancjach organu administracyjnego NSA wyjaśnił, iż kwestia zasadnicza w spornej sprawie dotyczyła po pierwsze trybu dokonywania konwersji świadectwa kwalifikacji operatora bezzałogowego statku powietrznego używanego w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe (UAVO), zaś po drugie, możliwości, a zarazem dopuszczalności przekształcenia uprawnień w zakresie NSTS-02 oraz STS-01 i dokonania konwersji świadectwa kwalifikacji w pełnym zakresie wynikającym z treści żądania wniosku, a mianowicie również w zakresie uprawnień dodatkowych UAV˂ 5 kg oraz UAV (MR) ˂ 25 kg, którymi legitymowała się strona skarżąca i ważnych na podstawie prawa krajowego do dnia 14 stycznia 2021 r. Odnosząc się do trybu przedmiotowej konwersji to wskazując na art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947 NSA wskazał, iż wnioskowane przekształcenie posiadanych uprawnień (przyznanych na określonych warunkach i na określony termin) wbrew twierdzeniom Sądu I instancji wymagało inicjatywy (wniosku) ze strony legitymujących się nimi podmiotów. Podkreślono przy tym, iż jeżeli expressis verbis z danych przepisów nie wynika czy postępowanie w danej sprawie wszczynane jest na wniosek, czy z urzędu, to w sytuacji, gdy jego przedmiotem jest przyznanie uprawnienia, postępowanie oparte jest na zasadzie skargowości, zaś gdy jego przedmiotem jest nałożenie obowiązku, ograniczenie lub cofnięcie uprawnień, postępowanie wszczynane jest z urzędu. Tym samym NSA wskazał, iż działanie strony skarżącej co do samego trybu umożliwiającego złożenie przedmiotowego wniosku było prawidłowe. Odnosząc się natomiast do drugie zasadniczej kwestii dotyczącej dopuszczalności przekształcenia uprawnień w zakresie NSTS-02 oraz STS-01 i dokonania konwersji świadectwa kwalifikacji w pełnym zakresie wynikającym z treści żądania wniosku, to jest również w zakresie uprawnień dodatkowych UAV˂ 5 kg oraz UAV (MR) ˂ 25 kg, którymi legitymowała się strona skarżąca i ważnych do dnia 14 stycznia 2021 r. NSA wskazał jak należy interpretować mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa. NSA w wydanym rozstrzygnięciu wskazał mianowicie, iż jeżeli czas ważności przyznanych na podstawie prawa krajowego zezwoleń oraz certyfikatów był dłuższy, niż do dnia 1 stycznia 2022 r., to z tym dniem – zgodnie z omawianą regułą dostosowującą – zezwolenia i certyfikaty te wygasały bez względu na wynikający z prawa krajowego termin ich ważności i aktualności, jeżeli natomiast termin ten upływał w dacie następującej po dniu 31 grudnia 2020 r. (art. 26 ust. 1), lecz przed dniem 1 stycznia 2022 r., to zachowywały one swoją ważność i aktualność do końca omawianego okresu dostosowującego, tj. właśnie do dnia 1 stycznia 2022 r. W rekapitulacji przedstawionych argumentów NSA stanowczo nakazał przyjąć, że jeżeli uprawnienia dodatkowe UAV˂ 5 kg oraz UAV (MR) ˂ 25 kg, którymi legitymowała się strona skarżąca, nie utraciły swojej ważności i aktualności przed datą 31 grudnia 2020 r. – na podstawie prawa krajowego były one bowiem ważne i aktualne do dnia 14 stycznia 2021 r. – to zgodnie z art. 21 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2019/947 i ustanowionym na jego gruncie elementem mechanizmu dostosowującego, zachowywały swoją aktualność i ważność do dnia 1 stycznia 2022 r., co innymi słowy oznacza, że do tej też daty nie wygasały, a co więcej, że nie wygasły one w dacie 14 stycznia 2021 r. Prezes ULC rozpoznając sprawę ponownie decyzją z 7 czerwca 2022 r. umorzył postępowania administracyjne w sprawie na podstawie art. 104 § 1 kpa oraz art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na związanie organu oceną prawną NSA wskazano m.in., iż z uwagi na to, że normy prawa administracyjnego mają charakter bezwzględnie wiążący, to z zasady powinny być one stosowane według dnia, w którym akt administracyjny zostaje wydany. Mając natomiast na uwadze brak przepisów przyznających państwom członkowskim (a więc i Prezesowi ULC) kompetencji do dokonywania konwersji, o której mowa w art. 21 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2019/947 po dniu 1 stycznia 2022 r. stwierdzono, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji nie ma normy prawnej udzielającej Prezesowi ULC kompetencji do wydania decyzji administracyjnej we wnioskowanym przez Skarżącego zakresie co z kolei czyni postępowanie bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony w ustawowym terminie Prezes ULC utrzymał w mocy swoją decyzję wydaną w I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcie przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. W ocenie Organu z dniem 1 stycznia 2022 r. wygasła kompetencja Prezesa ULC do dokonywania konwersji uprawnień krajowych celem dostosowania ich do ram regulacyjnych wynikających z rozporządzenia (UE) 20019/947. Podkreślono przy tym, iż braków przepisów prawa w powyższym zakresie nie może konwalidować ocena prawna dokonana przez NSA. Tylko bowiem przepis prawa obowiązujący w dniu wydania rozstrzygnięcia może taką podstawę stanowić. Wskazano także, iż luka prawna powstała na gruncie przedmiotowej sprawy nie może uzasadniać działania Prezesa ULC co do rozpoznania wniosku zgodnie z wytycznymi NSA w przedmiotowym zakresie po dacie 1 stycznia 2022 r. W skardze do tut. Sądu wniesionej w ustawowym terminie od powyższej decyzji Prezesa ULC zarzucono następujące naruszenia: - art. 105 § 1 k.p.a. przez jego zastosowanie, mimo że brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie; - art. 21 ust 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/94 z dnia 24.05.2019 r. w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych przez jego błędną wykładnię, nieuwzględniającą wykładni funkcjonalnej i systemowej, w konsekwencji uznanie, że w niniejszej sprawie Prezes ULC nie może wydać merytorycznej decyzji po 1 stycznia 2022 r.; - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezastosowanie się do konieczności respektowania ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania określonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.03.2022 r., sygn. akt II GSK 231/22, w sytuacji, gdy nie zaistniały ustawowe przesłanki do odstąpienia od stosowania wytycznych Sądu (nie doszło do zmiany przepisów prawa w zakresie dotyczącym przedmiotu sprawy); - art. 7 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia działań w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela; - art. 7a § 1 k.p.a, przez nierozstrzyganie na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku, bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia; - art. 8 § 1 k.p.a. przez nie prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nie kierowanie się zasadami proporcjonalności i równego traktowania W odpowiedzi na skargę organów wniósł o jej oddalenie oraz odniósł się zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Prezes ULC w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym a strona skarżąca nie zajęła stanowiska co tego wniosku. W tej sytuacji, Sąd na mocy art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "p.p.s.a.") rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna. Organ administracyjny wydając rozstrzygnięcie w obu instancjach dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie brak było podstawy prawnej w dacie wydawania zaskarżonych decyzji umożliwiającej rozpoznanie sprawy zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego czym naruszono art. 21 ust. 2 rozporządzenia 2019/947 oraz poprzez nieprawidłową interpretację wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w sprawie o sygn. akt II GSK 231/22 czym naruszono w stopniu istotnym art. 153 p.p.s.a. oraz w konsekwencji art. art. 105 kpa. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Prezesa ULC utrzymująca w mocy decyzję własną wydaną jako organ I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej upoważniającej do rozpoznania wnioskowanego pierwotnie w sprawie żądania strony skarżącej w przedmiocie konwersji dokumentu dot. kompetencji operatora bezzałogowego statku powietrznego. Podkreślić przy tym należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem wydane zostały po uchyleniu uprzednich decyzji wydanych w sprawie a co za tym organ administracyjny ponownie rozpoznawał sprawę będąc związanym wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylający obie wydane uprzednio w sprawie decyzje administracyjne. Tytułem wstępnych zagadnień wskazać jeszcze należy na treść art. 105 k.p.a. stanowiącego podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć oraz art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947, którego ponownej wykładni dokonał organ administracyjny. Zgodnie z treścią przepisu art. 105 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W art. 21 ust. 1 rozporządzenia 2019/947 określono natomiast, iż zezwolenia udzielone operatorom systemów bezzałogowych statków powietrznych, certyfikaty kompetencji pilota bezzałogowego statku powietrznego i oświadczenia składane przez operatorów systemów bezzałogowych statków powietrznych lub równoważna dokumentacja, wydane na podstawie prawa krajowego, zachowują ważność do dnia 1 stycznia 2022 r. Jak wynika zaś z ust. 2 tego przepisu do dnia 1 stycznia 2022 r. państwa członkowskie dokonują konwersji - zgodnie z niniejszym rozporządzeniem - istniejących certyfikatów kompetencji pilota bezzałogowego statku powietrznego oraz swoich zezwoleń dla operatorów systemów bezzałogowych statków powietrznych oraz oświadczeń złożonych przez tych operatorów bądź równoważnej dokumentacji, w tym wydanych do wspomnianej daty. Według organu administracyjnego w sprawie niniejszej doszło w toku postępowania do tzw. bezprzedmiotowości następczej bowiem organ utracił z dniem 1 stycznia 2022 r. kompetencje do wydawania rozstrzygnięć w sprawie na skutek upływu terminu określonego w obowiązującym przepisie art. 21 ust. 1 rozporządzenia 2019/947. Przechodząc do wskazania motywów podjętego przez Sąd badający sprawę rozstrzygnięcia oraz w kontekście podjętych na nowo decyzji w których stwierdzono bezprzedmiotowość następczą postępowania kwestią kluczową dla oceny sprawy było zweryfikowanie przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego w zestawieniu z wytycznymi NSA dotyczącymi wykładni przyjętego przez organ przepisu art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947, którymi organ związany był w sprawie. Dodać przy tym należy, iż na obecnym etapie sprawy stan faktyczny pozostaje pomiędzy stronami bezsporny a odmienność stanowisk stron wynika wyłącznie z oceny wpływu aktualnego stanu prawnego i wydanego w sprawie wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego na złożony w sprawie wniosek. W zaistniałym tutaj sporze Sąd uznał, iż argumentacja strony skarżącej podnoszona w toku postępowania administracyjnego i skardze jest co do zasady prawidłowa i zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać tutaj należy na wiążące organy administracyjne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 marca 2022 roku sygn. akt II GSK 231/22. Sąd ten - co istotne orzekając już po dniu 1 stycznia 2022 roku kiedy to według organu Prezes ULC utracił możliwość wydawania rozstrzygnięć w sprawie – wyjaśnił m.in., iż: "(...) na gruncie ust. 2 art. 21 rozporządzenia 2019/947 dotyczącego konwersji (przekształcenia, a tym samym dostosowania certyfikatów i zezwoleń) mowa jest o "istniejących certyfikatach i zezwoleniach", a więc o takich, które – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – istniały oraz były ważne i aktualne w dacie, od której miało zastosowanie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2019/947, co siłą rzeczy oznacza, że podlegały one regule dostosowującej, o której mowa w ust. 1 art. 21 tego rozporządzenia. Z punktu widzenia przedstawionego powyżej zakresu stosowania omawianej regulacji dostosowującej, o rzeczywistych intencjach prawodawcy unijnego trzeba również wnioskować na podstawie konwencji językowej, którą operuje on na gruncie art. 21 wymienionego rozporządzenia. Mianowicie, art. 21 ust. 1 stanowi – co trzeba podkreślić – "o zachowaniu ważności do dnia 1 stycznia 2022 r. wydanych na podstawie prawa krajowego zezwoleń i certyfikatów". Wymieniony przepis prawa nie stanowi więc – co należy szczególnie zaakcentować – o utracie ich ważności do dnia 1 stycznia 2022 r." W kontekście uwag organu, iż zastosował się do wytycznych NSA (co do możliwości rozpoznawania spraw jedynie do 1 stycznia 2022 r.- vide k. 7 verte odpowiedzi na skargę) wyjaśnić trzeba, iż w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę stanowisko organów jest tutaj bezpodstawnie ograniczone wyłącznie do wywodów NSA dotyczących błędnie uprzednio ustalonego przez organy terminu obowiązywania spornych w sprawie uprawnień dodatkowych UAV˂ 5 kg oraz UAV (MR) ˂ 25 kg. Organ w uzasadnieniach obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć pominął bowiem zupełnie w swoich wywodach wskazania NSA w zakresie możliwości rozpoznania spraw co do certyfikatów, które były ważne w okresie 31 grudnia 2020 – 1 stycznia 2022) i to mimo podkreślenia przez NSA, iż argument odnoszący się do certyfikatów, które były ważne w dacie stosowania rozporządzenia 2019/947 podnieść należy niezależnie od innych uwag NSA wskazywanych w sprawie (vide str. 8 uzasadnienie NSA w tym zakresie). Tym samym według Sądu gdyby jak wskazuje częściowo organ, NSA podzielał opinię i wątpliwości organu co do braku możliwości ponownego orzekania w sprawie konwersji uprawnień (do tego bowiem de facto sprowadza się argumentacja wskazująca na możliwość załatwiania spraw wyłącznie do daty 1 stycznia 2022 r.) to kwestia bezprzedmiotowości i rozważenia przesłanek dotyczących umorzenia postępowania znalazłaby swoje odzwierciedlenie w podjętym przez NSA rozstrzygnięciu, który to Sąd poza uchyleniem decyzji wydanych uprzednio w sprawie wskazałby także na umorzenie przedmiotowego postępowania skoro jak uznaje organ wskazał na ramy czasowe rozpoznania sprawy w okresie 31 grudnia 2020 – 1 stycznia 2022. Zdaniem Sądu w określonych wytycznych Naczelny Sąd Administracyjny właśnie dlatego wskazał na opisaną wyżej podwójną i niezależną od siebie argumentację aby wykazać błędy w ustaleniach faktycznych sprawy wynikające z nieprawidłowej wykładni przepisu art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947 wykluczając przy tym możliwość stwierdzenia bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania. Wskazać tutaj również należy, iż termin określony treścią zastosowanego przepisu art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947 związuje i dotyczy zgodnie z wykładnią NSA zawartą w wydanym w tej sprawie wcześniej wyroku wyłącznie strony postępowania upoważnione do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem tj. stronę skarżącą. NSA wskazał bowiem: "Za oczywiste trzeba więc uznać, że zachowanie (utrzymanie, potwierdzenie) określonych kompetencji oraz uprawnień, które pierwotnie na podstawie prawa krajowego zostały przyznane określonym podmiotom, na określonych warunkach, w tym rzecz jasna na określony okres ich ważności i aktualności – a ściślej rzecz ujmując ich konwersja, to jest jeszcze innymi słowy mówiąc, ich przekształcenie, odnowa, czy też zastąpienie – aby mogło nastąpić, siłą rzeczy wymagało inicjatywy ze strony legitymujących się nimi podmiotów manifestujących w tenże właśnie sposób wolę ich zachowania i korzystania z nich na podstawie przekształconych świadectw kwalifikacji. Tym samym, za nie mniej oczywiste trzeba uznać to, że zamanifestowanie tego aktu woli musiało zmaterializować się w pochodzącym od zainteresowanego podmiotu – to jest, adresata decyzji, którą (pierwotnie) przyznano i wydano świadectwo kwalifikacji UAVO – wniosku o wszczęcie postępowanie w sprawie konwersji świadectwa kwalifikacji operatora bezzałogowego statku