VI SA/Wa 2267/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. GmbH z siedzibą w [...] (Niemcy) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącej F. GmbH z siedzibą w [...] (Niemcy) ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpis od skargi uiszczony w wysokości 1000 (tysiąc) złotych.

Pismem z 20 lipca 2022 r. rzecznik patentowy B. T., powołując się na pełnomocnictwo udzielone przez F. GmbH z siedzibą w [...] (Niemcy), złożył skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] czerwca 2022 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Od skargi został uiszczony wpis sądowy w wysokości 1000 zł. Zarządzeniem z 22 sierpnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał pełnomocnika strony Skarżącej do nadesłania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi: a) oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, b) dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania, tj. oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem kopii wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do reprezentacji strony skarżącej, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Zarządzenie to zostało wykonane w piśmie z 26 sierpnia 2022 r., doręczonym rzecznikowi patentowemu B. T. 15 września 2022 r. (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 46 akt sądowych). W piśmie z 21 września 2022 r. (złożonym w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 22 września 2022 r.) rzecznik patentowy B. T. wniósł o przedłużenie terminu odpowiedzi na wezwanie z 26 sierpnia 2022 r. Wskazał, że doszło do zmiany osobowości prawnej jego mocodawcy, który jest podmiotem zagranicznym. Poinformował, że jego mocodawca dokonał przekształcenia osobowości prawnej z F. GmbH na podmiot europejski F. SE, [...],[...], Germany, [...]. Stwierdził, że powyższe okoliczności powodują niemożność przedłożenia odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym przez sąd terminie. Wskazał, że do pisma załącza: 1) dokument pełnomocnictwa wraz opłatą skarbową, 2) potwierdzenie przekształcenia w języku angielskim, 3) odpis z rejestru w języku niemieckim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej zwanej "ppsa") osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z art. 29 ppsa wynika, że organ osoby prawnej ma obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, a w myśl art. 34 ppsa strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z art. 57 § 1 ppsa wynika, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te zostały określone m.in. w art. 46 § 3 ppsa, zgodnie z którym do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z piśmiennictwa oraz utrwalonego już stanowiska sądów administracyjnych wynika, że pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo - jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2009 r., sygn. akt I GSK 608/08 - treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W przypadku złożenia skargi przez pełnomocnika działającego w imieniu osoby prawnej, pełnomocnik jest obowiązany oprócz pełnomocnictwa dołączyć dokument wykazujący umocowanie osób upoważnionych do działania w imieniu tej osoby prawnej. Dokumentem tym jest zwykle odpis z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącego podmiotu, niemniej jednak ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadza wymogu, aby dokumentem wykazującym umocowanie pełnomocnika musiał być wyłącznie taki odpis. Chodzi o taki dokument, z którego ma wynikać, że pełnomocnik jest uprawniony do działania za mocodawcę, natomiast mocodawca, będąc osobą prawną, mógł – za pośrednictwem ściśle określonych osób – udzielić umocowania (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 listopada 2021 r. o sygn. akt II GZ 388/21 i z 25 listopada 2021 r. o sygn. akt II GZ 407/21). Zgodnie z art. 49 § 1 ppsa jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa wynika, że uzupełnienie braków formalnych skargi następuje pod rygorem jej odrzucenia, a nie pozostawienia bez rozpoznania. Skarga złożona w tej sprawie została podpisana przez rzecznika patentowego, który wskazał, że działa w imieniu strony skarżącej i stwierdził, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach. Sąd stwierdza, że do skargi nie został załączony dokument pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że wskazany rzecznik patentowy został umocowany - przez osobę/osoby uprawnione do działania w imieniu strony skarżącej - do występowania przed sądem administracyjnym w tej sprawie (na marginesie Sąd zauważa, że - wbrew twierdzeniom skargi - pełnomocnictwo w takim zakresie nie znajduje się również w aktach administracyjnych). Jak wskazano wyżej, niezałączenie do skargi dokumentu pełnomocnictwa jest brakiem formalnym skargi. Analogicznie, brakiem formalnym skargi jest niezałączenie do niej dokumentu wskazującego organ uprawniony do reprezentacji osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową, skład tego organu i sposób reprezentacji. W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału prawidłowo wezwał rzecznika patentowego do nadesłania oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego, a także dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania, tj. oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem kopii wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do reprezentacji strony skarżącej, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. W wezwaniu jednoznacznie stwierdzono, że wskazane braki formalne mają być usunięte w terminie 7 dni (który wynika z art. 49 § 1 ppsa), liczonego od dnia doręczenia wezwania i że nieusunięcie braków formalnych skargi w tym terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Sąd stwierdza, że w wynikającym z ustawy terminie stwierdzone braki formalne nie zostały w pełni uzupełnione. Wprawdzie przed upływem tegoż terminu rzecznik patentowy B. T. nadał pismo informujące o przekształceniu strony skarżącej we F. SE i załączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa sporządzonego w języku polskim i angielskim, a udzielonego przez wskazanego w piśmie mocodawcę. Jednakże nie zostało złożone tłumaczenie przysięgłe na język polski wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do reprezentacji strony skarżącej, ani tłumaczenie przysięgłe na język polski dokumentu wskazującego, że F. GmbH to obecnie F. SE. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 672 ze zm.) język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa. Z kolei z art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że oświadczenia woli, podania i inne pisma składane organom, o których mowa w art. 4, muszą być sporządzone w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ponadto z art. 5 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2072 ze zm.), mającego zastosowanie również przed sądami administracyjnymi w związku z treścią art. 29 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), językiem urzędowym przed sądami jest język polski. Jeżeli zatem niezbędny dokument sporządzony został w języku obcym, należy przedłożyć jego tłumaczenie na język polski (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 837/20). W języku polskim powinna też być kierowana do sądu wszelka korespondencja (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2016 r., sygn. akt I FZ 141/16). Sąd zwraca uwagę, że Przewodniczący Wydziału, mając na względzie, że stroną skarżącą jest podmiot zagraniczny, jednoznacznie wezwał pełnomocnika do przedstawienia wymaganych dokumentów wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Nie ulega wątpliwości Sądu, że przedłożenie przez pełnomocnika dokumentów sporządzonych w języku angielskim i niemieckim, bez ich tłumaczenia przysięgłego na język polski, stanowiło nienależyte wykonanie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Sąd nie mógł zatem zweryfikować m.in. tego, czy F. GmbH to obecnie F. SE, ani tego czy przedkładane pełnomocnictwo (podpisane przez C. D.) zostało udzielone przez osobę upoważnioną do jednoosobowej reprezentacji F. SE w dacie podpisania pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (wskazanym w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi) sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro mimo prawidłowego doręczenia wskazanego wyżej wezwania, rzecznik patentowy nie uzupełnił braków formalnych skargi w sposób należyty, pozwalający na nadanie skardze biegu, to skarga podlegała odrzuceniu. Na marginesie Sąd wskazuje, że sformułowany w piśmie z 21 września 2022 r. wniosek o przedłużenie terminu odpowiedzi na wezwanie z 26 sierpnia 2022 r. nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na charakter terminu określonego w art. 49 § 1 ppsa. Jest to bowiem termin ustawowy, a taki termin nie może być przez sąd skracany, ani przedłużany. W przypadku jego uchybienia, strona może co najwyżej domagać się przywrócenia takiego terminu w trybie art. 86 i art. 87 ppsa. Natomiast instytucja przedłużenia terminu odnosi się wyłącznie do terminów sądowych, a zatem terminów wyznaczonych przez sąd lub przewodniczącego (zob. art. 82 ppsa). Z art. 84 ppsa wynika bowiem, że przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu. Instytucja ta nie ma natomiast zastosowania w odniesieniu do terminów ustawowych (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 84, a także powołane tam postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 11 maja 2011 r. o sygn. akt II FZ 159/11 i z 17 maja 2011 r. o sygn. akt II OZ 397/11). W ocenie Sądu, odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia wspomnianego braku formalnego - mimo dotkliwości takiego rozstrzygnięcia - nie narusza zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W wyroku z 8 kwietnia 2014 r. (sygn. SK 22/11; publ. OTK-A 2014/4/37) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie bowiem stwierdził, że postanowienia Konstytucji nie wykluczają ustanowienia określonych wymogów formalnych, zmierzających do przyspieszenia postępowania, a formalizm procesowy - sam w sobie - jest niezbędny w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia sprawności i rzetelności postępowania, ponieważ brak rygorów formalnych niechybnie prowadziłby do arbitralności rozstrzygnięć i destrukcji wymiaru sprawiedliwości. Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie wspomnianego braku formalnego skargi nie skutkowało "automatycznym" odrzuceniem skargi; pełnomocnik strony skarżącej został bowiem wezwany do usunięcia tego braku, a odrzucenie skargi było skutkiem nieprawidłowego wykonania tego wezwania. Z uwagi na odrzucenie skargi, Sąd zwrócił stronie skarżącej wpis od skargi, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Mając na względzie opisane wyżej okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ppsa oraz art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.