VI SA/Wa 2717/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kosztów leczenia postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego B. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Pismem z 22 sierpnia 2022 r. B. B. (dalej zwany "skarżącym") wniósł skargę na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kosztów leczenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z 26 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał wg właściwości ww. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej zwanej "P.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl natomiast art. 52 § 2 tej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wyjaśnienia wymaga, że niezachowanie trybu wnoszenia skarg do sądu administracyjnego ma miejsce zarówno wówczas, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak też w przypadku złożenia do sądu administracyjnego skargi po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1355/13, z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 116/13). Dopiero bowiem akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie od zaskarżonego postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2021 r. nr [...] skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu postanowienia w niniejszej sprawie. Na podstawie zaś art. 127a k.p.a., w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., skarżącemu przysługiwało prawo zrzeczenia się ww. prawa wniesienia do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oświadczenie o zrzeczeniu się ww. prawa należało złożyć za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia. Z dniem doręczenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez ostatnią ze stron postępowania, postanowienie staje się ostateczne i prawomocne. Natomiast na podstawie art. 52 § 3, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z pominięciem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie trzydziestu dni od doręczenia rozstrzygnięcia. Jak wnika z akt sprawy skarżący skorzystał z jednego z wymienionych uprawnień i pismem z 7 października 2021 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z [...] września 2022 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznając powyższy wniosek utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2021 nr [...]. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero na decyzję (lub postanowienie) wydane przez organ II instancji można wnieść skargę do sądu administracyjnego. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego może inicjować zatem jedynie skarga na rozstrzygnięcie podjęte w wyniku rozpoznania odwołania. Rozpoznając taką skargę Sąd bada także legalność decyzji I instancji. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił postanowienie organu z dnia [...] września 2021 r. nie czekając na rozpoznanie złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji skargę należało uznać za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu. Dopiero bowiem akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (tj. postanowienie Prezesa NFZ z [...] września 2022 r.) otwiera skarżącemu drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi postanowiono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.