powietrznego (UAVO), a więc innymi słowy, w sprawie, której przedmiot – najogólniej rzecz ujmując – dotyczył zachowania (utrzymania, potwierdzenia, przekształcenia, odnowy) na warunkach określonych przywołanym rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 2019/947 pierwotnie przyznanych i istniejących uprawnień oraz kompetencji." . W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w żadnym stopniu nie można więc uznać, iż Prezes ULC w przedmiotowej sprawie pozbawiony jest w sposób "następczy" podstawy prawnej nadającej mu kompetencje do rozpoznania wniosku złożonego w dacie określonej w art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947 bowiem zgodnie z wytycznymi NSA, treścią obowiązującego rozporządzenia 2019/947 oraz nauką prawa brak jest przeszkód prawnych do rozpoznania wniosku zainteresowanego dotyczącego uprawnień ważnych w dacie określonej treścią przedmiotowego przepisu. Istotne jest przy tym tutaj, iż w sprawie nie doszło do zmiany stanu faktycznego czy prawnego, który uzasadniać by mógł ewentualne umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Sąd nie podziela przy tym twierdzeń ze wskazanych powyżej powodów, iż brak jest normy prawnej udzielającej organowi kompetencji do wydania decyzji administracyjnej. Wbrew twierdzeniom organu termin określony w art. 21 ust. 1 i 2 wyznacza pewne ograniczenia czasowe jedynie względem wnioskodawcy i nie wpływa w żadnym stopniu na uprawnienia organu w zakresie jego zdolności do rozpoznania sprawy, na co zwrócił również uwagę Naczelny Sądu Administracyjny orzekający wcześniej w sprawie (vide : uwagi NSA dotyczące podstaw prawnych i trybu wszczęcia postępowania w sprawie – str. 5 uzasadnienia wyroku NSA z 31.03.2022 r.). Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Dotyczy to konkretnej sprawy i w takiej sprawie ocena i wytyczne sądu winny być przez organ administracyjny wykonane. Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż organ naruszył art. 153 p.p.s.a. i ponownie dokonał błędnej wykładni art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947 bezpodstawnie umarzając postępowanie czym naruszył w konsekwencji również art. 105 kpa. Odnosząc się natomiast do powoływanego przez organ orzecznictwa wskazać należy, iż w ocenie Sądu przywołane orzecznictwo nie zostało oparta na podobnym stanie faktycznym i prawnym. W przedmiotowej sprawie inaczej niż w powołanych orzeczeniach nie doszło zdaniem Sądu do utraty kompetencji Organu do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku. Termin określony w przepisie art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2019/947 wiąże bowiem wyłącznie stronę zainteresowaną w zakresie oceny posiadanych w wyznaczonym okresie uprawnień podlegających konwersji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ administracyjny uwzględniając powyższe uwagi i wytyczne NSA określone w wyroku z 31 marca 2022 r. dokona ponownej analizy sprawy badając złożony wniosek jako organ uprawniony do jego rozpoznania w oparciu o treść art. 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2019/947. Zważywszy na powyższe, wobec zasadności zarzutów skargi i stwierdzenia, że rozstrzygnięcia organu orzekającego w obu instancjach nie odpowiadają prawu, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji, orzekając jednocześnie o kosztach postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 października 2022
- Symbol z opisem
- 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Inne
- Skarżony organ
- Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
- Sędziowie
- Agnieszka Łąpieś-Rosińska Aneta Lemiesz /przewodniczący/ Robert Żukowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 § 1, art. 127 § 3, art. 105, · Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151, art. 119 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, - c, art. 153, art. 200, art. 205 § 2, · Dz.U. 2022 poz. 329
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny