VI SA/Wa 2553/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi U. z siedzibą w W. na postanowienie Rzecznika Finansowego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę

Rzecznik Finansowy pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w związku podejrzeniem naruszenia przez U. [...] S.A. z siedzibą w W., obowiązku wynikającego z art. 31 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1809 ze zm., dalej jako: "ustawa o Rzeczniku Finansowym") po przeprowadzeniu postępowania interwencyjnego w sprawie o sygn. [...] dotyczącego szkody nr [...]. Spółka udzieliła odpowiedzi na wezwanie do przesłania wnioskowanej dokumentacji dopiero w dniu [...] stycznia 2022r. a zatem z opóźnieniem wynoszącym 131 dni. Przewidziany art. 31 ustawy 30-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na wezwanie Rzecznika z dnia 13 sierpnia 2021 roku upłynął w dniu 11 września 2021r. W związku z powyższym Rzecznik Finansowy, na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2023 poz. 1327 ze zm. dalej: ustawa COVID) w zw. z art. 58 § 2 k.p.a. zawiadomił spółkę pismem z dnia [...] lutego 2024 r., że uchybiła obowiązkowi wskazanemu w art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym w ten sposób, że nie udzieliła w terminie odpowiedzi na wezwanie Rzecznika z dnia [...] sierpnia 2021 r. w postępowaniu interwencyjnym o sygn. [...] dotyczącym szkody nr [...]. Jednocześnie organ zakreślił 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której strona uchybiła. Pismo zostało doręczone stronie w dniu 28 lutego 2024 r. zatem zakreślony powyższym wezwaniem termin upłynął w dniu 29 marca 2024 r. Strona wniosła o przywrócenie terminu w dniu 3 kwietnia 2024 r. za pośrednictwem wiadomości e-mail tj. po upływie wymaganego przez przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], Rzecznik Finansowy odmówił U. [...] S.A. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie Rzecznika z dnia [...] sierpnia 2021 r. w postępowaniu interwencyjnym o sygn. [...] dotyczącego szkody nr [...]. Z niniejszym postanowieniem nie zgodziła się spółka, która pismem z dnia [...] maja 2024r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem Rzecznika Finansowego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na wezwanie Rzecznika z dnia [...] sierpnia 2021 r. w postępowaniu interwencyjnym o sygn. [...] dotyczącego szkody nr [...], wnosząc o jego uchylenie oraz wydanie postanowienia o przywróceniu terminu zgodnie z wnioskiem Towarzystwa z dnia [...] kwietnia 2024 r. ewentualnie o ponowne wystosowanie do Towarzystwa zawiadomienia (prawidłowo adresowanego) w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Strona podniosła, że zawiadomienie z dnia [...] lutego 2024 r. skierowane na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID o uchybieniu obowiązkowi przewidzianemu w art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym wraz z zakreśleniem terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, zostało błędnie zaadresowane tj. na dane pełnomocnika strony w postępowaniu sankcyjnym, który nie był umocowany do postępowania w zakresie wniosku w trybie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., w związku z art. 32 ust. 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1809 ze zm., dalej jako: "ustawa o Rzeczniku Finansowym") po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] maja 2024 r. w związku z postanowieniem wydanym przez Rzecznika Finansowego w dniu [...] kwietnia 2024, na mocy którego U. [...] S.A. z siedzibą w W. odmówiono przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie Rzecznika z dnia [...] sierpnia 2021 roku w postępowaniu interwencyjnym o sygn. [...] dotyczącym szkody nr [...], Rzecznik Finansowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy COVID, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ww. ustawy w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID stanowi natomiast, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ podkreślił, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID dotyczy również terminów określonych w przepisach ustawy o Rzeczniku Finansowym, w szczególności terminu określonego w art. 31 tej ustawy. Stąd też organ miał obowiązek stosować przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID. Zawiadomienie w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID zostało doręczone stronie w dniu 28 lutego 2024 r. zatem zakreślony powyższym wezwaniem termin upłynął w dniu 29 marca 2024 r. Strona przedłożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 3 kwietnia 2024 r. za pośrednictwem wiadomości e-mail tj. po upływie wymaganego przez przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem organu wbrew twierdzeniom podnoszonym przez stronę powyższe zawiadomienie zostało w sposób prawidłowo zaadresowane tj. na dane pełnomocnika reprezentującego stronę w niniejszym postępowaniu a ponadto zawiadomienie dotyczyło już toczącego się postępowania wszczętego z urzędu w dniu [...] grudnia 2023 r. i tym samym nie inicjowało nowego postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2024r. spółka skierowała do WSA w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, to jest art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez niewykonanie w sposób prawidłowy obowiązku wynikającego z tego przepisu, ponieważ z przepisu tego jasno wynika, co potwierdza także orzecznictwo sądów administracyjnych, że przed zastosowaniem wobec adresata norm prawnych negatywnych konsekwencji z powodu mającego miejsce w okresie epidemii COVID-19 uchybienia terminowi przewidzianemu przepisami prawa administracyjnego, właściwy organ zobowiązany jest zastosować procedurę określoną w ww. przepisie w celu umożliwienia takiemu podmiotowi uzyskania przywrócenia uchybionego terminu, w tym rozstrzygnąć w przedmiocie przywrócenia terminu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ tej procedury nie dochował, bowiem najpierw (decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r., sygnatura [...]) nałożył na Towarzystwo karę pieniężną z powodu uchybienia przez Towarzystwo terminowi na udzielnie odpowiedzi na wezwanie Rzecznika z dnia [...] sierpnia 2021 r. w postępowaniu interwencyjnym zgodnie z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, a dopiero następnie (postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r., odmówił przywrócenia terminu na udzielenie odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID- 19. Następnie organ wydał w dniu [...] czerwca 2024 r. decyzją utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2024 r. oraz postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2024 r. Z ostrożności procesowej, dodatkowo zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 2) przepisów prawa materialnego, to jest art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 COVID-19 oraz przepisu postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 40 § 1 i 2 kpa poprzez brak prawidłowej realizacji przez Rzecznika obowiązku przewidzianego w art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 w związku z przypadkiem uchybienia przez Towarzystwo udzielenia terminowej odpowiedzi na wezwanie, co polegało na wystosowaniu zawiadomienia w trybie art. 15zzzzznz2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 nie do Towarzystwa, lecz do pełnomocnika ustanowionego przez Towarzystwo w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie nałożenia na Towarzystwo przez Rzecznika kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku udzielania odpowiedzi na wezwanie, gdy tymczasem pełnomocnik ustanowiony został wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a nie został ustanowiony w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie, zaś to drugie postępowanie jest odrębną, autonomiczną procedurą, i pełnomocnik ustanowiony w sprawie w przedmiocie nałożenia kary nie jest umocowany w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID- 19. W konsekwencji, zawiadomienie wystosowane przez Rzecznika w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie zostało skutecznie doręczone Towarzystwu, bowiem skutecznym doręczeniem nie jest doręczenie do osoby, która nie jest pełnomocnikiem adresata takiego zawiadomienia; 3) przepisu postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 8 § 2 kpa w związku z art. 8 § 1 kpa poprzez odstąpienie w ramach wydawania zaskarżonego postanowienia od utrwalonej praktyki funkcjonowania organu, w ramach której organ procedurę uregulowaną w art. 15zzzzzn2 UCOVID-19 traktuje jako autonomiczną, stosowaną w oderwaniu od jakiegokolwiek postępowania administracyjnego i bez potrzeby wszczynania takiego postępowania, zaś na potrzeby niniejszej sprawy organ przyjął całkowicie odmienne podejście, postrzegając postanowienia rozstrzygające w przedmiocie przywrócenia terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 COVID-19 jako rozstrzygnięcia wpadkowe, proceduralne, wydawane w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zastosowania kary pieniężnej. Wobec podniesionych zrzutów, spółka wniosła SA o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Rzecznika z dnia [...] kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu spółka rozwinęła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 poz.935, dalej "p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Rozpatrując sprawę, w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Rzecznika Finansowego utrzymujące w mocy postanowienie tego organu, którym organ odmówił przywrócenia terminu U. [...] S.A. z siedzibą w W. do udzielenia odpowiedzi na wezwanie Rzecznika Finansowego z dnia [...] sierpnia 2021r. w postępowaniu interwencyjnym o sygn. [...] dotyczącym szkody nr [...]. W ocenie sądu wydane rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy, Rzecznik Finansowy pismem z dnia [...] grudnia 2023r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w związku podejrzeniem naruszenia przez spółkę obowiązku wynikającego z art. 31 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1809 ze zm., dalej jako: "ustawa o Rzeczniku Finansowym") po przeprowadzeniu postępowania interwencyjnego w sprawie o sygn. [...] dotyczącego szkody nr [...]. Zgodnie z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, podmiot rynku finansowego lub podmiot wskazany w art. 25 ust. 1 pkt 1, który otrzymał wniosek Rzecznika w sprawach objętych zakresem jego działalności, jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach łub zajętym stanowisku oraz przekazać żądane dokumenty łub informacje. Wraz z niedochowaniem przez podmiot terminu wskazanego w powyższym przepisie Rzecznik Finansowy ma możliwość w drodze decyzji nałożyć na niego karę pieniężną na podstawie art. 32 ust. 1 i 1a ustawy o Rzeczniku Finansowym. Wobec powyższego popadnięcie przez podmiot rynku finansowego w opóźnienie związane z wykonaniem obowiązku przewidzianego w art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym wiąże się możliwymi dla niego ujemnymi skutkami w postaci decyzji nakładającej karę pieniężną. Spółka udzieliła odpowiedzi na wezwanie do przesłania wnioskowanej dokumentacji z opóźnieniem wynoszącym 131 dni tj. dopiero w dniu [...] stycznia 2022r. . Przewidziany art. 31 ustawy 30-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na wezwanie Rzecznika z dnia [...] sierpnia 2021 r. upłynął w dniu [...] września 2021 r. Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2024 r. w ramach toczącego się już postępowania w przedmiocie możliwości nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przez stronę obowiązku zawartego w art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, organ na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2023 poz. 1327 ze zm. dalej: ustawa COVID), zawiadomił stronę o powyższym uchybieniu zakreślając 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której strona uchybiła. Zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy COVID, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Stosownie do treści art. 15zzzzzn2 ust. 2 ww. ustawy w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID stanowi natomiast, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zawiadomienie w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID zostało doręczone stronie w dniu 28 lutego 2024 r. a zatem zakreślony powyższym wezwaniem termin upłynął w dniu 29 marca 2024 r. Spółka przedłożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 3 kwietnia 2024 r. za pośrednictwem wiadomości e-mail tj. po upływie wymaganego przez przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej powyższe zawiadomienie zostało w sposób prawidłowo zaadresowane tj. na dane pełnomocnika reprezentującego spółkę w niniejszym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnictwo udzielone przez stronę r.pr. B. S. upoważnia do stałego reprezentowania U. [...]S.A. we wszelkich postępowaniach administracyjnych przed urzędami, organami administracji i sądami administracyjnymi, w tym w postępowaniach administracyjnych przed Rzecznikiem Finansowym. Niniejsze pełnomocnictwo zostało udzielone na czas nieokreślony, a zatem na dzień skierowania zawiadomienia w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, wydania zaskarżonego postanowienia jak i rozpoznawania zażalenia pełnomocnictwo nie zostało odwołane. Wobec powyższego pełnomocnictwo dla r.pr. B. S. nie ograniczało się wyłącznie do prowadzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary, ale zgodnie z jego treścią do wszelkich postępowań administracyjnych przed organami administracji w tym przed Rzecznikiem Finansowym. Podkreślić również należy, że zawiadomienie w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID dotyczyło już toczącego się postępowania wszczętego z urzędu w dniu 20 grudnia 2023 r. i wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, nie inicjowało nowego postępowania. Zatem postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu jest postanowieniem wydanym w toku postępowania głównego. Na zakończenie wskazać należy, że słusznie zwróciła uwagę skarżąca, że organ nieprawidłowo najpierw decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nałożył na Towarzystwo karę pieniężną z powodu uchybienia przez Towarzystwo terminowi na udzielnie odpowiedzi na wezwanie Rzecznika z dnia [...] sierpnia 2021r. w postępowaniu interwencyjnym zgodnie z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, a dopiero następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r., odmówił przywrócenia terminu na udzielenie odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID. Następnie organ wydał w dniu [...] czerwca 2024 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2024 r. oraz postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2024 r. W ocenie sądu, uchybienie to nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia, albowiem podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku uchybieniem przez stronę terminu na jego złożenie. Zgodnie z treścią art. 58 § 3 k.p.a. termin złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie może być przywrócony. Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.