VI SA/Wa 2497/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant referent Anna Chudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę aplikantów adwokackich oddala skargę

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja Ministra Sprawiedliwości (dalej również: "Minister", "Organ") z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], którą sprzeciwił się wpisowi M. K. (dalej: "Strona", "Skarżący"), na listę aplikantów adwokackich prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w P. (dalej: "ORA"), dokonanemu uchwałą ORA z dnia [...] października 2020 r. (dalej: "zaskarżona decyzja"). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 69a ust. 1 i z art. 65 pkt 1 w zw. z art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1651, dalej: "P.a."). W zaskarżonej decyzji Minister wyjaśnił, że uchwałą nr [...]z dnia [...] września 2020 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. ustalony został pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką Strony. Odpis uchwały został doręczony Stronie w dniu 1 października 2020 r. Strona w dniu [...] października 2020 r. złożyła do ORA wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich. Uchwałą z dnia [...] października 2020 r. ORA dokonała wpisu Strony na listę aplikantów adwokackich tej Izby. W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały wskazano, że Strona uzyskała pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką przeprowadzonego w dniu 26 września 2020 r. Skarżący następnie złożył wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich [...] Izby Adwokackiej. Ponadto Strona przedłożyła aktualną informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego. ORA na podstawie akt osobowych kandydata stwierdziła, że Strona jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego, korzysta ona w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych. Tym samym Strona spełnia warunki wymienione w art. 65 pkt 1-3, art. 68 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 w zw. z art. 75 ust. 3 i 5 P.a. Powyższa uchwała wraz z aktami osobowymi Strony, wpłynęła do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] listopada 2020 r. Do akt osobowych Skarżącego dołączone zostało oświadczenie, że przeciwko jego osobie nie toczy postępowanie karne i/lub dyscyplinarne oraz że toczyło się w przeszłości postępowanie karne pod sygn. [...]. Powyższe oświadczenie nie zawierało natomiast informacji co do toczących się w przeszłości postępowań dyscyplinarnych. W związku z powyższym, na podstawie art. 69 ust. 2 P.a., Organ zwrócił do ORA uchwałę o wpisie na listę aplikantów adwokackich Strony wraz z aktami osobowymi, w celu uzupełnienia akt o ww. oświadczenie. Uchwała ORA z dnia [...] października 2020 r. wraz z aktami osobowymi Strony, po uzupełnieniu dokumentacji, wpłynęła ponownie do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] stycznia 2021 r. Z oświadczenia Skarżącego dołączonego do jego akt osobowych wynika, że przeciwko jego osobie w 2018 r. toczyło się postępowanie karne pod sygn. [...] (dochodzenie), sygn. [...] o czyn z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r. poz. 783 z późn. zm.), tj. o to, że 25 stycznia 2018 r. w P. wbrew przepisom ustawy posiadał środek odurzający - [...] oraz w sprawie udzielenia nieodpłatnie ustalonej osobie w dniu nie później niż [...] stycznia 2018 r. w P. wbrew przepisom ustawy środka odurzającego w postaci [...], to jest o czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Minister Sprawiedliwości w dniu [...] listopada 2020 r. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej [...]w P. o przesłanie kopii dokumentów z akt sprawy sygn. [...]. Minister Sprawiedliwości wyjaśnił następnie, że w dniu [...]grudnia 2020 r. z Prokuratury Rejonowej [...]w P. wpłynęły kopie dokumentów z akt sprawy sygn. [...], z której wynika, że dnia [...]stycznia 2018 r. Strona prowadząc samochód osobowy została zatrzymana do kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Policji. Powodem zatrzymania było popełnienie wykroczenia w ruchu drogowym. W trakcie kontroli nastąpiło przeszukanie osób i pojazdu. W trakcie przeszukania przy Stronie znaleziono [...]. Ponadto Strona przyznała się do tego, że kilka godzin wcześniej paliła [...] wraz z kolegą. Postanowieniem z dnia [...]lipca 2018 r. Prokuratury Rejonowej [...] w P. umorzono dochodzenie przeciwko Stronie o przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wobec niecelowości orzeczenia wobec sprawcy kary. Prokuratura Rejonowa [...] w P. umorzyła również dochodzenie w sprawie udzielenia nieodpłatnie przez Stronę ustalonej osobie nie później niż [...] stycznia 2018 r. w Poznaniu wbrew przepisom ustawy środka odurzającego w postaci 1 skręta z zawartością marihuany, to jest o czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wobec znikomej społecznej szkodliwości czynu zabronionego. Minister Sprawiedliwości stwierdził w zaskarżonej decyzji, że Strona obecnie nie spełnia przesłanki, o jakiej mowa w art. 65 pkt 1 P.a. Minister Sprawiedliwości powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił pojęcia nieskazitelności charakteru oraz rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata wskazując, że nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter kandydata. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, ORA podejmując decyzję o wpisie Strony na listę aplikantów adwokackich - posiadając wiedzę o umorzeniu dochodzenia - nie wzięła pod uwagę wszystkich przesłanek warunkujących możliwość wpisu na listę aplikantów. Minister Sprawiedliwości przedstawił ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wszczęcia wobec Strony postępowania karnego w 2018 r. Przytoczył również powody umorzenia dochodzenie wobec Strony przez Prokuraturę Rejonowej [...]w P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. Minister Sprawiedliwości wyjaśnił następnie, że wpływ na ocenę postawy moralnej M. K. w powyższej sprawie ma fakt prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego (dochodzenie) o posiadanie środka odurzającego - [...], tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz o udzielenia nieodpłatnie przez M. K. ustalonej osobie w dniu nie później niż [...] stycznia 2018 roku w P. wbrew przepisom ustawy środka odurzającego w postaci [...] z zawartością [...], to jest o czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Minister podkreślił, że spełnienie przesłanek dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata (obowiązków aplikanta adwokackiego) stawia przed kandydatem do zawodu zdecydowanie wyższe wymagania i standardy zachowań niż tylko te, które wynikają z zapisów ustawy - Kodeks karny. Minister wskazał, że aplikant adwokacki powinien wykonywać swoje obowiązki ze starannością wynikającą z wiedzy prawniczej, przepisów prawa oraz stosując zasady etyki i wykonywania zawodu. Prowadzone wobec Skarżącego postępowanie karne (dochodzenie) poddaje w wątpliwość jego nienaganny charakter i uprawdopodobnia odmienne postępowanie niż to, którym kierować winien się aplikant adwokacki. Nadużycie zaufania publicznego pokładanego w osobie aspirującej do zawodu adwokata, ocenić należy jako przeszkodę dla należytego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Fakt, że przeciwko Stronie prowadzono postępowanie karne (dochodzenie) na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ma bowiem wpływ na ocenę nieskazitelności jej charakteru pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, prowadzone postępowanie wobec Skarżącego podważa jego uczciwość i wiarygodność, gdyż świadczy o popełnieniu przez niego przestępstwa (w tym wypadku z winy umyślnej), co zaprzecza dawaniu przez wymienionego rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Nie bez znaczenia pozostają również okoliczności popełnienia czynu. Z akt osobowych wynika ponadto, że Strona nie tylko posiadała środek odurzający w postaci [...] oraz udzieliła nieodpłatnie koledze środek odurzający w postaci [...] z zawartością [...], ale również prowadziła samochód osobowy pod wpływem środków odurzających. Zdaniem Organu, takie zachowanie podważa jej nieskazitelność charakteru i tym samym rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata (obowiązków aplikanta adwokackiego). Od kandydata na aplikanta adwokackiego należy oczekiwać bowiem wyższych standardów zachowania niż od przeciętnego obywatela, zgodnych z prawem oraz normami etycznymi. Dotychczasowa postawa i opisane zachowanie Strony, które należy uznać za naganne, ma zatem istotne znaczenie w postępowaniu o wpis na listę aplikantów adwokackich, ponieważ podważa jego wiarygodność oraz nieskazitelny charakter. Mając na uwadze powyższe okoliczności (rodzaj zachowania), jak również z uwagi na krótki upływ czasu od popełnionego przez Skarżącego czynu zabronionego (trzy lata), w ocenie Ministra Sprawiedliwości nie była możliwa odbudowa jego nieskazitelnego charakteru i rękojmi. W ocenie Ministra Sprawiedliwości zaistniałe okoliczności, to jest prowadzone postępowanie karne (dochodzenie) o posiadanie środka odurzającego - [...] oraz o udzielenia nieodpłatnie innej osobie środka odurzającego w postaci [...] z zawartością [...], dyskwalifikuje Skarżącego w chwili obecnej jako kandydata na aplikanta adwokackiego w sferze etyczno-moralnej, ponieważ podważa jego odpowiedzialność i wiarygodność, w konsekwencji czego Strona nie spełnia jednej z koniecznych przesłanek do wpisu na listę aplikantów adwokackich, tj. nie posiada nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Pismem z 4 marca 2021 r. Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2021 r., zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 65 pkt. 1 w zw. z art. 75 ust. 2 P.a., poprzez niewłaściwą jego wykładnię i błędne przyjęcie, że fakt toczącego się w przeszłości postępowania karnego przeciwko osobie ubiegającej się o wpis na listę aplikantów adwokackich, które to postępowanie zostało umorzone ze względu na brak społecznej szkodliwości czynu oraz niecelowość karania sprawcy, pozwala uznać, że osoba ta nie spełnia wymogów przewidzianych tym przepisem, podczas gdy na ocenę nieskazitelności charakteru składa się szereg czynników i przymiotów osobistych, w tym m.in. dotychczasowy sposób życia, uczciwość, pracowitość, 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez zaniechanie pełnej analizy materiału dowodowego niezbędnej do dokonania prawidłowej oceny wypełnienia przez Skarżącego przesłanek, o których mowa w art. 65 ust. 1 P.a. oraz nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienie okoliczności mających wpływ na dokonanie prawidłowego ustalenia, iż Skarżący charakteryzuje się nieskazitelnym charakterem i daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego, w szczególności poprzez pominięcie: a) okoliczności związanych z dotychczasowym sposobem życia prywatnego i zawodowego Skarżącego (które są nienaganne) b) okoliczności związanych z prowadzonym przeciwko Skarżącemu postępowaniem karnym, a w szczególności z postawą Skarżącego w tym postępowaniu. Skarżący na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), wniósł o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia o niekaralności z [...] lutego 2021 r. na fakt aktualności zaświadczenia znajdującego się w aktach sprawy oraz z opinii o praktykancie z [...] lutego 2021 r., referencji z [...] lutego 2021 r. i [...] lutego 2021 r. na fakt pozytywnej oceny praktykanta przez adwokatów u których Skarżący odbywał praktyki, jego przydatności do pełnienia funkcji aplikanta adwokackiego, posiadania cech niezbędnych do wykonywania zawodu. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1079/21 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Strony zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie wskazał, że Minister Sprawiedliwości nie wyjaśniając dlaczego stwierdzone w niniejszej sprawie czyny zabronione popełnione przez Skarżącego, skutkują tym, że trzyletni upływ czasu od ich popełnienia, jest zbyt krótki na odbudowę nieskazitelności charakteru i rękojmi, w sytuacji gdy odmienne stanowisko zajął organ samorządu adwokackiego, nie rozważył słusznego interesu Skarżącego. Od wyroku WSA w Warszawie skargę kasacyjną wniósł Organ. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") wyrokiem z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2675/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. NSA wyjaśnił, że Przewodniczący Wydziału zarządził przeprowadzenie w sprawie posiedzenia niejawnego w dniu 8 lipca 2021 r., wskazał skład orzekający w oraz, żeby odpis tego zarządzenia został doręczony stronom lub ich pełnomocnikom wraz z doręczeniem odpisu orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie. O wydaniu tego zarządzenia strony nie zostały zawiadomione przed terminem posiedzenia niejawnego, na którym wydano wyrok. O skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne Organ dowiedział się dopiero po wydaniu wyroku, z wysłanej w dniu 4 sierpnia 2021 r. przez Sąd korespondencji, w której oprócz wyroku z uzasadnieniem Sąd doręczył odpis zarządzenia z 17 czerwca 2021 r. o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne oraz odpis protokołu z posiedzenia niejawnego w dniu 8 lipca 2021 r. NSA wyjaśnił, że z powodu niepoinformowania o posiedzeniu niejawnym, na którym rozpatrywana była prze sprawa i na którym wydany został wyrok, skutkowało pozbawieniem możliwości wypowiedzenia się, a więc prawa do rzetelnego procesu sądowego w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., tym samym jest to przesłanka nieważności postępowania. Na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. pełnomocnik Skarżącego poparł skargę. Pełnomocnik Organu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Mając na względzie powyższe regulacje, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia. Przedmiotowa sprawa jest ponownie rozpoznawana na skutek uchylenia przez NSA wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2021 r. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez NSA uniemożliwienie, na skutek zmiany trybu rozpoznania sprawy, wypowiedzenie się przed rozpoznaniem sprawy, co skutkowało nieważnością postępowania. Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Piśmiennictwo i judykatura jednolicie przyjmują, że w świetle treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także NSA rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie. Ustanowiona w art. 153 P.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (T. Woś, Komentarz do art. 153, [w:] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 895; zob. wyroki NSA: z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt I FSK 857/06; z dnia 16 października 2014 r. II FSK 2506/12). Orzecznictwo trafnie akcentuje, że związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i 170 P.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (por. wyrok NSA z 28 października 2025 r., sygn. akt I OSK 2817/23). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że dla rozpoznania zawisłej sprawy nie mają znaczenia ustalenia poczynione przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8 lipca 2021 r., bowiem wyrok ten został uchylony przez NSA, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Powodem takiego orzeczenia była stwierdzona przez NSA nieważność postępowania przed WSA w Warszawie. Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Ministra z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], którą sprzeciwił się wpisowi Skarżącego na listę aplikantów adwokackich prowadzoną przez ORA dokonanemu uchwałą ORA z dnia [...] października 2020 r. Przedmiotem niniejszego sporu jest zatem rozstrzygnięcie, czy zgodnym z prawem było uznanie przez Ministra Sprawiedliwości, iż Skarżący, wpisany na listę aplikantów adwokackich uchwałą ORA z dnia [...] października 2021 r., nie spełniał przesłanki warunkującej dokonanie tego wpisu, o której mowa w art. 65 pkt 1 w związku z art. 75 ust. 2 P.a. Zgodnie z art. 75 ust. 2 P.a., aplikantem adwokackim może być osoba, która uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego, złożyła wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich w ciągu 2 lat od ogłoszenia wyników egzaminu wstępnego oraz spełnia warunki określone w art. 65 pkt 1–3 tej ustawy. Wpis na listę aplikantów adwokackich następuje na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art. 75c ust. 2 P.a. Uzyskanie przez kandydata pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich w ciągu 2 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku egzaminu wstępnego (art. 75 ust. 3 P.a.). Stosownie do art. 69 P.a. okręgowa rada adwokacka przesyła wraz z aktami osobowymi kandydata do Ministra Sprawiedliwości w terminie 7 dni każdą uchwałę o wpisie na listę adwokatów, a w terminie 30 dni każdą uchwałę o wpisie na listę aplikantów adwokackich. Okręgowa rada adwokacka w terminie 7 dni zawiadamia Ministra Sprawiedliwości o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę adwokatów, a w terminie 30 dni o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę aplikantów adwokackich (ust. 1). Jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej okręgowej rady adwokackiej w celu uzupełnienia (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 69a ust. 1 P.a. wpis na listę aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 69 ust. 2 ww. ustawy, bieg terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej. Sąd pragnie zauważyć, że stosownie do art. 65 pkt 1 P.a. osoba wnioskująca o wpis na listę adwokatów musi - oprócz spełnienia szeregu warunków formalnych - być jednocześnie nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Obie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie zaś ziszczenie się jednej z nich warunkuje posiadanie drugiej. W polskiej judykaturze przeważa stanowisko, zgodnie z którym przez nieskazitelność charakteru należy rozumieć różne przymioty osobiste kandydata, takie jak uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Przez nieskazitelność charakteru należy rozumieć całokształt cech i zachowań, zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej, na które - poza obszarem zweryfikowanym w sposób przewidziany w ustawie, składa się przede wszystkim etyczno-moralny wizerunek osoby zamierzającej wykonywać zawód zaufania publicznego. Zatem udowodnienie nieskazitelnego charakteru zdeterminowane jest posiadaniem wielu cech, które składają się na jednolitą całość. Niewątpliwie do sfery ustawowej, chociaż niewymienionej wprost w komentowanym przepisie, należy zaliczyć badanie okoliczności popełnionych przez kandydata czynów zabronionych i ich wpływ na nieskazitelność charakteru. Konieczność badania całego dotychczasowego zachowania kandydata na adwokata wypływa z postulatu, że zawód ten jest zawodem zaufania publicznego. Stąd nie godzi się aby kandydat, w związku z przeszłością prywatną czy/i zawodową nie budził takiego zaufania. Oceny w tej mierze należy zatem dokonać z chwili złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów, a do jej przeprowadzenia zobowiązane są organy samorządu adwokackiego. Ocena taka powinna mieć przy tym charakter oceny moralno-etycznej dokonanej w oparciu o ustawowe przesłanki przy uwzględnieniu całego dotychczasowego życia kandydata na adwokata. Obowiązkiem organu oceniającego (samorządowego, ale również nadzorującego) jest zatem wzięcie pod uwagę wszelkich dostępnych danych, także znanych organowi z urzędu, o osobie ubiegającej się o wpis na listę adwokatów. Wymóg rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego w judykaturze rozumiany jest, jako uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech i umiejętności zawód ten będzie wykonywany prawidłowo. Przez rękojmię należy rozumieć (oprócz wiedzy zweryfikowanej w prawem przewidziany sposób) zespół cech charakteru i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej, które składają się na wizerunek osoby, na której nie powinny ciążyć zarzuty podważające jej wiarygodność. Tylko taka osoba może wykonywać zawód zaufania publicznego. Co do zasady skazanie (czy to w postępowaniu karnym, czy dyscyplinarnym) zagraża społecznemu poczuciu zaufania do adwokata. Skazanie jest bowiem przejawem i konsekwencją braku poszanowania przez skazanego kandydata, nie tylko norm prawa, ale także takich wartości jak: szczerość, czy uczciwość w życiu codziennym, co nie licuje z autorytetem osoby wykonującej zawód zaufania publicznego. Tym samym na faktyczną treść rękojmi wykonywania zawodu adwokata składają się bezspornie wiedza i umiejętności z okresu poprzednio wykonywanych czynności zawodowych, przebieg dotychczasowej pracy, cechy charakteru; sposób zachowania i poziom świadczonych uprzednio usług, zwłaszcza prawniczych. Powyższe przesłanki, tj.: nieskazitelności charakteru, dotychczasowe zachowanie i dawanie rękojmi, są ze sobą ściśle powiązane. Żadna z nich nie może być badana oddzielnie, w oderwaniu od pozostałych. Brak nieskazitelności charakteru, wynikający z dotychczasowego zachowania kandydata na adwokata, może implikować bowiem brak dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego. Zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niejednokrotnie podnosiły, że nieskazitelność charakteru to szlachetność, prawość, uczciwość, czyli cechy wartościujące kandydata wyłącznie w sferze etyczno – moralnej. Nieskazitelność oznacza także pełną wiarygodność kandydata, odpowiedzialność i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata daje zatem osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest także prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana (por. orzeczenia NSA z dnia 23 maja 1997 r., sygn. akt II S.A. 1148/96; z dnia 10 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1445/97; z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA 4535/03 oraz orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2089/06; z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2011/08). Podczas oceny przywołanych wyżej warunków wpisowych równolegle należy mieć na względzie także dwa dobra, tj. ochronę interesu publicznego oraz ochronę prawa osoby, która chce wykonywać zawód adwokata. Rozważenie obu tych interesów jest niezbędne celem ustalenia, który z nich, w danym przypadku, przeważa i który jest w danych okolicznościach nadrzędny. Zagadnienie związane z uprzednim zachowaniem kandydata do zawodu zaufania publicznego była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym ukształtowało się jednolite stanowisko, że badając, czy kandydat daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego, organ zobowiązany jest brać pod uwagę wszystkie okoliczności składające się na wizerunek kandydata, a tym również znane mu zdarzenia, które stanowiły podstawę wszczęcia postępowania karnego lub dyscyplinarnego oraz zapadłych w ich wyniku orzeczeń, nawet mimo faktu, że skazanie uległo zatarciu (por. np. wyroki NSA z: 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1791/16; 16 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1686/16; 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2052/12). Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym nawet jednorazowe, naruszające porządek prawny, czyny z przeszłości kandydata do wykonywania zawodu zaufania publicznego mogą świadczyć o braku rękojmi należytego wykonywania tego zawodu i mogą stanowić podstawę do odmowy wpisu na właściwą listę (por. wyroki NSA z: 2 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1840/14, 16 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1686/16, 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1791/16 oraz 10 października 2018 r., sygn. akt II GSK 3404/16 oraz powołane tam orzecznictwo). W orzecznictwie NSA na gruncie zawodów prawniczych przyjęto ponadto, że nie każdy, kto jest niekarany, daje rękojmię prawidłowego wykonywania zaufania publicznego (por. wyrok NSA z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2052/12). Oznacza to, że informacja o umorzeniu toczącego się w przeszłości postępowania karnego wobec kandydata, nie jest równoznaczna ze spełnieniem wymogu dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata czy radcy prawnego. Sąd stwierdził również, że umorzenie postępowania karnego ze względu na wyłącznie znikomą społeczną szkodliwość czynu zabronionego, nie usuwa obiektywnie istniejących faktów społecznych, nie niweczy popełnionego czynu zabronionego, ani też wydanego postanowienia umarzającego postępowanie karne. Zachowania te nadal bowiem istnieją i mogą być brane pod uwagę przy ocenie sylwetki kandydata. Sąd wskazuje także na orzecznictwo sądów administracyjnych prezentowane, zgodnie z którym prowadzenie postępowania karnego, w którym dana osoba jest podejrzana o popełnienie przestępstwa lub przestępstw z winy umyślnej, zawsze dyskwalifikuje ją jako kandydata na aplikanta radcowskiego lub adwokackiego (zob. i por. wyroki NSA z dnia: 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 457/20, 13 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 2180/22, 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 146/25). Minister Sprawiedliwości uznał w zaskarżonej decyzji, że Skarżący nie spełnia przesłanki z art. 65 pkt 1 P.a., wpływ natomiast na negatywną ocenę nieskazitelności charakteru Skarżącego i rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego miała, jak wskazał Minister, okoliczność że przeciwko Skarżącemu prowadzono postępowanie karne (dochodzenie) na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii o czyn z art. 62 ust. 3 tej ustawy, tj. o to, że w dniu [...] stycznia 2018 roku w P. wbrew przepisom ustawy posiadał środek odurzający - [...] oraz w sprawie udzielenia nieodpłatnie ustalonej osobie wbrew przepisom ustawy środka odurzającego w postaci [...]z zawartością [...], to jest o czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a także fakt, że Skarżący nie tylko posiadał środek odurzający w postaci [...] oraz udzielił nieodpłatnie koledze środek odurzający w postaci [...] z zawartością [...], ale również prowadził samochód osobowy pod wpływem środków odurzających. Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Sprawiedliwości dotyczące powyższych okoliczności nie budzą żadnych wątpliwości w sprawie. Sąd, co do zasadny, zgadza się również ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, że powyższe okoliczności: posiadanie przez Skarżącego środka odurzającego - [...], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz udzielenie nieodpłatnie innej osobie wbrew przepisom ustawy tego środka odurzającego w postaci [...], a także prowadzenie samochodu osobowego pod wpływem środka odurzającego w okolicznościach ustalonych w niniejszej sprawie, dokładnie opisane w części historycznej uzasadnienia, podważają nieskazitelność charakteru osoby wnioskującej o wpis na listę aplikantów adwokackich i tym samym rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości prawidłowo wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że nawet jednorazowe zachowanie może podważać wiarygodność oraz nieskazitelność charakteru kandydata. Organ słusznie też podkreślił, że spełnienie przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata (obowiązków aplikanta adwokackiego) stawia przed kandydatem do zawodu zdecydowanie wyższe wymagania i standardy zachowań niż tylko te, które wynikają z zapisów ustawy - Kodeks karny, a od kandydata na aplikanta adwokackiego należy oczekiwać wyższych standardów zachowania niż od przeciętnego obywatela, zgodnych z prawem oraz normami etycznymi. Podkreślić w tym miejscu należy, że nadzór Ministra Sprawiedliwości uzasadniony jest w tym przypadku potrzebą ochrony wartości konstytucyjnych, takich jak ochrona praw obywateli oraz bezpieczeństwa obrotu prawnego. Ze względu na ochronę osób korzystających z pomocy prawnej osób zaufania publicznego, wykonywanie zawodu adwokata nie może być pozostawione poza określoną przez ustawodawcę kontrolą jej formy i jakości przez organ władzy państwowej. Dodać również należy, co wydaje się uchodzi uwadze Strony, że postępowanie przygotowawcze prowadzone wobec Skarżącego dotyczyło zdarzenia stwierdzonego w dniu [...] stycznia 2018 r., tj. posiadanie narkotyków i kierowanie pojazdem po zażyciu narkotyku oraz udzielenie narkotyku innej osobie (w dniu [...] stycznia 2018 r.) Natomiast dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze również, że jak wynika z akt postępowania przygotowawczego, Skarżący narkotyki w postaci [...] nabywał w celu zażycia od października 2017 r. i dokonał tego nie mniej niż 15 razy. Skoro zatem, nawet jednorazowe zdarzenie może rzutować w sposób kluczowy i przesądzający na ocenę nieskazitelności charakteru i rękojmi, to tym bardziej trafność takiej oceny potwierdza wielokrotność zachowań o charakterze zabronionym. Zważyć bowiem należy, że art. 65 pkt 1 P.a. w przedmiocie nieskazitelności charakteru, która przekłada się na rękojmię - odnosi się dotychczasowego zachowania, a nie dotychczasowej karalności (prowadzenia postępowania przygotowawczego). Dotychczasowy, zgodnie z Wielkim Słownikiem Języka Polskiego oznacza istniejący lub odbywający się do czasu, o którym mowa (https://wsjp.pl/haslo/podglad/22344/dotychczasowy/2147994/przepis). Zatem prawidłowo Minister zinterpretował mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa, że dotychczasowe zachowanie Skarżącego (do czasu uzyskania wpisu na listę aplikantów adwokackich) nie było nieskazitelne, a tym samym nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Dokonana przez Ministra ocena postawy Skarżącego, w kontekście przesłanek z art. 65 pkt 1 P.a. wykazała, iż nie spełnia on warunków do uzyskania wpisu na listę aplikantów adwokackich. Przyjętej oceny w tym zakresie nie zmieniają również załączone do skargi pozytywne opinie o Skarżącym wydane przez adwokatów, z którymi współpracował. Sąd wskazuje, że załączone do skargi pozytywne opinię nie są wystarczające do stwierdzenia, że na moment podjęcia uchwały przez ORA Skarżący odbudował swój pozytywny wizerunek. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Sąd nie może zastępować organu administracji publicznej i dokonywać samodzielnie stosownych ustaleń i ocen, gdyż zadaniem Sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś badanie we własnym zakresie i wyjaśnianie kwestii, wymagających rozważenia przez organ. Tym samym załączone przez Skarżącego do skargi opinie pracodawców Strony Sąd potraktował jako uzupełniające stanowisko w sprawie, które jednak nie wpłynęły na zmianę stanowiska w sprawie. Należy wskazać, że wyrażenie przez Ministra sprzeciwu nie zamyka Skarżącemu drogi do uzyskania wpisy na listę aplikantów adwokackich. Wymaga jedynie od Skarżącego ponowienia procedury wynikającej z przepisów Prawa o adwokaturze, a załączone pozytywne opinie mogą mieć znaczenie przy wykazaniu spełnienia przesłanki z art. 65 P.a. Sąd natomiast nie zgadza się z argumentacją pełnomocnika Skarżącego zawartą w skardze, odwołującą się do regulacji prawnej obowiązującej w innych krajach, dopuszczającej posiadanie [...] w stwierdzonej w niniejszej sprawie ilości oraz do liczby osób w tym ilości studentów sięgających po ten środek odurzający. Przesłanka rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a w tym przypadku obowiązków aplikanta adwokackiego, obliguje kandydata na aplikanta adwokackiego do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa. Bez znaczenia zatem pozostaje okoliczność regulacji prawnej występującej w innych krajach. Ponadto, jak zostało to już wcześniej wskazane, Minister Sprawiedliwości słusznie podkreślił, że spełnienie przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania, w niniejszej sprawie, obowiązków aplikanta adwokackiego, stawia przed kandydatem na aplikanta adwokackiego wyższe standardy zachowania zgodne z prawem oraz normami etycznymi niż przed przeciętnym obywatelem. W tym zakresie zatem, argumentacja pełnomocnika Skarżącego jest całkowicie chybiona i nie może zyskać akceptacji Sądu. Bez znaczenia, w kontekście rozpoznawanej sprawy, są również okoliczności, jakoby członkowie adwokatury dopuszczali się poważniejszych przewinień niż Skarżący. Sąd zauważa, że przyznane Ministrowi Sprawiedliwości uprawnienie wynikające z art. 69a ust. 1 P.a. ma charakter nadzorczy wobec podjętych przez ORA uchwał o wpisie na listę aplikantów adwokackich. Jest to kontrola niezależna od uchwał podjętych przez organy samorządu adwokackiego i w ramach tych uprawnień Minister Sprawiedliwości ma prawo badania tego wpisu z punktu wymagań ustawowych. Stwierdziwszy podstawy do zakwestionowania dokonanego wpisu Minister Sprawiedliwości jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu, kwestionując tym samym legalność uchwały samorządu zawodowego o wpisie. Podkreślenia wymaga, że Minister kieruje się wyłącznie przesłankami ustawowymi. Nie ocenia natomiast ewentualnych przewinień kandydata przez pryzmat innych członków samorządu zawodowego. W ocenie Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez Ministra Sprawiedliwości z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Minister Sprawiedliwości pouczył Stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do całej problematyki sprawy. Tym samym Organ, jako organ administracji publicznej, prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Swoje rozstrzygnięcie Organ oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny. Reasumując, zgłoszony w rozpoznawanej sprawie sprzeciw Ministra Sprawiedliwości wobec wpisu Skarżącego na listę adwokatów nie narusza obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, a zarzuty skargi okazały się niezasadne. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .