VI SA/Wa 2516/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę zagranicznego w ramach oddziału 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r.; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz skarżącej A. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], [...] Minister Rozwoju utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], znak [...], [...] o zakazie wykonywania działalności gospodarczej przez S. z siedzibą w [...], w ramach oddziału. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Ministerstwo Sprawiedliwości w oparciu o dane z zagranicznych rejestrów przekazało Ministrowi Rozwoju informację, że spółka przedsiębiorcy zagranicznego S., wpisana do Rejestru Spółek [...] pod numerem [...] została rozwiązana. Postępowanie przeprowadzone w tej sprawie, w oparciu o dane zawarte w rejestrze Companies House wykazało, że spółka S. została rozwiązana w dniu [...] sierpnia 2008 r. Przedsiębiorca zagraniczny, który utworzył w Polsce oddział z siedzibą w Warszawie nie powiadomił ministra właściwego do spraw gospodarki o likwidacji spółki, co oznacza, że naruszony został przepis art. 90 pkt 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2016.1829). Z tych wszystkich względów Minister Rozwoju decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. 1) wydał zakaz wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę zagranicznego S. z siedzibą w [...], [...]w ramach oddziału w Polsce, z siedzibą w [...], wpisanego do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...], 2) zawiadomił o obowiązku wszczęcia postępowania likwidacyjnego oddziału w terminie 30 dni od otrzymania decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 91 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej tj.: 1) niewykonanie obowiązku przez przedsiębiorcę zagranicznego zgłoszenia ministrowi właściwemu do spraw gospodarki w terminie 14 dni zmiany stanu faktycznego i prawnego w zakresie otwarcia likwidacji przedsiębiorcy zagranicznego lub utraty przez niego prawa wykonywania działalności gospodarczej, 2) utraty przez przedsiębiorcę zagranicznego, który utworzył oddział prawa wykonywania działalności gospodarczej. Decyzję wydaną w I instancji organ doręczył Pani A. S., która według danych zawartych w Rubryce 4 w Krajowym Rejestrze Sądowym reprezentuje zagranicznego przedsiębiorcę w oddziale w Polsce. Ww. osoba złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 r., w którym podała, że w oddziale spółki angielskiej była zatrudniona w okresie od [...] maja 2002 r. do dnia [...] grudnia 2003 r. Z ostatnim dniem zatrudnienia utraciła wszelkie pełnomocnictwa do reprezentowania tego podmiotu a zatem nie może być ona stroną postępowania prowadzonego przez Ministra Rozwoju. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ ponownie przytoczył ustalenia faktyczne poczynione w sprawie oraz podtrzymał argumentację prawną zawartą w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Organ podkreślił, że A. S. nadal figuruje jako pełnomocnik oddziału spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. Poza tym również z informacji przedstawionej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. przez Kierownika Sekcji [...] Wydziału Gospodarczego KRS Sądu Rejonowego dla [...] wynika, że osobą reprezentującą zagraniczny podmiot w oddziale jest Pani A. S., zamieszkała w [...] przy ul. [...] lokal [...]. Organ podniósł, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 687 z późn. zm.) jeśli dane wpisane do rejestru są niezgodne ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Powyższy przepis zawiera domniemanie prawdziwości danych wpisanych do KRS. Tak więc Pani A. S. jest właściwą osobą będącą stroną postępowania administracyjnego. Poza tym nie przedstawiła żadnych okoliczności faktycznych i prawnych wskazujących, że po upływie [...] grudnia 2003 r., kiedy zakończyła zatrudnienie u przedsiębiorcy zagranicznego nie zaniedbała czynności zmierzających niezwłocznie do złożenia wniosku do KRS w przedmiocie zmiany bądź wykreślenia jej danych osobowych zawartych w Rubryce 4 KRS. Na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2016 r., znak [...],[...] A. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej: I. naruszenie art. 91 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 92 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej polegające na ich błędnym zastosowaniu w stanie faktycznym sprawy, w którym przedsiębiorca zagraniczny posiadający oddział w Polsce przestał istnieć, a tym samym ustał byt prawny wszelkich jego jednostek organizacyjnych, w tym oddziału w Polsce, podczas gdy przedmiotowe przepisy mają zastosowanie wyłącznie w sytuacji, w której w dacie wydania decyzji o zakazie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę zagranicznego w ramach oddziału istnieją zarówno przedsiębiorca zagraniczny, jak i jego oddział w Polsce, II. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na wydaniu skarżonej Decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 91 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 oraz art. 92 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, polegające na jej skierowaniu do podmiotu nieistniejącego, tj. do przedsiębiorcy zagranicznego, który to przedsiębiorca przestał istnieć w 2008 r., co skutkowało jednocześnie ustaniem istnienia oddziału tego przedsiębiorcy w Polsce stanowiącego jednostkę organizacyjną tego przedsiębiorcy pozbawioną osobowości prawnej, III. naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na skierowaniu obowiązku wyrażonego w pkt 2 skarżonej Decyzji (obowiązku wszczęcia postępowania likwidacyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia Decyzji) do Skarżącej, która w dacie wydania Decyzji nie była już osobą reprezentującą oddział przedsiębiorcy zagranicznego, jego pełnomocnikiem, prokurentem ani też innym podmiotem uprawnionym do reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego lub jego oddziału w Polsce, gdyż jej pełnomocnictwo do działania w imieniu przedsiębiorcy zagranicznego wygasło najpóźniej w dacie ustania jego bytu prawnego, tj. w dacie [...].08.2008 r., IV. naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na wydaniu Decyzji, która w dacie jej wydania była niewykonalna i pozostaje trwale niewykonalna z uwagi na jej skierowanie do podmiotu nieistniejącego w obrocie prawnym, a ponadto na zawarciu w niej zobowiązania do wszczęcia postępowania likwidacyjnego oddziału skierowanego do osoby niebędącej już wówczas osobą reprezentującą oddział, jej pełnomocnikiem, prokurentem ani innym podmiotem uprawnionym do reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego lub jego oddziału w Polsce, V. naruszenie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na tym, iż wykonanie skarżonej Decyzji w zakresie jej punktu 2. nakładającego na Skarżącą obowiązek wszczęcia postępowania likwidacyjnego oddziału w terminie 30 dni od dnia doręczenia Skarżącej decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą, albowiem zastosowanie się do niego przez Skarżącą oznaczałoby działanie przez Skarżącą wobec sądu rejestrowego oraz innych właściwych organów/sądów bez jakiegokolwiek umocowania i w imieniu podmiotu VI. naruszenie art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego, wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz zaniechanie wzięcia pod uwagę przy rozważaniu tego materiału faktów znanych Organowi z urzędu w zakresie informacji przekazanych Organowi przez Ministerstwo Sprawiedliwości odnośnie ustania bytu prawnego spółki S., a tym samym jej oddziału w Polsce, oraz ustania uprawnienia Skarżącej do reprezentowania tego podmiotu na terenie Polski. Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w całości, ewentualnie ich uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w myśl § 2 tegoż artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca w sposób rażący naruszają prawo, co skutkuje stwierdzeniem ich nieważności. Z ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy a zwłaszcza z informacji przekazanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości wynikało, że spółka przedsiębiorcy zagranicznego S., wpisana do Rejestru Spółek [...] pod numerem [...] została rozwiązana w dniu [...] sierpnia 2008 r. Z tą datą ustał jej byt prawny a w konsekwencji oddział tej spółki w Polsce. Organ był też w posiadaniu informacji, że Pani A. S., która zgodnie z art. 87 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej była upoważniona w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego przestała z nim pracować w dniu [...].12.2003 r. O powyższym fakcie świadczy też list Prezesa Spółki z dnia [...].11.2003 r. W tym stanie rzeczy zasadnie skarżąca podnosi, że do wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej doszło z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 91 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 92 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zakaz wykonywania działalności gospodarczej został bowiem skierowany do nieistniejącego przedsiębiorcy zagranicznego, jego oddziału w Polsce. Dodatkowo organ obowiązek wszczęcia postępowania likwidacyjnego nałożył na skarżącą, która w dacie orzekania przez Ministra Rozwoju nie była już osobą reprezentującą oddział spółki angielskiej w Polsce, a więc nie mogła podejmować jakichkolwiek czynności w stosunku do podmiotu nieistniejącego. Z powyższych względów obie decyzje organu były niewykonalne prawnie w dacie ich wydania, zaś ich niewykonalność ma charakter trwały. Dla usprawiedliwienia swoich decyzji organ błędnie powołał się na wynikające z art. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 687 z późn. zm.) domniemanie prawdziwości danych wpisanych do KRS, albowiem za osobę trzecią, o której mowa w powyższym przepisie nie można uważać organu administracji państwowej. W okolicznościach danej sprawy konieczne było zainicjowanie wszczęcia przez Sąd rejestrowy postępowania o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego (art. 25a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym) co miało miejsce po wydaniu zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 6 k.p.a. art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.