VI SA/Wa 2714/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a ust. 1, ust. 2, ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414) - dalej również ustawa, lub u.t.d., art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE. L. nr 60, str. 1) oraz lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 13 i 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.), utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z [...] lutego 2015 r., którą nałożono na M. L. karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych za używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców. Decyzję wydano w następujących ustaleniach; W dniu [...] kwietnia 2014 r. w Woli Dębińskiej, na drodze krajowej nr 4 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego o nr. rej. [...] i naczepy o nr. rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował W. S., wykonujący przejazd na podstawie wypisu nr [...] z licencji nr [...] na trasie Stodzew – Wojnicz – Stróża w imieniu przedsiębiorcy M. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Kierowca okazał do kontroli m.in. własną kartę kierowcy z tachografu cyfrowego oraz wypis nr [...] z wymienionej licencji. W wyniku analizy danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz danych tachografu cyfrowego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, po uwzględnieniu przerwy napięcia, stwierdzono, że [...] kwietnia 2014 r. w godzinach od 16:05 do 18:02 kierowca prowadził kontrolowany pojazd nie rejestrując za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na własnej karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Podczas kontroli wykonano wydruk danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z tachografu cyfrowego. Kierowca podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca, pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań podał, że załadunek pojazdu został dokonany przez G. sp. z o.o. w S. między godziną 16 a 17. W trakcie załadunku kierowca używał do rejestracji czasu pracy karty swojego szefa M. L. i na tej karcie dojechał do miejscowości R., czyli 45 km. Jak zeznał, karty szefa używał, ponieważ zabrakłoby mu czasu pracy, gdyż rozładunki i załadunki są awizowane na konkretną godzinę. Kartę otrzymał od M. L. około dwa tygodnie wcześniej, bo nie wyrabiał się z czasem i użył jej dwa razy. Kierowca podpisał protokół przesłuchania stwierdzając, że zapoznał się z jego treścią, jako zgodną ze złożonymi zeznaniami. Pismem z [...] kwietnia 2014 r. zawiadomiono M. L. o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, oraz pouczono o przysługujących prawach strony. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. J. P. - G. sp. z o.o. – oświadczył, że w godz. 16.20 (wjazd) – 16.55 (wyjazd) był załadowywany w spółce pojazd nr rej. [...] wskazując, że w rozmowie w dniu [...] kwietnia 2014 r. z inspektorem ITD. nie podawał danych kierowcy tylko numer rej. pojazdu. Do pisma załączył ksero księgi ewidencji wjazdu i wyjazdu pojazdów w dniu [...] kwietnia 2014r. prowadzonej przez ochronę, w której pod pozycją 19 (samochód [...] nr rej. [...] godz. wjazdu 16.20 i godz. wyjazdu 16.55) widnieje nazwisko "L.". Decyzją z [...] lutego 2015 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, tj. używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców. Organ administracji uznał, że M. L. udostępnił swoją kartę kierowcy kierującemu kontrolowanym pojazdem, a więc miał wpływ i godził się na stwierdzone naruszenie. Okoliczność tę potwierdził kierujący kontrolowanym pojazdem, przesłuchany w charakterze świadka. Od powyższej decyzji M. L. złożył odwołanie z dnia 19 marca 2015 r. wnosząc o uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania. Do odwołania strona załączyła oświadczenie L. C. stwierdzające, że w firmie M. L. osoba ta zajmuje się pobieraniem danych z pamięci urządzeń rejestrujących oraz z kart kierowców, przeprowadzając analizę czasu jazdy i odpoczynków oraz aktywności kierowców. Strona załączyła także kserokopię książki wyjazdów i wjazdów pojazdów z firmy G. sp. z o.o. oraz wymienione oświadczenie pracownika G. sp. z o.o. z [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu M. L. podał, że to on, w dniu [...] kwietnia 2014 r. w podanych w decyzji godzinach, kierował pojazdem po załadunku towaru, co potwierdza kserokopia księgi wjazdów i wyjazdów, a następnie pojazd, w którym przez zapomnienie pozostawił swoją kartę kierowcy, przejął W. S. W ocenie strony, uzasadnienie decyzji organu I instancji jest zbiorem cytatów z ogólnodostępnych aktów prawnych i brak w nim wyjaśnienia motywów, którymi kierował się organ. Według strony nie przeprowadzono wnikliwej analizy materiału dowodowego, a decyzję oparto jedynie na podstawie zeznań kierowcy, które nie są wystarczającym dowodem do nałożenia kary pieniężnej. Wskazał również, że podczas przesłuchania sugerowano kierowcy odpowiedzi na pytania oraz zastraszano go. Celem przesłuchania było osiągnięcie wyniku w postaci nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Ponadto M. L. wnosił o zwrot jego karty kierowcy i o wyjaśnienie co się z nią stało, gdyż nie otrzymał pokwitowania z zatrzymania tej karty. W notatce służbowej z dnia [...] marca 2015 r. inspektor ITD. wyjaśnił, że karta kierowcy M. L. została zatrzymana podczas kontroli, o czym nadmieniono w protokole kontroli, który otrzymał także M. L. i następnie przekazano ją do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Decyzją wymienioną na wstępie GITD opisując przebieg postępowania, zastosowane przepisy w sprawie, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że zarówno z danych cyfrowych karty kierowcy i tachografu cyfrowego, a przede wszystkim z zeznań kierowcy wynika, że kierujący kontrolowanym zespołem pojazdów, wykonując przewóz drogowy posługiwał się oprócz własną kartą, także kartą innego kierowcy – M. L.. W tym zakresie organ odwoławczy dał wiarę zeznaniom złożonym przez kierującego pojazdem – W. S. Analizując wydruk danych z tachografu cyfrowego kontrolowanego pojazdu organ ustalił, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. w godzinach 16.00 – 18.00 kierowca W. S. prowadził pojazd nie rejestrując na własnej karcie tego faktu. Urządzenie rejestrujące od godz. 16.04 do 18.37 rejestrowało prowadzenie pojazdu na karcie M. L., co oznacza że w tachografie znajdowała się karta tego kierowcy. W ocenie organu brak było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 92c ustawy, ponieważ strona nie wykazała, że jako podmiot wykonujący przewóz drogowy uczyniła wszystko, aby zapobiec powstaniu naruszenia. Ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. L. pozostawił swoją kartę w pojeździe w celu używania jej przez kierowcę – W. S.. Zatrzymana podczas kontroli karta M. L. została przekazana na podstawie art. 14 ust. 4 lit.c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 podmiotowi wydającemu karty, czyli Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. wnosił o uchylenie obu decyzji. W ocenie skarżącego organ II instancji, opierając wydanie decyzji na zeznaniach kierowcy, nie przeprowadził wnikliwej analizy materiału dowodowego, gdyż zdaniem skarżącego zeznania te nie są wystarczającym dowodem do nałożenia kary pieniężnej. Według skarżącego w trakcie przesłuchania kierowcy nie miał on zagwarantowanej swobody wypowiedzi oraz był zastraszony. Skarżący podkreślał, że swoją kartę kierowcy zostawił w pojeździe przez zapomnienie, o czym poinformował go telefonicznie kierowca. Skarżący podniósł, że zatrzymując kartę kierowcy kontrolujący powinien wystawić stosowne pokwitowanie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.). Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej przedłożył trzy dokumenty będące wynikiem poczynionych ustaleń – zeznania świadka W. S. (kierującego pojazdem w dniu kontroli), wydruki danych z tachografu cyfrowego kontrolowanego pojazdu z dnia [...] kwietnia 2014 r. i kserokopię księgi wjazdów – wyjazdów pojazdów z miejsca załadunku (G. sp. z o.o.) z dnia [...] kwietnia 2014 r. Poddając analizie wydruk danych z tachografu za dzień [...] kwietnia 2014 r. organ odwoławczy ustalił, że pomiędzy godziną 16.04 i godziną 18.37 w tachografie znajdowała się karta kierowcy M. L. uznając, iż karę tę włożył do urządzenia rejestrującego kierowca W. S., czyli osoba nieuprawniona. Przekonanie o tych okolicznościach organ administracji wywiódł z zeznań wymienionego kierowcy złożonych przez niego w charakterze świadka. Jednakże z ustaleń organu administracji pierwszej instancji wynika, na co przez całe postępowanie administracyjne i w skardze powoływał się skarżący, iż fakt wjazdu kontrolowanym pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], którego dane z tachografu były przedmiotem badania przez organ administracji, na miejsce załadunku (G. sp. z o.o.) i wyjazdu z terenu tej spółki oraz kierowanie pojazdem przez skarżącego, w dniu [...] kwietnia 2014 r. co najmniej przez pewien czas, potwierdza księga wjazdów i wyjazdów tej spółki. Skarżący załączył kserokopię jednej karty z tej księgi, w której pod pozycją 19 w rubryce drugiej podano numer rejestracyjny pojazdu ([...], a więc nr rej. pojazdu kontrolowanego), w rubryce trzeciej datę wjazdu (10-04), w rubryce czwartej godzinę wjazdu (16.20), w rubryce szóstej datę wyjazdu (10-04), w rubryce siódmej godzinę wyjazdu (16.55), w rubryce dziewiątej natomiast widnieje podpis "L.". Z adnotacji zawartych w wymienionej księdze wjazdów i wyjazdów pojazdów z terenu G. sp. z o.o. wynikałoby, iż w godzinach pomiędzy 16.20 - 16.55 pojazd prowadził skarżący. Ten okres prowadzenia pojazdu przez skarżącego zawiera się także w okresie ustalonym przez organ na podstawie analizy danych z tachografu kontrolowanego pojazdu (godz. 16.04 – godz. 18.37). Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Takim też dokumentem urzędowym jest protokół przesłuchania świadka W. S.. Jednakże stosownie do art. 76 § 3 k.p.a. przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. W sytuacji zatem, jak w niniejszej sprawie, w której skarżący podważał wiarygodność zeznań świadka W. S., co do prowadzenia przez tego kierowcę pojazdu z włożoną do tachografu kartą skarżącego w godzinach od 16.04 do 18.37, wskazując na to, że z księgi wjazdów i wyjazdów z terenu załadowcy wynika, iż pojazd prowadził skarżący, organ administracji powinien przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, żądając na przykład oryginału tej księgi i/lub także przesłuchać osobę, która dokonała w niej adnotacji o nazwisku kierowcy. Organ administracji, nie konfrontując dowodów zebranych w sprawie, wobec stanowczego i konsekwentnego twierdzenia skarżącego, iż w godzinach od 16.04 do 18.37 to on prowadził pojazd z włożoną do tachografu własną kartą kierowcy, naruszył przepisy postępowania – art. 7, art. 77 § 1 – co w rezultacie doprowadziło także do naruszenia przepisów art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając zatem naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji publicznej dokona powtórnie ustaleń materialnoprawnych mając na względzie cały zgromadzony materiał dowodowy z jednoczesnym odniesieniem się do uwag wskazanych wcześniej. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.