VI SA/Wa 2052/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi "B." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lipca 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 35 a pkt 9 lit. a, art. 35 c ust. 5 pkt 1, ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (j. t. Dz. U. z 2019 r., poz. 660), w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (j. t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1930, ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania (...) Sp z o.o. utrzymał w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia (...) marca 2020 r. wymierzającą ww. przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł, w związku z wystawieniem świadectwa jakości, w którym wartości parametrów paliwa stałego były niezgodne ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Inspektorzy reprezentujący (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (...) listopada 2019 r. działając na podstawie upoważnienia nr (...) przeprowadzili kontrolę Przedsiębiorcy, której zakres przedmiotowy obejmował m. in. kontrolę jakości paliw stałych pod względem spełniania wymagań jakościowych i kontrolę przestrzegania obowiązków wynikających z przepisów art. 6b i art. 6c ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (j. t. Dz. U. z 2019 r., poz. 660, ze zm.). Czynności kontrolne przeprowadzono w (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ oddział w O. przy ul. (...) w obecności osoby upoważnionej - dyrektora oddziału w O. Ustalono, że w kontrolowanym oddziale strona prowadzi działalność polegającą na sprzedaży paliw stałych przeznaczonych do użycia w gospodarstwach domowych lub w instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1MW. W trakcie kontroli pobrano do badań z hałdy o masie 38 ton próbki węgla kamiennego w sortymencie groszek tj. próbkę paliwa stałego przeznaczoną do badań nr [...] o masie 39,8 kg i próbkę kontrolną paliwa stałego nr [...] o masie 37,8 kg, na podstawie protokołu pobrania próbek paliwa stałego nr [...]. Pobrane próbki paliwa stałego nr [...] i nr [...] zostały przesłane do niezależnego akredytowanego laboratorium (...) Sp. z o.o. w S., według protokołu przyjęcia próbek do badania z dnia (...) listopada 2019 r. Wraz z próbkami paliwa stałego przekazano kopię świadectwa jakości paliwa stałego nr (...) z dnia [...] stycznia 2019 r. wydanego przez kontrolowanego Przedsiębiorcę. W trakcie kontroli ustalono, że w momencie jej rozpoczęcia w oddziale w O.przy ul. (...), znajdowały się następujące paliwa stałe: 1) węgiel kamienny w sortymencie orzech w cenie 680 zł/t, 2) węgiel kamienny w sortymencie groszek w cenie 640 zł/t, 3) węgiel kamienny w sortymencie ekogroszek w cenie 690 zł/t, 4) węgiel kamienny w sortymencie ekogroszek w cenie 780 zł/t, worek w cenie 19,50 zł. (...) Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przyjął jako wartość paliw stałych, wprowadzanych do obrotu wartość węgla kamiennego w sortymencie groszek, która wyniosła 24 320 zł. W trakcie kontroli ustalono, że po wydaniu paliwa stałego Przedsiębiorca wystawia dokument potwierdzający spełnienie przez paliwo stałe wymagań jakościowych oraz przekazuje nabywcy jego kopię. Protokół kontroli zawierający m. In. powyższe ustalenia został sporządzony i doręczony Przedsiębiorcy w dniu kontroli. Strona została prawidłowo pouczona o możliwości zgłoszenia uwag do protokółu kontroli, na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej jednakże nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Badanie przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium (...) Sp. z o.o. w S., udokumentowane sprawozdaniem z badań nr (...), wykazało, że oferowany w dniu kontroli tj. (...) listopada 2019 r. węgiel kamienny sortymencie groszek, nr próbki [...], nie spełniał wymagań jakościowych określonych w świadectwie jakości paliw stałych (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. wystawionym przez Stronę przy uwzględnieniu dopuszczalnych odchyleń o których mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wymagń jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1890) z uwagi na wartości parametrów: - zawyżoną zawartość popiołu, która wynosiła 7,61%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 7,24%, - zawyżoną zawartość siarki całkowitej, która wynosiła 0,36%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 0,33%, - zawyżoną zawartość podziarna, która wynosiła 12,2% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 10,00%, - zaniżoną zawartość nadziarna, która wynosiła 3,00% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 10,00%, - zaniżoną zawartość wilgoci całkowitej, która wynosiła 13,2% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 15,30%. Ponieważ badanie próbki paliwa stałego przeznaczonej do badań nr [...] wykazało niezgodność z parametrami wskazanymi w świadectwie jakości wystawionym przez Przedsiębiorców, badanie próbki kontrolnej paliwa stałego nr [...] przeprowadzono z urzędu zgodnie z art. 22 ust. 7a pkt 2 ustawy o systemie i kontrolowania jakości paliw. Badanie próbki kontrolnej paliwa stałego nr [...] wykonane przez (...) Sp. z o.o. w S. potwierdziło niespełnienie wymagań jakościowych określonych w wystawionym przez Strony świadectwie jakości badanego paliwa stałego, sprawozdanie z badań (...) wykazało następujące wartości parametrów: - zawyżoną zawartość popiołu, która wynosiła 8,08%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 7,24%, - zawyżoną zawartość siarki całkowitej, która wynosiła 0,37%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 0,33%, - zaniżoną zawartość nadziarna, która wynosiła 2,70% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 10,00%, - zaniżoną zawartość wilgoci całkowitej, która wynosiła 13,0% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 15,30%. W związku z powyższym stwierdzono, że badane paliwo stałe jest niezgodne z parametrami wskazanymi w wystawionym przez Stronę świadectwie jakości nr (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. Pismem z dnia (...) grudnia 2019 r. (...) Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, poinformował Przedsiębiorcę o wynikach badań laboratoryjnych próbek paliwa stałego tj. węgla kamiennego w sortymencie groszek oraz przekazał egzemplarze sprawozdań z badań laboratoryjnych o numerach (...) z (...) listopada 2019 r. i (...) z (...) listopada 2019 r. W piśmie z (...) grudnia 2019 r. Strona ustosunkowała się do wyników badań, przekazanych przy piśmie (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z (...) grudnia 2019 r. Pismem z (...) lutego 2020 r. (...) Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zawiadomił Przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 35d ust. 1 pkt. 1, w związku z art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz poinformował o treści art. 10 § 1 Kpa. Ponadto wezwał do przesłania dokumentów dotyczących wielkości obrotu z prowadzonej działalności lub wielkości paliw stałych wprowadzonych do obrotu w 2018 r. W piśmie z (...) lutego 2020 r. Strona wskazała wielkość paliw stałych wprowadzonych do obrotu w swoim oddziale w O.w kwocie 147 287,58 zł. Pismem z (...) lutego 2020 r. (...) Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej ponownie wezwał do przesłania dokumentów dotyczących wielkości obrotu z prowadzonej działalności lub wielkości paliw stałych wprowadzonych do obrotu w 2018 r. W piśmie z (...) marca 2020 r. strona wskazała wielkość paliw stałych wprowadzonych do obrotu w 2018 r. w kwocie netto 68 725 911,43 zł i brutto 84 532 872,23 zł. Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnił, że zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw G- t. Dz. U. z 2019 r., poz. 660. ze zm.) przedsiębiorca w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego przeznaczonego dla gospodarstw domowych oraz do spalania w instalacjach o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1MW, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b, wystawia dokument potwierdzający spełnienie przez paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2 ww. ustawy. Za paliwa stałe w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a, b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw uznaje się m.in.: węgiel kamienny, brykiety lub pelety zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego oraz produkty w postaci stałej otrzymywane w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego przeznaczone do spalania. Zakres przedmiotowy świadectwa jakości zdefiniowany jest w art. 6d ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zgodnie z art. 6d pkt 6 ustawy w świadectwie jakości wprowadzający paliwa stałe do obrotu ma obowiązek wskazać wartości parametrów paliwa stałego, dla którego jest wystawiane świadectwo jakości, określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych. Wystawienie świadectwa jakości w którym wartości parametrów jakościowych są niezgodne ze stanem faktycznym podlega karze pieniężnej na podstawie art. 35a pkt 9 lit. b ustawy podlega karze pieniężnej. Organ podkreślił, że opiera się na dowodach zebranych w toku toczącego się postępowania. Dowodem w sprawie jest protokół kontroli z (...) listopada 2019 r. wraz z załącznikami - w tym świadectwem jakości wystawionym przez Przedsiębiorcę - oraz sprawozdania z badań próbki i próbki kontrolnej paliwa stałego. Z treści protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej (...) listopada 2019 r. inspektorzy reprezentujący (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z hałdy o masie 38 ton próbki węgla kamiennego w sortymencie groszek tj. próbkę paliwa stałego przeznaczoną do badań nr [...] o masie 39,8 kg i próbkę kontrolną paliwa stałego nr [...] o masie 37,8 kg, na podstawie protokołu pobrania próbek paliwa stałego nr [...]. Następnie (...) listopada 2019 r. Inspektorzy reprezentujący (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, przekazali pobrane próbki paliwa stałego nr [...] i nr [...] do niezależnego akredytowanego laboratorium (...) Sp. z o.o. w S., według protokołu przyjęcia próbek do badania z [...] listopada 2019 r. Wraz z próbkami paliwa stałego przekazano kopię świadectwa jakości paliwa stałego nr (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. wydanego przez kontrolowanego Przedsiębiorcę. Badanie przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium (...) Sp. z o.o. w S., udokumentowane sprawozdaniem z badań nr [...], wykazało, że oferowany w dniu kontroli tj. (...) listopada 2019 r. węgiel kamienny w sortymencie groszek, nr próbki [...], nie spełniał wymagań jakościowych określonych w świadectwie jakości paliw stałych (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. wystawionym przez stronę przy uwzględnieniu dopuszczalnych odchyleń o których mowa w § 2 rozporządzenia. Również badanie próbki kontrolnej paliwa stałego nr [...] wykonane przez (...) Sp. z o.o. w S. potwierdziło niespełnienie wymagań jakościowych określonych w wystawionym przez Strony świadectwie jakości badanego paliwa stałego. W związku z powyższym stwierdzono, że badane paliwo stałe jest niezgodne z parametrami wskazanymi w świadectwie jakości nr (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. Niezgodności parametrów z deklaracją zawartą w świadectwie jakości nie zmienia fakt, iż parametr zawartość wilgoci całkowitej w próbkach paliwa stałego w sortymencie groszek o nr [...] oraz [...] miał wynik lepszy niż deklarowany w tym świadectwie, zaś parametr zawartość podziarna w próbce kontrolnej (nr [...]) dał wynik pozytywny, gdyż pozostałe parametry były niezgodne z deklaracją. Z treści art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wynika, że podmiot wprowadzający do obrotu paliwo stałe, który wystawia świadectwo jakości, w którym wartości parametrów są niezgodne ze stanem faktycznym podlega karze pieniężnej. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że badanie próbki węgla kamiennego spełniały wymagania jakościowe określone w rozporządzeniu. Wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło w tym przypadku nie ze względu na spełnianie wymagań wynikających z rozporządzenia - co byłoby działaniem bezpodstawnym, lecz ze względu na niespełnienie wymagań jakościowych określonych w wystawionym przez stronę świadectwie jakości badanego paliwa stałego. W toku postępowania ocenie organu poddana zatem została rozbieżność pomiędzy wartościami parametrów wskazanymi w świadectwie jakości, a wartościami tych parametrów wynikającymi z przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazał, że pobranie próbki przeznaczonej do badań nr [...] i próbki kontrolnej nr [...] zostało przeprowadzone w sposób określony w Rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw stałych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1891), a badania laboratoryjne zostały wykonane zgodnie z procedurami zawartymi w załączniku do Rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie metod badania jakości paliw stałych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1893). Procedury badawcze wskazane w powyższym rozporządzeniu zawierają dane dotyczące niepewności pomiarów oraz sposób obliczenia i przedstawienia wyników. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1890) oceny spełniania wymagań jakościowych przez paliwo stałe dokonuje akredytowane laboratorium wykonujące badania, z uwzględnieniem dopuszczalnych odchyleń określonych w § 2. Analiza treści sprawozdań z badań nr (...) z dnia (...) listopada 2019 r. oraz nr (...) z dnia (...) listopada 2019 r. wykazała, że niezależne akredytowane laboratorium (...) Sp. z o,o. dokonując oceny spełniania wymagań jakościowych przez badany węgiel kamienny w sortymencie groszek zarówno w odniesieniu do wartości wskazanych w tabeli nr 3 Rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1890), jak i określonych przez stronę w świadectwie jakości paliw stałych nr (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. wystawionego przez stronę, uwzględniło dopuszczalne odchylenia, o których mowa w § 2 ww. rozporządzenia. Okoliczność, że węgiel kamienny jako niejednorodna naturalna kopalina mineralna jest podatny na działanie czynników atmosferycznych, tak podczas transportu jak i składowania, które w wyniku zachodzących procesów wpływają na zmienność poszczególnych parametrów, jest faktem powszechnie znanym. W dniu [...] listopada 2019 r. inspektorzy pobrali próbkę przeznaczoną do badań i próbkę kontrolna z hałdy o masie 38 ton, tak jak była oferowana potencjalnym klientom. Zdaniem organu strona jako profesjonalista kierując się lojalnością wobec klientów winna zabezpieczyć wprowadzane do obrotu paliwo stałe przed wpływem czynników atmosferycznych, aby zapobiec łub zmniejszyć ich wpływ na parametry jakościowe bądź uwzględnić wpływ tych czynników w przekazywanym z zakupionym paliwem stałym świadectwie jakości. Odnosząc się do informacji dotyczącej sposobu wystawiania świadectw jakości przyjętej po kontroli z dnia (...) listopada 2019 r. organ poinformował, że poprawny sposób wystawiania świadectwa jakości został wskazany w załączniku do Rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wzoru świadectwa jakości paliw stałych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1892). W przypisie do kolumny "Wartość wskazana przez przedsiębiorcę" podano, że: "Wartość parametrów paliwa stałego wskazuje się poprzez przedstawienie granicznych wartości parametrów dla paliwa stałego z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów odchyleń określonych w rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych." Organ odwoławczy stwierdził również, że wysokość nałożonej kary pieniężnej jest zgodna z treścią art. 35c ust. 5 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, który stanowi, że wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa wart. 35a pkt 9 i 10, wynosi: 1) od 10.000 zł do 25.000 zł - w przypadku gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego nie przekracza kwoty 200.000 zł, 2) od 25.001 zł do 100.000 zł - w przypadku gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego przekracza kwotę 200.000 zł. Zgodnie z art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw organ I instancji ustalając wysokość kar pieniężnych uwzględnia dotychczasową działalność przedsiębiorcy dokonującego naruszenia, wielkość obrotu z tej działalności lub wartość paliw stałych wprowadzonych do obrotu przez tego przedsiębiorcę w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli. Z uwagi na fakt, iż wartość paliw stałych, w sortymencie groszek wprowadzanych do obrotu w dniu kontroli wyniosła 24 320 zł, a zadeklarowana przez Przedsiębiorcę wartość paliw stałych wprowadzonych do obrotu w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli nie przekroczyła kwoty 200.000 zł, organ uznał, że zasadnym było nałożenie kary w wysokości 10.000,00 zł, która zawiera się w przedziale wskazanym w art. 35c ust. 5 pkt 1 ustawy. Organ uwzględnił dotychczasową działalność przedsiębiorcy tj. fakt, że była to pierwsza kontrola dotycząca przestrzegania przepisów ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Podkreślił, że wskazana w art. 35a ustawy odpowiedzialność ma charakter obiektywny i jest oparta na zasadzie ryzyka nie zaś winy. Dla wymierzenia kary administracyjnej nie ma zatem znaczenia, czy strona wiedziała, że faktyczne parametry paliwa stałego są niezgodne ze świadectwem jakości, ani czy niezgodność ta miała charakter znaczny, czy też nie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 14a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wprowadzanie do obrotu paliw stałych oznacza sprzedaż lub inną formę zbycia paliw stałych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ww. ustawy. Strona niewątpliwie wprowadzała do obrotu paliwo stałe w związku z czym w myśl art, 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zobowiązana była do wystawienia dokumentu potwierdzającego spełnienie przez to paliwo wymagań jakościowych zwanego świadectwem jakości. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 35a pkt 9 lit. b ustawy karze pieniężnej podlega przedsiębiorca wprowadzający do obrotu paliwo stałe, który wystawia świadectwo jakości, w którym wartości parametrów paliwa stałego są niezgodne ze stanem faktycznym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189f kpa organ odwoławczy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie z treści art. 6c i art. 35a pkt 9 lit. b wynika, że działa w ramach decyzji związanej. W związku z powyższym w kwestii możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w tej sprawie znajduje zastosowanie reguła kolizyjna, ustanowiona wart. 189a § 2 pkt 1 kpa, zgodnie z którą w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów Działu IVa Administracyjne kary pieniężne Kodeksu postępowania administracyjnego w tym zakresie nie stosuje się. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpatrując odwołanie strony przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem możliwości zastosowania art. 189f § 1 kpa i zważył, że zamierzonym efektem wprowadzenia obowiązku wystawiania świadectw jakości ma być uporządkowanie rynku paliw stałych i umożliwienie konsumentom zakupu paliw stałych spełniających wymagania jakościowe dla paliw przeznaczonych do sektora komunalno-bytowego oraz umożliwienie kupującemu uzyskania rzetelnej i wyczerpującej informacji na temat nabywanego produktu. Z powyższych względów w sytuacji gdy wymagane prawem świadectwa jakości paliw stałych nie były zgodne ze stanem faktycznym nie można mówić, o znikomej wadze naruszenia. Nie można też stwierdzić, że strona zaprzestała naruszenia prawa, ponieważ czynności w tym celu zostały podjęte w następstwie kontroli, która ujawniła naruszenie stanowiące podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Dalsza analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że na stronę za to samo zachowanie tj. wystawienie wymaganych prawem świadectw jakości paliwa stałego, w których wartość parametrów jakościowych była niezgodna ze stanem faktycznym nie została uprzednio nałożona przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocną decyzją administracyjna kara pieniężna lub, że została ona prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 189f ust. 1 kpa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189e kpa organ odwoławczy stwierdził, że fakt że naturalna kopalina podlega procesom zachodzącym w przyrodzie jest powszechnie znany i nie może być uznany w tej sprawie za działanie siły wyższej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...) Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz poprzedzającej ją decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej i umorzenie postępowania, zasądzenie zwrotu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wyznaczenie rozprawy w celu rozpoznania niniejszej skargi. Z uwagi na brak odniesienia się przez Prezesa UOKiK w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do dowodów dołączonych do odwołania od decyzji organu I instancji, skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów w postaci: a) pisma Prezesa Zarządu Spółki (...) z dnia (...) grudnia 2019 r.; b) raportu głównego i uzupełniającego (...) Sp. z o.o. z dnia (...) stycznia 2020 r,; c) analizy i zestawienia danych z przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz świadectwa jakości, na okoliczność wykazania, że w świadectwie jakości wskazano na właściwości węgla wprowadzonego do obrotu nieznacznie jedynie odbiegające od ustaleń kontrolnych. Podniosła zarzut naruszenia przepisów procesowych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj: 1. art. 7 k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej i naruszenia słusznego interesu strony, pozostającego w związku z art. 3a ust. 1 i art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 660 ze zm.) poprzez stwierdzenie na podstawie przeprowadzonego badania pobranych prób, że parametry paliwa stałego oferowanego do sprzedaży są niezgodne ze stanem faktycznym w stopniu uzasadniającym zastosowanie surowej kary administracyjnej, podczas gdy spełniają one ustawowe wymogi we wszystkich obszarach poddanych analizie, precyzyjnie wskazanych w rozporządzeniu Ministra Energii z 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1890). Spółka uważa, że organ nie dopełnił obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego koniecznego do ustalenia obiektywnej jakości węgla wprowadzonego do obrotu, w tym przyczyn ustalonych niezgodności badanego węgla z treścią świadectwa jakości, stopnia tych niezgodności, a także pominął fakt występowania niezgodności w uzyskanych podczas kontroli wynikach badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium w wyniku analizy prób podstawowej i kontrolnej; 2. art. 8 k.p.a. poprzez złamanie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, która powinna się kierować w swojej działalności zasadami proporcjonalności, co nie nastąpiło w niniejszej sprawie jako, że organ mając wiedzę o obiektywnie dobrej jakości towaru charakteryzującego się wysokimi parametrami użytkowymi, zgodnymi z powszechnie obowiązującymi przepisami, a także nie kwestionując zmienności tych parametrów w czasie pod wpływem warunków atmosferycznych, którym nie można zapobiec, obciążył Spółkę niewspółmiernie wysoką karą pieniężną 10 tys. zł, przy jednoczesnym braku zawinienia po stronie Spółki, pokrzywdzenia po stronie odbiorców towaru i uszczerbku w środowisku naturalnym; 3. art. 189 e - k.p.a. poprzez nieuzasadnione niezastosowanie odstąpienia od obciążenia Spółki karą pieniężną w sytuacji, kiedy w ustalonym stanie faktycznym do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, a w takich warunkach strona nie podlega ukaraniu; 4. art. 189 f § 1 pkt 1 - k.p.a. poprzez nieuzasadnione niezastosowanie odstąpienia od obciążenia Spółki karą pieniężną w sytuacji, kiedy w ustalonym stanie faktycznym zachodziły ku temu przesłanki, tj. można byłoby ewentualnie zarzucić Spółce dopuszczenie się czynu, którego waga była znikoma, ponieważ w wydanym świadectwie jakości wskazano na właściwości węgla nieznacznie jedynie odbiegające od ustaleń kontrolnych (zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść), co ostatecznie pozostaje bez wpływu na zdrowie konsumentów, stan środowiska naturalnego, funkcjonowanie urządzeń, w których węgiel był spalany oraz decyzje o zakupie towaru; 5. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a (wydanie decyzji bez podstawy prawnej) w związku z art. art. 35 a pkt 9 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 660 ze zm.), podczas gdy przepis wskazany przez organ jako podstawa rozstrzygnięcia nie znajduje zastosowania w sprawie, bowiem właściwą normą jest art. 35 a pkt 9 lit. b ww. ustawy, oraz naruszeni przepisów prawa materialnego, w tym: 1. art. 3a ust. I i art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 660 ze zm.) - zgodnie z którymi paliwa stale wskazane w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b tej ustawy, wprowadzane do obroni spełniają wymagania jakościowe dla tego rodzaju paliwa ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz 'interesy konsumentów, jeżeli są zgodne z parametrami ustalonymi przez ministra właściwego do spraw energii oraz ministra klimatu w drodze rozporządzenia, określającego wymagania jakościowe dla paliw stałych oraz dopuszczalny poziom odchylenia od tych wymagań, biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej w tym zakresie wynikający z badań paliw, a także doświadczeń w ich stosowaniu, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby poprawy jakości powietrza, w tym ograniczenia emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji - w warunkach, w których organ nie kwestionuje, iż sporny towar wprowadzony do obrotu spełniał wymagania jakościowe i był zgodny z parametrami ustalonymi przez właściwego ministra; 2. § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Energii z 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1890) oraz załącznik do rozporządzenia - tabela nr 3, podczas gdy węgiel poddanych kontroli spełniał obowiązujące kryteria jakościowe, a świadectwo jakości zostało wydane w chwili wprowadzenia węgla do obrotu. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i uzasadniła wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (j. t. Dz. U. z 2019 r., poz. 660 ze zm.), przedsiębiorca w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego przeznaczonego dla gospodarstw domowych oraz do spalania w instalacjach o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1MW, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b, wystawia dokument potwierdzający spełnienie przez paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2 ww. ustawy. Wprowadzanie do obrotu paliw stałych oznacza sprzedaż lub inną formę zbycia paliw stałych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ww. ustawy (art. 2 ust. 1 pkt 14a). Za paliwa stałe w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a, b ustawy uznaje się m.in.: węgiel kamienny, brykiety lub pelety zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego oraz produkty w postaci stałej otrzymywane w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego przeznaczone do spalania. Jak stanowi art. 6c ust. 2 ustawy kopia świadectwa jakości poświadczona za zgodność z oryginałem przez przedsiębiorcę wprowadzającego do obrotu paliwo stałe jest przekazywana każdemu podmiotowi, który nabywa paliwo stale. Zakres przedmiotowy świadectwa jakości zdefiniowany jest w art. 6d ustawy. Zgodnie z art. 6d pkt 6 i 7 ustawy wprowadzający paliwa stałe do obrotu ma obowiązek wskazać wartości parametrów paliwa stałego, dla którego jest wystawiane świadectwo jakości, określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych oraz umieścić informację o wymaganiach jakościowych dla paliwa stałego, dla którego jest wystawiane świadectwo jakości, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2; Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 6c ust. 1 ustawy w myśl art. 35a pkt 9 lit. b podlega karze pieniężnej. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego, oferowany w dniu kontroli węgiel kamienny w sortymencie groszek, nr próbki [...], nie spełniał wymagań jakościowych określonych w świadectwie jakości paliw stałych (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. wystawionym przez skarżącą przy uwzględnieniu dopuszczalnych odchyleń z uwagi na: - zawyżoną zawartość popiołu, która wynosiła 7,61%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 7,24%, - zawyżoną zawartość siarki całkowitej, która wynosiła 0,36%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 0,33%, - zawyżoną zawartość podziarna, która wynosiła 12,2% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 10,00%, - zaniżoną zawartość nadziarna, która wynosiła 3.00% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 10,00%, - zaniżoną zawartość wilgoci całkowitej, która wynosiła 13,2% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 15,30%. Pobranie zarówno próbki przeznaczonej do badań nr [...] jak i próbki kontrolnej nr [...] zostało przeprowadzone w sposób określony w Rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw stałych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1891), a badania laboratoryjne wykonane zgodnie z procedurami zawartymi w załączniku do Rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie metod badania jakości paliw stałych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1893). Przeprowadzone z urzędu badanie badanie próbki kontrolnej wykonane przez niezależne akredytowane laboratorium (...) Sp. z o. o. w S. potwierdziło niespełnienie wymagań jakościowych określonych w wystawionym przez skarżącą świadectwie jakości badanego paliwa stałego nr (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. (sprawozdania z badań nr (...) z dnia (...) listopada 2019 r. oraz nr (...) z dnia (...) listopada 2019 r. ) Skoro więc skarżąca wystawiła świadectwo jakości, w którym wartości parametrów paliwa stałego były niezgodne ze stanem faktycznym to nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 6c ust. 1 ustawy i w konsekwencji w myśl art. 35a pkt 9 lit. b podlega karze pieniężnej. Jak stanowi bowiem art. 35 a omawianej ustawy karze pieniężnej podlega m.in. 9) przedsiębiorca wprowadzający do obrotu paliwo stałe, który wbrew obowiązkowi:b) wystawia świadectwo jakości, w którym wartości parametrów paliwa stałego są niezgodne ze stanem faktycznym.W myśl art. 35c ust. 5 wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w art. 35a pkt 9 i 10, wynosi: 1) od 10 000 zł do 25 000 zł - w przypadku gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego nie przekracza kwoty 200 000 zł, 2) od 25 001 zl do 100 000 zł w przypadku gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego przekracza kwotę 200 000 zł. Przepis ten jednoznacznie określa wysokość kary i nie pozwala na jej miarkowanie. Nie ma w tej sytuacji zastosowania instytucja uznania administracyjnego. Przepisy działu IVa k.p.a. stosuje się w takim zakresie, w jakim przepisy odrębne, dotyczące nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu, nie zawierają swoistych regulacji dotyczących kwestii wskazanych w art. 189a § 2. Przepisy Działu IVa nie obowiązują w zakresie regulacji w przepisach odrębnych podstawowych elementów przesądzających o przedmiocie naruszenia obowiązków lub zakazów, których konsekwencją jest nałożenie lub wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Dział IVa nie reguluje trybu postępowania w sprawach administracyjnych kar pieniężnych, lecz zawiera wyłącznie regulację materialnoprawną. Wskazać należy, że regulacja ta nie ma samoistnego charakteru, bowiem stosuje się ją w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, przewidzianych w przepisach prawa materialnego (zob. A. Krawczyk, Art. 189(a). [w:]: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz [online]. Wolters Kluwer Polska). Treść art. 189a § 2 potwierdza, że pierwszeństwo przed unormowaniami kodeksu mają przepisy odrębne w zakresie, w jakim regulują: 1) przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminy przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminy przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetki od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielanie ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej. Przy ustaleniu dopuszczalności stosowania lub wyłączenia stosowania Działu IVa k.p.a. niezbędna jest bowiem wykładnia przepisów odrębnych regulujących nakładanie oraz wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych. Jak stanowi art. 189d kpa wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.Komentowany przepis może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje swobodę organu administracji publicznej co do wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i jedynie w zakresie, w jakim przepis szczególny nie określa dyrektyw wymiaru tej kary pieniężnej. Swoboda organu administracji publicznej w zakresie wymiaru administracyjnej kary pieniężnej może mieć miejsce tylko w tych przypadkach, gdy przepis szczególny nie przewiduje, że za naruszenie prawa wymierza się sprawcy naruszenia karę w wysokości ściśle określonej w ustawie. Zgodnie z art. 189f. § 1. kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.Komentowany przepis nie ma zastosowania do wymierzania kary pieniężnej, czyli do ustalania jej wysokości. W tym zakresie należy stosować kryteria określone w art. 189d. Przesłanki wskazane w art. 189f. § 1. kpa muszą być spełnione łącznie. Z treści art. 189f k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej obowiązany jest rozważyć wystąpienie przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Organ obowiązek ten wykonał. W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organy miały w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącą karę pieniężną. A ustalając jej wysokość organ uwzględnił przesłanki z art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Należy także zauważyć, że wyrok tut. Sądu z dnia 21 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2026/19 na który powołuje się skarżąca, spotkał się z krytyką Naczelnego Sądu Administracyjnego ( zob. wyrok z dnia 18 sierpnia 2020 r. sygn. II GSK 497/20 ). Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jak wynika z akt sprawy organ wydał w dniu 16 września 2020 r. postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w zaskarżonej decyzji poprzez wpisanie w podstawie prawnej: "art. 35a pkt 9 lit. b" zamiast "art. 35a pkt 9 lit. A" czego skarżąca nie kwestionuje. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze. Sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza postępowania dowodowego, albowiem kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyjątek od tej zasady zawiera art. 106 § 3 p.p.s.a. jednakże nie służy on do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2004 r. FSK1186/04 nie publ.). Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Należy zauważyć, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Podkreślić zatem należy, że zakres kognicji sądu administracyjnego jest ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu i wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest bowiem ponownie ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej (zob. NSA w wyroku z 6 października 2005 r. sygn. akt II GSK 164/05), lecz zbadanie, czy ustalenia dokonane przez organy administracyjne, których akty zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r. II FSK 72/06). W konsekwencji Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a) a swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.