Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 2337/20

Wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2021 r., VI SA/Wa 2337/20 – zajęcie pasa drogowego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
13 stycznia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium, SKO) decyzją z [...] sierpnia 2020 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania H. M. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 7.128 zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w [...] w rejonie ul. [...] w okresie od 7 czerwca 2019 r. do 15 listopada 2019 r. poprzez umieszczenie w nim przenośnej toalety o powierzchni 1,10 m2, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: W dniu 7 czerwca 2019 r. pracownicy Zarządu Dróg Miejskich Wydziału Pasa Drogowego przeprowadzili kontrolę pasa drogowego ul. [...] w rejonie ul. [...], działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] i stwierdzili funkcjonowanie toalety przenośnej o wymiarach: 1,05 m x 1,05 m, tj. o powierzchni 1,10 m2. Sporządzili z niej protokół i dokumentację fotograficzną. Kolejne kontrole przeprowadzone w dniach 10, 17, 27 czerwca, 4, 10, 17, 23, 31 lipca, 7, 25, 28 sierpnia, 4, 10, 19, 25 września, 17, 23 października, 7, 8, 15 listopada 2019 r. potwierdziły funkcjonowanie wyżej opisanej toalety, co pracownicy Wydziału Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich udokumentowali kartami kontroli, protokołami oraz dokumentacją fotograficzną. Po wszczęciu z urzędu i przeprowadzeniu postępowania Prezydent [...] decyzją z [...] grudnia 2019 r. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 7.128 zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w [...] w rejonie ul. [...] w okresie od 7 czerwca 2019 r. do 15 listopada 2019 r. poprzez umieszczenie w nim przenośnej toalety o pow. 1,10 m2. W przepisanym terminie strona złożyła do SKO odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła naruszenie: - art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020r., poz. 470 z późn. zm.; dalej: "u.d.p.") poprzez jego niesłuszne zastosowanie wskutek błędnej interpretacji polegającej na wymierzeniu kary podmiotowi, który nie jest legitymowany biernie w niniejszym postępowaniu, albowiem z materiału dowodowego nie wynika, że strona w okresie wskazanym w kwestionowanej decyzji była właścicielem przedmiotowej przenośnej toalety; - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 78 § 1 k.p.a., art. 84 § k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co w efekcie doprowadziło do wybiórczego zebrania materiału dowodowego i tym samym doszło do niesłusznego wymierzenia kary pieniężnej stronie, pomimo, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją nie ustalono, że był on jedynym właścicielem przenośnej toalety; - art. 40 ust. 12 u.d.p. w zw. z poz. 16 załącznika nr 4 do uchwały nr XXXI/666/2004 Rady m. st. Warszawy z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych poprzez błędne i tym samym rażąco zawyżone określenie w zaskarżonej decyzji stawki dziennej kary na kwotę 40,00 zł dziennie. Jak bowiem wynika z § 1 uchwały nr LXII/1677/2018 Rady m. st. Warszawy z dnia 1 marca 2018 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej przez taki obiekt jak w niniejszej sprawie zgodnie z załącznikiem nr 2 poz. 2 ww. uchwały wynosi 0,80 zł. Strona wnosiła o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium, rozpatrując odwołanie przywołało art. 40 ust. 1 u.d.p. nakazujący uzyskanie, w drodze decyzji, zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, za przypadkiem zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c oraz art. 40 ust. 12 u.d.p., określający przesłanki wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Wyjaśnił, że przesłankami tymi jest ustalenie umieszczenia w pasie drogowym określonych urządzeń czy obiektów, które dokonane zostało bez zezwolenia zarządcy drogi. Odwołując się do definicji pasa drogowego z art. 4 pkt 1 u.d.p., wywiódł, że pojęcie to jest szersze od pojęcia drogi i obejmuje grunt, na którym zlokalizowana jest budowla w postaci drogi, obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem i obsługą ruchu, urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, zieleń przydrożna. Z normatywnej definicji pasa drogowego wynika, iż jest on rozumiany z punktu widzenia funkcji, celu i roli, jaką pełni. Jest on obiektem trójwymiarowym, posiadającym wytyczone granice, które określają obiekty i urządzenia służące realizacji celów związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także zarządzania drogą. Droga zaś obejmuje budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Droga mieści się więc w pasie drogowym, przy czym na terenie zabudowy droga ma charakter ulicy (art. 4 pkt 2 i 3 u.d.p.), która składa się z jezdni stanowiącej część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów i chodnika, który jest częścią drogi przeznaczoną do ruchu pieszych (art. 4 pkt 5 i 6 u.d.p.). Zatem w pasie drogowym zawiera się droga, którą jest zarówno jezdnia, jak i chodnik, a także przestrzeń nad i pod pasem. Kolegium zauważyło, że odpowiedzialność administracyjna za nieuprawnione zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny; jest niezależna od winy sprawcy. Odpowiedzialność ta powinna obciążać podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p. W sytuacji, gdy pas drogowy został zajęty bez zezwolenia na skutek umieszczenia tam określonego obiektu, podmiotem, do którego powinna być skierowana decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej, jest co do zasady właściciel takiego obiektu. Nie ma na legitymację do bycia stroną postępowania wpływu umowa, która jako instrument prawa cywilnego, co do zasady wiąże tylko strony, które ją zawarły, nie zaś nie będący jej stroną organ administracji publicznej. Zatem dla wymierzenia kary podstawowe znaczenie ma ustalenie okoliczności: czy zajęty został pas drogowy drogi publicznej, jaka jest kategoria drogi publicznej, kto dokonał zajęcia, w jaki sposób, jaka była powierzchnia zajęcia i w jakim okresie, czy takie zajęcie nie było objęte zezwoleniem zarządcy drogi. Kolegium zauważyło, że w sprawie granicę pasa drogowego wyznacza granica działki nr [...] z obrębu [...], a wspomniana toaleta przenośna ul. [...] w rejonie ul. [...] w [...] znajduje się w pasie drogowym. Potwierdza to wydruk z mapy zasadniczej i dokumentacja fotograficzna. Z akt sprawy nie wynika, by zostało wydane zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w [...] w rejonie ul. [...] w dniach: 7 czerwca 2019 r.-15 listopada 2019 r. Brak takiego zezwolenia skutkuje karą pieniężną za umieszczenie ww. obiektu w pasie drogowym. Organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zajęcia ww. pasa drogowego przez umieszczenie w nim toalety przenośnej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi oraz o prawie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się. Kolegium wskazało na materiał zebrany przez Prezydenta [...]: dane od C. sp. z o.o. z siedzibą w [...] co do podmiotu opłacającego eksploatację kabiny i umywalki wolnostojącej (toaleta jest własnością strony i na jej zlecenie obsługiwana jest również kabina), fakturę VAT nr [...] z [...] września 2018r. na kwotę 1000 zł potwierdzającą dokonanie zakupu toalety CC Line przez stronę od C. sp. z o.o. oraz na decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2019r. umarzającą postępowanie wobec C. sp. z o.o. w sprawie omawianego zajęcia ww. pasa drogowego jako bezprzedmiotowe. W ocenie SKO organ pierwszej instancji prawidłowo za stronę postępowania uznał skarżącego. Kolegium wyjaśniło, że opłata za jeden dzień umieszczenia toalety przenośnej o pow. 1,10 m2 na drodze powiatowej naliczana jest na podstawie uchwały nr XXXI/666/2004 Rady m. st. Warszawy z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2004 r. Nr 148, poz. 3717; z 2005 r. Nr 77, poz. 2036; z 2006 r. Nr 199, poz. 7564; z 2008 r. Nr 141, poz. 4985, Nr 218, poz. 9282; z 2010 r. Nr 138, poz. 3249; z 2011 r. Nr 54, poz. 1774; z 2013 r., poz. 7291; z 2014 r. poz. 6878; z 2015 r. poz. 4776). Organ pierwszej instancji przyjął stawkę dla innych celów (załącznik nr 4 poz. nr 16), tj. 4,00 zł. Co do zarzutu dotyczącego zakwalifikowania toalety przenośnej, SKO zaakceptowało opinię Prezydenta [...], że skoro urządzenie to nie jest ani obiektem budowlanym, ani reklamą, to zajęcie pasa rogowego na zasadach wyłączności przez posadowienie toalety przenośnej nastąpiło w innych celach aniżeli wskazane w § 1 pkt 1 -3 przywołanej uchwały. Nie nastąpiło ono w związku z prowadzeniem robót w pasie drogowym, umieszczaniem w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ani umieszczaniem w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Dlatego, w myśl załącznika nr 4 uchwały uznano prawidłowo, że posadowienie przenośnej toalety nastąpiło na terenie "pozostałych elementów pasa drogowego" drogi powiatowej z uwzględnieniem rodzaju/celu zajęcia przewidzianego w pkt 16, tj. "inne cele", a w konsekwencji prawidłowo ustalona została stawka 4,00 zł. Kolegium podało, że opłatę stanowiącą podstawę do wyliczenia kary oblicza się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni rzutu poziomego toalety przenośnej, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego: 1,10 m2 x 162 dni x 4,00 zł x 10 = 7.128 zł. Kolegium podniosło, że strona nie przedstawiła dowodów świadczących, że stan faktyczny sprawy jest inny aniżeli ten ustalony przez organy. Nie budzi wątpliwości że materiał zgromadzony w sprawie jest kompletny (w rozumieniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i może być - przy dokonywaniu ustaleń faktycznych - przedmiotem swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.). Organ podkreślił, że decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia ma charakter związany. W przypadku stwierdzenia, że doszło do zajęcia pasa drogowego, organ ma obowiązek zbadać, czy podmiot, który dokonał zajęcia, działał bez zezwolenia zarządcy drogi i jak długo trwał stan zajęcia. Na tej podstawie oraz w oparciu o przepisy uchwały odpowiedniego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego ustalana jest omawiana kara. Zdaniem SKO nie ma zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 k.p.a. Kara za zajęcie pasa drogowego jest nakładana decyzją związaną, a organ nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, nie działa w ramach uznania administracyjnego i w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wymierzenie kary jest obligatoryjne, a jej wysokość została wprost określona w ustawie, to organ nie może w takim wypadku ani odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, ani też nie może jej miarkować. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona i wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżyła rozstrzygnięcie w całości i zarzuciła rażące naruszenie następujących przepisów prawa: - art. 40 ust. 12 u.d.p. w zw. z § 1 pkt 4 w zw. z § 5 ust. 1 w zw. z Zał. 4 poz. 16 kolumna 2 lit. D Uchwały Nr XXXI/666/2004 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych poprzez błędne zastosowanie tych norm, i tym samym rażące zawyżenie stawki dziennej kary na kwotę 40 zł dziennie, - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co w efekcie doprowadziło do niepełnego zebrania materiału dowodowego i błędnej oceny jego oceny. A w szczególności braku poczynienia ustaleń i oceny faktu najmu pawilonu handlowego przez skarżącego i tym samym celu posadowienia przenośnej toalety przy tym pawilonie w celu związanym z obsługą świadczoną w pawilonie handlowym, - art. 40 ust. 12 u.d.p., § 1 pkt 3 w zw. z § 4 ust. 1 w zw. z zał. 3 poz. 2 kolumna nr 4 do Uchwały Nr XXXI/666/2004 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych poprzez ich niezastosowanie i tym samym nieuznanie, że stawka opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego drogi gminnej przez rzut poziomy obiektu budowlanego (toalety) związanego z obsługą pawilonu handlowego, którego najemcą jest skarżący wynosi 0,80 zł dziennie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnosił o: o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz całości poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...]; na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci umowy najmu pawilonu handlowego do którego dostawiono przenośną toaletę, w celu korzystania z niej przez pracowników skarżącego tj. w celu wykazania faktu posadowienia tego tymczasowego obiektu w pasie drogi w celu związanym z obsługą w pawilonie handlowym oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm prawem przepisanych. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu i podnosząc, że skarżący nie powołał nowych okoliczności, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga strony nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia był art. 40 ust. 12 u.d.p. Stanowi on, że zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (pkt 1); z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (pkt 2); o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (pkt 3). Przepis ten wprowadza sankcję za naruszenie obowiązków z art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p., które z kolei stanowią wyjątek od zasady sformułowanej w art. 39 ust. 1 u.d.p., tj. zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności nie związanych z ruchem drogowym w tym lokalizowania obiektów i urządzeń nie związanych z tym ruchem. W myśl art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to, według ust. 2 tego art. dotyczy: prowadzenia robót w pasie drogowym (pkt 1), umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (pkt 2), umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (pkt 3), zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1 – 3 (pkt 4). Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę, zgodnie z art. 40 ust. 3 u.d.p. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień (art. 40 ust. 4 u.d.p.). Za zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 stosuje się takie stawki jak za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 10 u.d.p.). Dla rozstrzygnięcia w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, istotne znaczenie ma ustalenie czy zajęty został pas drogowy drogi publicznej, kto dokonał zajęcia, w jaki sposób i w jakim okresie czasu, oraz czy miał do tego podstawę w postaci stosownego zezwolenia zarządcy drogi. W rozpatrywanej sprawie, zarówno sam fakt zajęcia pasa drogowego, jak i powierzchnia zajęcia ww. pasa drogowego zostały ustalone prawidłowo i znajdują pełne potwierdzenie w materialne dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Podważane były okoliczności dotyczące podmiotu odpowiedzialnego, kwalifikacji przenośnej toalety i umywalki w świetle art. 40 ust. 1 u.d.p. oraz charakteru drogi, na której posadowiono te obiekty. Nie było też kwestionowane, że skarżący nie legitymował się zezwoleniem właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogi. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżący był osobą odpowiedzialną za zajęcie pasa drogowego. Sam w skardze przyznał, że opisywana toaleta została dostawiona do wynajmowanego przez niego pawilonu handlowego w celu korzystania z niej przez jego pracowników (s. 4 skargi do WSA). Choćby i z tego powodu umowa sprzedaży przez skarżącego P. D. pawilonu handlowego, zawarta 5 września 2016 r., nie miała wpływu na wynik sprawy. Kontrolowane postępowanie dotyczyło kary za zajęcie pasa drogowego przenośnej toalety i umywalki, z których korzystali co najmniej pracownicy strony, a nie pawilonu handlowego. Ponadto dokumenty przedstawione przez C. sp. z o.o. (zamówienie umywalki, k. – 30 akt adm., faktura dotycząca zakupu toalety przenośnej, k. – 29 akt adm., wyjaśnienia pracownika C. sp. z. o.o., k-32 akt adm.) jednoznacznie wskazywały, że właścicielem toalety i najemcą umywalki był skarżący. Strona nie przedstawiła dowodów, które podważałyby te wyżej opisane, gdyż umowa sprzedaży obejmowała tylko pawilon handlowy (k. – 19-20 akt adm.). Przy tym umowa sprzedaży została zawarta 5 września 2016 r., a zakupu przenośnej toalety skarżący dokonał w 2018 r., a umywalkę wynajął od maja 2019 r. Zatem oceniane decyzje zostały prawidłowo skierowane do skarżącego. Nieuzasadnione było żądanie strony dopuszczenia dowodu z wyżej opisanej umowy sprzedaży w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., skoro dowód z tej umowy został już dopuszczony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym i stanowił część akt. Nadmienić przy tym należy, że nieprawidłową jest praktyka organu wszczynająca kolejne postępowanie wobec kolejnego podmiotu o nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego przez ten sam obiekt, bez udziału podmiotu będącego już stroną postępowaniu o zajęcie tego samego pasa drogowego, przez to samo urządzenie i w tym samym okresie czasu, jak to nastąpiło w niniejszej sprawie (por. zawiadomienie o wszczęciu postępowania, k. -27 akt adm., decyzja Prezydenta [...] z [...] grudnia 2019 r. umarzająca postępowanie wobec C. sp. z o.o., k. -33 akt adm.). Jednakże ww. czynności nie stanowiły istotnego naruszenia prawa, skoro zakończono postępowanie wobec Spółki, a skarżący nigdy nie twierdził, że podmiot ten powinien być stroną postępowania. Co do kategorii drogi, pasa drogowego na którym zlokalizowane były sporne obiekty, nie było podstaw do kwestionowania ustaleń organów, że była to droga powiatowa, a nie gminna, jak podnosił skarżący. Nie przedstawił on żadnych dowodów, aby kategoria drogi uległa zmianie, skoro w sprawie VI SA/Wa 2248/16 tut. Sądu, w której oceniano decyzje w przedmiocie zezwolenia na zajęcie przez skarżącego pasa drogowego pod wyżej wspomniany pawilon handlowy, nie było kwestionowane, że ten sam pas drogowy to pas drogi powiatowej. Organy rozstrzygające prawidłowo nie zakwalifikowały toalety przenośnej i umywalki do obiektów budowlanych, jak tego oczekiwał skarżący. Przytaczany przez niego zał. nr 3 do uchwały XXXi/666/2004 Rady m.st. Warszawy dotyczy wysokości dziennych stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy. Ustawa o drogach publicznych, mimo że wielokrotnie posługuje się pojęciem "obiektu budowlanego", to jednak jego nie definiuje. W tej sytuacji należy odwołać się do uregulowań ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), która w art. 3 pkt 1 definiuje "obiekt budowlany" jako budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Do każdego rodzaju obiektu budowlanego odniesione zostało wyraźnie sformułowanie dotyczące instalacji zapewniających możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem oraz wzniesienia go z użyciem wyrobów budowlanych. Sporna przenośna toaleta oraz umywalka powyższych cech nie spełniały. Przede wszystkim nie były to obiekty, które należałoby wznieść. Dlatego wysokość opłaty za zajęcie przezeń pasa drogowego ustalono na podstawie załącznika 4 pkt 16 do ww. uchwały, ustalającego wysokość dziennych stawek opłaty za zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego zajętej na prawach wyłączności w celach określonych w § 1 pkt 4 uchwały (jak w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p.). Prawidłowo więc organy przyjęły przy obliczaniu kary wysokość opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego przez opisywane obiekty na poziomie 4 zł. Kara pieniężna jest bowiem sankcją za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia albo niezgodnie z określonymi w nim warunkami. Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa bez zezwolenia na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest zajęcie pasa drogowego. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych w tym przepisie znamion działania lub zaniechania przez sprawcę tego deliktu administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2326/13 oraz wyrok z 14 października 2016 r. sygn. akt II GSK 773/15). Z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. nie wynikają jakiekolwiek dodatkowe warunki nałożenia kary, oprócz stwierdzenia, że pas drogowy był zajmowany bez zezwolenia. Z przepisu tego wynika też, że nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest obligatoryjne. Opłata za zajęcie pasa drogowego ustalana jest m.in. w zależności od okresu zajęcia pasa drogowego, a co za tym idzie w taki sam sposób obliczana i nakładana jest kara pieniężna będąca jej 10-krotnością. Zatem okolicznościami istotnymi w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia są: ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez dany obiekt, podmiotu który dokonał zajęcia, braku stosownego zezwolenia oraz powierzchni zajętego pasa i liczby dni zajmowania pasa bez zezwolenia. W świetle powyższych przedstawionych przesłanek kara pieniężna za zajęcie przez skarżącego pasa drogowego przez umieszczenie w nim przenośnej toalety i umywalki została prawidłowo ustalona. Jak już zaznaczono, przewidziana w art. 40 ust. 2 u.d.p. decyzja w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest decyzją związaną, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się braku przesłanki zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, wymierzana jest kara pieniężna i to bez względu na to jakie przyczyny ów fakt spowodowały. Przepisy Działu IVa k.p.a., zatytułowanego "Administracyjne kary pieniężne", zawierające dyrektywy wymiaru kar administracyjnych, nie znajdują zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takich kar, w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm wyliczania sankcji pieniężnej. Dlatego, mając na względzie okoliczności sprawy, treść przepisów zawartych w Dziale IVa k.p.a. oraz u.d.p. oraz to, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z decyzją związaną, przepisy Działu IVa k.p.a. dotyczące administracyjnych kar pieniężnych nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, co słusznie stwierdziło SKO (por. wyrok NSA z 8 października 2020 r. sygn. akt II GSK 674/20, opbl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenia organów były jednoznaczne, wyczerpujące, uwzględniające całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nie doszło więc do naruszenia przez organy przepisów k.p.a., wymienionych w skardze, także art. 84 § 1 k.p.a., skoro nie było potrzeby zasięgania opinii biegłego, skoro dokumenty były jednoznaczne, a skarżący lokalizacji spornych obiektów nie kwestionował. Opisywane ustalenia nie wymagały specjalnych wiadomości. Organy stanowisko w zaskarżonych decyzjach uzasadniły w sposób wymagany przez art. 107 § 3 kpa. Ponadto przed wydaniem decyzji skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, realizując w ten sposób prawo do czynnego udziału w postępowaniu i możliwości zajęcia stanowiska. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 listopada 2020
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Wegner

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny