VI SA/Wa 2453/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PPHU [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi PPHU [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p o s t a n a w i a: odmówić przyznania PPHU [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

PPHU [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej też jako "spółka" lub "skarżąca") wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ma poważne kłopoty finansowe wynikające z powodu niesolidności jej kontrahentów, przy czym od sześciu lat spółka nie może otrzymać zapłaty za pracę przy budowie autostrad. Wskazała także, że nie posiada żadnych środków finansowych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego wezwano pełnomocnika skarżącej spółki, do nadesłania w terminie 14 dni: a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w 2016 roku – (w zależności od formy opodatkowania np. odpis z księgi rachunkowej na koniec 2016 roku), b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2017 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec marca 2017 roku, c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych (w tym walutowych) za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 24 kwietnia 2017 roku. Tym samym termin na jego wykonanie upłynął w dniu 8 maja 2017 roku. Pismem (niepodpisanym) nadanym w tym dniu skarżąca poinformowała Sąd, że przesyła żądane dokumenty. Do ww. pisma nie zostały jednakże załączone żadne dokumenty. Pismo o analogicznej treści, jednakże podpisane przez stronę wpłynęło do Sądu w dniu 18 maja 2017 roku. Do tego pisma jednak także nie zostały załączone żadne dokumenty. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej cyt. jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie strona skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Nie można bowiem za wypełnienie wezwania do przedstawienia konkretnych dokumentów uznać przesłania samego pisma przewodniego, bez załączonych do niego jakichkolwiek dokumentów. Tym samym, skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09 Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 1 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.