VI SA/Wa 203/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 8 czerwca 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 804/10) w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej J. J. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata

J. J. (dalej też jako skarżąca) złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 8 czerwca 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 804/10) w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań. Z podanych przez skarżącą w formularzu informacji wynika, iż skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 176 m2, działkę o powierzchni 332 m2. Skarżąca oświadczyła, że pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1900 zł netto miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawione dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznania podatkowego za rok 2017 skarżącej, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego skarżącej, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia, c) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżąca do złożenia stosownego oświadczenia). Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 12 czerwca 2018 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 13 czerwca 2018 r. podniosła, że uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 1999,37 zł netto miesięcznie, rachunki bankowe "... zostały okradzione przez komorników...", jednakże skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s,a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, w szczególności potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, brak było możliwości ustalenia, czy skarżąca wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.