VI SA/Wa 2018/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Protokolant st. ref. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz R. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. (dalej też w skrócie jako "ZUS") pismem z dnia 29 grudnia 2021 r., zwrócił się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako "Prezes NFZ" lub "Organ") o rozpatrzenie sprawy w zakresie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego L. K. (dalej także jako "Zainteresowana" lub "Uczestniczka") z tytułu wykonywania umowy o dzieło z dnia 1 lutego 2017 roku, zawartej z R. S. (dalej też jako "Skarżący", "Płatnik" lub "Strona"), gdyż, w ocenie ZUS, wspomniana umowa posiada znamiona umowy o świadczenie usług, do której, w myśl ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.- Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej też jako "k.c."), stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] maja 2022 roku numer [...], działając na podstawie art. 109 ust. 1 – 3 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 z późń.zm. zwanej dalej "ustawą o świadczeniach"), stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Uczestniczki z tytułu wykonywania umowy oświadczenie usług w okresie od dnia 1 lutego 2017 roku do dnia 28 lutego 2017 roku. Organ zaznaczył, że przedmiotem umowy zawartej przez nią ze Skarżącym w dniu 1 lutego 2017 r. było zobowiązanie do wykonania tłumaczenia z języka polskiego na język słowacki, a czynności te są charakterystyczne dla umowy o świadczenie usług. W ramach umowy Uczestniczka dokonywała bowiem szeregu czynności faktycznych, które nie mają innowacyjnego charakteru. Prace miały charakter powtarzalnych, realizowanych w określonym przez stronę czasie, w sposób typowy i przewidywalny. Istotą zawartej umowy była tzw. czynność skutkowa, czyli określone działania, które doprowadzić miały do uzyskania pożądanego stanu. Zdaniem Organu, zakres umowy wskazuje, że czynności wykonywane przez Zainteresowaną nie prowadziły do powstania określonego dzieła. Były one typowymi czynnościami dla umowy o świadczenie usług i nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny, materialny i zindywidualizowany rezultat, podlegający ocenie i ewentualnej odpowiedzialności za wady, lecz były w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Zatem wykonywane przez Uczestniczkę prace, choć zakładały dążenie do osiągnięcia pewnego rezultatu, to jednak nie stanowiły dzieła, które zainteresowana samodzielnie dostarczyłaby na indywidualne zamówienie. W treści umowy strony nie wskazały indywidualnych cech, którymi miałyby charakteryzować się rezultaty prac wykonywanych przez zainteresowaną, nie określiły też o jakie dzieło, czy rezultat chodzi. Prezes NFZ uznał zatem, że chodziło wyłącznie o staranne działanie wykonawcy. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2022 roku, Płatnik zarzucił naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i 80 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej w skrócie jako "k.p.a."), poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie, co, w ocenie Skarżącego, doprowadziło do nieustalenia stanu faktycznego sprawy, - art. 7 i 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa i zaufania do prawa, co skutkowało przyjęciem, że zawarta umowa między stronami miała charakter umowy zlecenia, a w ocenie Skarżącego umowa ta powinna stanowić umowę o dzieło, - art. 734 § 1 w zw. z 750 kodeksu cywilnego oraz art. 627 Kodeksu cywilnego poprzez niezasadne uznanie, że zwarta umowa miała charakter umowy, do której stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie braku obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowanej z tytułu wykonywania umowy łączącej ją ze Skarżącym, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, umorzenie w tym zakresie postępowania przeprowadzonego przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów procesu, a także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka L. K. oraz R. S., co do okoliczności towarzyszących zawarciu umów o dzieło, sposobu ich wykonywania przez strony, oczekiwań co do rezultatu umowy a także odpowiedzialności ubezpieczonego za końcowy efekt tłumaczenia. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2022 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga R. S. zasługuje na uwzględnienie, gdyż Prezes NFZ, wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się obrazy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 81, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu przywołanego powyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Organ administracji powinien zatem ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 k.p.a. i przepisami szczególnymi, a następnie powinien powiadomić strony o wszczęciu postępowania (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 61). Uzyskanie przez stronę informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie umożliwia stronie podjęcie stosownych działań w danej sprawie i pozwala na zadbanie o należytą ochronę własnych interesów prawnych (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2011 r. o sygn. akt II OSK 1098/10 – treść tego, jak i dalej powoływanych wyroków jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu, które może mieć wpływ na wynik sprawy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2002 r., sygn. akt OPS 9/02, publ. OSP 2003, nr 3, poz. 32). Z kolei zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis ten określa zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji może odstąpić od omawianej zasady tylko wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.), przy czym przyczyny odstąpienia od tej zasady organ powinien utrwalić w formie adnotacji w aktach sprawy (art. 10 § 3 k.p.a.). Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami k.p.a. (np. art. 78 § 1, art. 79), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 81). Zgodnie z art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. W piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że wskazany przepis stanowi konkretyzację (gwarancję) zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (np. E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 168; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 378) w odniesieniu do postępowania wyjaśniającego (dowodowego). Jeżeli organ odwoławczy przeprowadza w sprawie uzupełniające postępowanie, to jest zobowiązany przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dodatkowo dowodów i materiałów (zob. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 81, a także powołane tam wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 listopada 1995 r. o sygn. akt SA/Gd 2571/94, z 25 kwietnia 1996 r. o sygn. akt SA/Wr 2294/95, z 22 listopada 1996 r. o sygn. akt I SA/Lu 66/96). Naruszenie obowiązku stworzenia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mające istotny wpływ na wynik sprawy (zob. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 81, a także powołane tam wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 lutego 1986 r. o sygn. akt II SA 2015/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 13; z 4 listopada 1998 r. o sygn. akt III SA 1035/97). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Prezes NFZ nie zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania i o uprawnieniach związanych z czynnym udziałem w postępowaniu w sposób, który wypełniałby standardy proceduralne wynikające z art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a. To z kolei skutkowało mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 81 k.p.a. Realizacji wynikających z art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a. obowiązków organu administracji publicznej w stosunku do Skarżącego, jako strony postępowania, nie stanowiło, zdaniem Sądu, zawiadomienia z 27 stycznia sierpnia 2022 r. i z 25 lutego 2022 r. Pisma te zostały zaadresowane do Uczestniczki postępowania, a zawarte w nich sformułowania wyraźnie odnoszą się do ich adresata: "(...) informujemy, że jest Pani uprawniona do złożenia wyjaśnień, nadesłania dokumentów jak również przysługuje Pani prawo wniesienia żądania przeprowadzenia określonych dowodów (...)", "Wyjaśnienia mogą zostać złożone przez Pana względnie pełnomocnika (...)", "Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia informuje o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji administracyjnej w przedmiocie objęcia Pani obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym (...)". Przesłanie kopii tych pism Skarżącemu nie spełniło bynajmniej wymagań wywodzonych m.in. z art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a. Organ nie poinformował Skarżącego ani o jego statusie w toczącym się postępowaniu, ani o przysługujących mu uprawnieniach. Tymczasem podmiot, do którego wysyłane jest pismo organu nie może nie wiedzieć, w jakim charakterze bierze udział w tym konkretnym postępowaniu, w szczególności domyślać się swojego statusu strony z pisma adresowanego do innej osoby, informującego tę inną osobę o przysługujących jej uprawnieniach. We wskazanych pismach Uczestniczka postępowania została poinformowana, że postępowanie administracyjne dotyczy objęcia jej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zawartej ze Skarżącym. Jednak taka informacja nie może być uznana za wystarczające, zgodne ze wskazanymi obowiązkami organu administracji publicznej powiadomienie Skarżącego, że jest stroną tegoż postępowania. Samo wymienienie Skarżącego w treści pisma adresowanego do Uczestniczki postępowania nie musi bowiem świadczyć o wskazaniu jego statusu, jako strony postępowania. Zauważyć bowiem trzeba, że w treści obu przywołanych powyżej pism, wymieniono również Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział W. (wskazując, że to ten organ wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji w niniejszej sprawie), który statusu strony w niniejszym postępowaniu nie ma – i nie zmienia tego ani wskazanie tegoż organu w treści pisma, ani doręczeniu mu kopii tegoż pisma. W ocenie Sądu, takie działanie Prezesa NFZ nie wypełniło standardu zagwarantowania stronie uczestnictwa w postępowaniu, a zwłaszcza jej czynnego udziału w sensie przedstawiania własnej argumentacji, a w szczególności prawa do wypowiadania się co do zebranych dowodów i innych istotnych kwestii merytorycznych i procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2009 r. o sygn. akt II OSK 1931/08). Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a., przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 maja 2006 r. o sygn. akt II OSK 831/05, publ. ONSAiWSA 2006/6/157; z 20 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II OSK 742/10). Ze skargi wynika, że Skarżący zarzuca Prezesowi NFZ zaniechanie przeprowadzenia określonych dowodów, które – w jego ocenie – mogły mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chociażby przesłuchanie Uczestniczki postępowania, tudzież złożenie wyjaśnień przez samego Skarżącego (w tym też zakresie Skarżący sformułował wnioski dowodowe, które zostały przez Sąd oddalone wobec jasnej dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a., wykluczającej możliwość przeprowadzenia tego typu dowodów w ramach postępowania przed sądem administracyjnym). Zatem, gdyby Prezes NFZ nie naruszył art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a., to wnioski dowodowe wskazane w skardze Skarżący mógłby złożyć w toku postępowania administracyjnego, zaś Prezes NFZ musiałby się do tychże wniosków ustosunkować w sposób zgodny z regułami k.p.a., przy czym ocena organu administracji w tym zakresie mogłaby zostać poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Z uwagi na to Sąd uznał, że naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji doszło również do naruszenia art. 81 k.p.a., ponieważ Prezes NFZ uznał za udowodnioną okoliczność, że umowa łącząca Uczestniczkę postępowania i Skarżącego jest umową o świadczenie usług, mimo że Skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do dowodów, na podstawie których Prezes NFZ przyjął takie ustalenie. Ze wskazanych wyżej powodów uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Skarżącemu nie zapewniono możliwości czynnego udziału w toku postępowania administracyjnego, w tym złożenia wniosków dowodowych dotyczących okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji argumenty wskazujące na dokonanie przez Prezesa NFZ błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, jak i na to, że zgromadzony materiał dowodowy wymaga uzupełnienia, zostały przez Skarżącego podniesione dopiero w skardze, podczas gdy - gdyby Prezes NFZ nie naruszył art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. - tego rodzaju argumentacja mogłaby zostać podniesiona przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a Prezes NFZ musiałby się do niej ustosunkować przed zakończeniem postępowania administracyjnego. Te uchybienia musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Skarżący bez swojej winy nie brał bowiem udziału w postępowaniu administracyjnym wskutek wadliwego procedowania przez Prezesa NFZ i niezawiadomienia go o przysługującym mu statusie w postępowaniu dotyczącym Uczestniczki postępowania, co stanowiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Kolejnym naruszeniem, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, było uchybienie przez Organ dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., skutkiem czego w sprawie nie został zgromadzony niezbędny materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Otóż zgodnie z art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada praworządności i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest doprecyzowana w dziale I rozdziale 4 k.p.a., określającym postępowanie dowodowe w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ustalając stan faktyczny sprawy organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 p.p.s.a.). Z kolei art. 80 k.p.a. przewiduje, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, z przepisu tego wynika tzw. zasada swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, stan faktyczny został ustalony w sposób sprzeczny z normami wynikającymi z powyższych przepisów, ponieważ z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, na czym polegało tłumaczenie dokonane przez Zainteresowaną w ramach zawartej ze Skarżącym umowy. W aktach sprawy znajduje się dokument nazwany "umowa o dzieło [...]" zawarta w dniu 1 lutego 2017 r., jak również rachunek do tej umowy. Przedmiotem ww. umowy było zobowiązanie do wykonania tłumaczenia z języka polskiego na język słowacki na zlecenie Zamawiającego. W § 3 umowy określono wysokość wynagrodzenia i wskazano, że honorarium zostanie wypłacone na rachunek bankowy w terminie 14 dni od otrzymania przez Zamawiającego rachunku za wykonane tłumaczenie. W aktach sprawy znajdują się ponadto kopia fragmentu protokołu kontroli – w zakresie dotyczącym Zainteresowanej – przeprowadzonej u Płatnika przez ZUS na okoliczność prawidłowości i rzetelności obliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne oraz informacji o sposobie rozpatrzenia przez ZUS zastrzeżeń do wspomnianego protokołu. Jednakże, z żadnego z tych dokumentów nie wynika, tłumaczenie jakiego dokumentu lub dokumentów było przedmiotem zawartej umowy, czy tłumaczenie to miało charakter powtarzalny, a także jaki był stopień skomplikowania pracy wykonanej przez przyjmującą zamówienie. Organ nie przeprowadził bowiem dowodów na okoliczność tego, jakie tłumaczenie było przedmiotem spornej umowy, czy była to tylko jedna umowa itd. Jedynie z fragmentu informacji o sposobie rozpatrzenia przez ZUS zastrzeżeń do wspomnianego protokołu, w którym przytoczono zeznania Uczestniczki (strona 10) wynika, że tłumaczenie dotyczyło dokumentów technicznych (prawdopodobnie dwóch), przy czym dokonanie tłumaczenia wymagało sięgnięcia przez nią do przesłanych przez Skarżącego materiałów pomocniczych w języku angielskim. Z zeznań Uczestniczki wynikało przy tym, że finalny efekt swojej pracy, przesłała Skarżącemu. W tym świetle niekonsekwentne, a co za tym idzie nieprawidłowe, jest stanowisko Prezesa NFZ, co do oceny charakteru spornej umowy, uznające, że jej przedmiotem było zobowiązanie do wykonania tłumaczenia z języka polskiego na język słowacki, a czynności te są charakterystyczne dla umowy o świadczenie usług, skoro Organ nie przeprowadził właściwych dowodów mających na celu ustalenie rzeczywistego tekstu podlegającego tłumaczeniu przez Uczestniczkę i dokonania jego oceny w świetle kryteriów odróżniających umowę o dzieło od umowy o świadczenie usług. Niewątpliwie bowiem prawidłowe zastosowanie prawa materialnego zależy od uprzedniego ustalenia stanu faktycznego w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, iż sporne okoliczności zostały wyjaśnione dostatecznie do wydania rozstrzygnięcia. Z zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwiniętej w dalszych przepisach, m.in. w art. 77 k.p.a., wynika obowiązek działania organów z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego urzeczywistnia się poprzez nałożenie na organ obowiązku wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a następnie dokonanie oceny znaczenia i wartości tego materiału i oceny czy dana okoliczność została udowodniona. Temu obowiązkowi Prezes NFZ w tej sprawie nie sprostał. Nie jest wystarczające poprzestanie w tej sprawie na ogólnej wykładni przepisów dotyczących umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, treści spornej umowy i zaakceptowanie rozstrzygnięcia pomimo braku przedłożenia wyników spornej umowy. Chodzi bowiem nie o samo zawarcie umowy, lecz o ustalenie jej przedmiotu oraz sposobu i warunków realizacji (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 22 listopada 2018 r., sygn. akt II UK 364/17, LEX nr 2580553). Organ, nie jest bowiem związany nazwą umowy zawartej między Skarżącym a Uczestniczką postępowania, lecz powinien ocenić jej charakter, cel i przedmiot. To zaś nie jest możliwe bez zbadania przedmiotu umowy, tj. wykonanego tłumaczenia w celu oceny charakteru spornej umowy. Dla ustalenia czy łączący Skarżącego i Uczestniczkę stosunek prawny był umową o dzieło czy umową zlecenia, organ powinien był przeprowadzić szczegółowe badanie umowy i przedmiotu świadczenia w niej określonego, co jest podkreślane w orzecznictwie sądów (por. np. wyroki NSA z 10 marca 2017 r. o sygn. akt: II GSK 3318/15, II GSK 2197/15 i II GSK 1836/15, a także wyroki SN z 22 listopada 2018 r., sygn. akt II UK 364/17 i II UK 362/17). Niezbędne dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest zatem ustalenie na podstawie uzupełnionego postępowania dowodowego charakteru prawnego spornej umowy w oparciu o kryteria różnicujące umowę o dzieło i umowę o świadczenie usług. Należy podkreślić, że niezbędnym elementem umowy o dzieło, czyli umowy o pewien określony rezultat pracy i umiejętności ludzkich, jest to, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 maja 2016 r., III AUa 1392/15, LEX nr 20711315). Rezultat, o który umawiają się strony, musi być przy tym z góry określony, obiektywnie osiągalny i pewny. Dzieło musi przybrać określoną postać w świecie zjawisk zewnętrznych, musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Rezultat umowy o dzieło musi być konkretny, jednorazowy i indywidualnie oznaczony, zdefiniowany przez zamawiającego w momencie zawierania umowy i sprawdzalny (por. wyroki SN: z 27 marca 2013 r., sygn. akt I CSK 403/12, LEX nr 1341643; z 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt I UK 389/14, LEX nr 1816587). Dzieło jest wytworem, który w momencie zawierania umowy nie istnieje, jednak jest w niej z góry przewidziany i określony w sposób wskazujący na jego indywidualne cechy (wyrok SN z 3 października 2013 r., sygn. akt II UK 103/13, LEX nr 1455433). Dzieło to stanowić ma rezultat pracy fizycznej lub umysłowej przyjmującego zamówienie (tak np. wyrok SN z 18 czerwca 2003 r., sygn. akt II CKN 269/01, OSNC 2004, z. 4, poz. 142). Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej poprzez jej naprawienie, przerobienie lub uzupełnienie (por. np. wyrok SN z 3 listopada 1999 r., sygn. akt IV CKN 152/00, LEX nr 45451). Dzieło może mieć także postać niematerialną. Przedmiotem umowy o dzieło jest doprowadzenie do weryfikowalnego i jednoznacznego rezultatu, zdefiniowanego przez zamawiającego. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednym z kryteriów umożliwiających odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Sprawdzian taki jest zaś niemożliwy do przeprowadzenia, jeśli strony nie określiły w umowie cech i parametrów indywidualizujących dzieło (np. wyrok NSA z 18 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2800/17; wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2971/15, te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło jest odpowiedzialnością za rezultat. W odniesieniu do umowy o dzieło istnieje związek wynagrodzenia z samym dziełem i jego wartością. Typowo wynagrodzenie z umowy o dzieło określa się w sposób ryczałtowy lub kosztorysowy (tak np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16 września 2015 r., sygn. akt III AUa 1527/14, LEX nr 1916633). Natomiast umowa zlecenia (umowa o świadczenie usług), określana jako umowa starannego działania, wiąże się z wykonaniem określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności) bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie. Wykonanie szeregu powtarzających się czynności, składających się na cykl systematycznych i regularnych działań jest cechą charakterystyczną dla umów o świadczenie usług (tak np. wyrok NSA z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2448/14, LEX nr 2081259, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16 września 2015 r., sygn. akt III AUa 1527/14, LEX nr 1916633). Elementami przedmiotowo wyróżniającymi umowę zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne – art. 734 § 1 k.c.), jak i umowę o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne – art. 750 k.c.) są zatem starania celem wykonania umówionej czynności. Umowa zlecenia nie akcentuje rezultatu (wyniku) jako koniecznego do osiągnięcia (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 maja 2016 r., sygn. akt III AUa 1392/15, LEX nr 20711315). W odróżnieniu od umowy o dzieło, w umowie zlecenia przyjmujący zlecenie nie bierze na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), w świadczeniu usługi rozłożonej w czasie istnieje związek wynagrodzenia z ilością, jakością i rodzajem usługi (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16 września 2015 r., sygn. akt III AUa 1527/14, LEX nr 1916633). W zobowiązaniach starannego działania podjęcie przez dłużnika wymaganych czynności przy zachowaniu wiążącego go stopnia staranności oznacza, że dłużnik wykonał zobowiązanie, pomimo że niekoniecznie osiągnięto określony cel umowy (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 maja 2016 r., sygn. akt III AUa 1392/15, LEX nr 20711315). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w toku postępowania nie został zebrany cały materiał dowodowy niezbędny do oceny, czy zawarta przez skarżącą i uczestnika postępowania umowa była umową o dzieło, czy umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. Za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący podstawowego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie i całkowite pominięcie kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy materiału dowodowego w postaci dokumentów źródłowych wraz z tłumaczeniami i wydanie decyzji bez jakiejkolwiek analizy tych dokumentów. Decyzja, w której organ w sposób oderwany od akt sprawy określił stan faktyczny sprawy, wymyka się kontroli sądowoadministracyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę Organ powinien zebrać materiał dowodowy w sposób pozwalający na ocenę, jaki charakter miała zawarta przez Skarżącego i Uczestniczkę umowa, dokonując badania, jakie dokumenty podlegały tłumaczeniu w ramach zawartej umowy, ocenić, czy tłumaczenie to było "automatycznym" przeniesieniem treści, czy wymagało de facto stworzenia nowego tekstu i na tej podstawie ocenić, jaki charakter miała sporna umowa. Dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny będzie mógł stanowić podstawę do stwierdzenia, czy sporna umowa miała charakter umowy o dzieło czy umowy o świadczenie usług, konsekwencją czego będzie stwierdzenie, czy Zainteresowana podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono z kolei na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając od Prezesa NFZ na rzecz Skarżącego 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem. Z uwagi na zwolnienie przedmiotowe, Skarżący nie poniósł w tej sprawie kosztów sądowych. Natomiast udokumentowany na rozprawie koszt związany z uiszczeniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) nie stanowił kosztu postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art. 200 p.p.s.a., skoro z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1923 ze zm.) wynika, że nie podlega opłacie skarbowej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawach ubezpieczenia zdrowotnego.