VI SA/Wa 1989/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Sp. j. z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz strony skarżącej D. Sp. j. z siedzibą w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...], Główny Inspektor Farmaceutyczny ("GIF"), na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2020 r. poz. 944 ze zm., dalej "u.p.f.") oraz art. 134 w związku z art. 57 § 1 i art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie. Ww. postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], GIF nałożył na spółkę D. spółka jawna w siedzibą w L. ("Spółka", "Strona", "Skarżąca") karę pieniężną w wysokości 35.000 zł z tytułu nieprzekazywania do Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi informacji o przeprowadzonych transakcjach, stanach magazynowych i przesunięciach magazynowych do innych hurtowni farmaceutycznych, dotyczących hurtowni farmaceutycznej położonej w R. przy ul. [...] (ID hurtowni: [...]). Przedmiotowa decyzja została doręczona Stronie w dniu 7 stycznia 2020 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Skarżąca od powyżej decyzji GIF wniosła do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo z dnia 21 stycznia 2020 r.). Przesyłka z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy została nadana przez Stronę do GIF za pośrednictwem DHL Parcel Polska sp. z o.o. w dniu 21 stycznia 2020 r. (data na liście przewozowym DHL-Parcel Polska). Przedmiotowy wniosek wpłynął do GIF w dniu 22 stycznia 2020 r. (pieczęć z datownikiem na piśmie). Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. GIF stwierdził uchybienie terminu do wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że ostatnim dniem na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był dzień 21 stycznia 2020 r. Tymczasem Skarżąca nadała pismo w dniu 21 stycznia 2020 r. za pośrednictwem operatora innego niż wyznaczony. Zatem - zdaniem GIF - w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., nie zostały bowiem spełnione określone w nim warunki zachowania terminu. W niniejszej sprawie datę wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi data wpływu pisma do organu. Ww. pismo wpłynęło do organu w dniu 22 stycznia 2020 r., a zatem - jak wskazał organ - z uchybieniem ustawowego, czternastodniowego terminu. Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 45 k.p.a. oraz 44 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji Spółce w lokalu jej siedziby pod adresem ul. [...] w L., ani nie dokonanie jej awizowania i nie pozostawienie zawiadomienia o możliwości odbioru decyzji w placówce pocztowej, mimo że adresatem decyzji była jednostka organizacyjna, której pisma mogą być doręczane wyłącznie w lokalu jej siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism lub - w przypadku niemożności doręczenia w tenże sposób - powinny być awizowane wraz z pozostawieniem zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej, 2) art. 43 k.p.a. poprzez zastępcze doręczenie decyzji sąsiadowi mieszkającemu pod adresem ul. [...] w L. i przyjęcie fikcji doręczenia decyzji Spółce, mimo że możliwość doręczenia zastępczego, o jakim mowa we wskazanym przepisie, zarezerwowana jest wyłącznie do sytuacji, gdy adresatem pisma jest osoba fizyczna, a nie spółka będąca jednostką organizacyjną, 3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i oparcie zaskarżonego postanowienia na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych jakoby decyzja została Skarżącej prawidłowo doręczona - co w konsekwencji doprowadziło organ do wadliwego przyjęcia, że decyzja została Spółce prawidłowo doręczona, a termin do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji rozpoczął bieg i upłynął był już w dacie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tym samym doprowadziło organ do wydania zaskarżonego postanowienia zamiast merytorycznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a oraz zobowiązanie organu, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., do rozpoznania merytorycznego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ewentualnie zobowiązanie organu do ponownego, prawidłowego doręczenia decyzji Skarżącej, 2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu, w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu niniejszej skargi na okoliczności tam powołane, 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, GIF wniósł o jej oddalenie i zauważył, że Skarżąca dopiero na etapie skargi do Sądu kwestionuje prawidłowość doręczenia jej decyzji GIF z dnia [...] grudnia 2019 r. Wnosząc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona skarżąca nie podnosiła wadliwość doręczenia przedmiotowej decyzji. Organ zauważył, że Strona dopiero w piśmie zawierającym przedmiotowy wniosek wskazała inny adres do korespondencji niż ten wynikający z KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie przepisu art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W rozpatrywanym przypadku GIF ustalił, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono spółce w dniu 7 stycznia 2020 r., co oznacza, że czternastodniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kończył swój bieg w dniu 21 stycznia 2020 r. Do rozważenia zatem pozostaje kwestia, czy właściwie przyjęto w realiach rozpoznawanej sprawy, że doszło do przekroczenia ustawowego, czternastodniowego terminu do dokonania czynności procesowej złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej mierze trzeba wskazać, że przytoczony przez organ przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (...). Pierwszym operatorem wyznaczonym została P. S.A. na podstawie art. 178 § 1 ustawy - Prawo pocztowe i pełni tę funkcje obecnie (aż do 2025 r.), zgodnie z decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Ustawa - Prawo pocztowe wdrożyła do polskiego porządku prawnego dyrektywę 2008/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniającą dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 52 z 27.02.2008, s. 3, ze zm.). W wyroku z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie C-545/17 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że: "Artykuł 7 ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego". Powyższe orzeczenie zapadło na skutek pytania prejudycjalnego skierowanego do TSUE przez Sąd Najwyższy wobec wątpliwości dotyczących wykładni art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67 oraz skutków ewentualnej niezgodności art. 165 § 2 k.p.c. z prawem unijnym. Na podstawie art. 165 § 2 k.p.c. oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Z uwagi na to, że sens art. 165 § 2 k.p.c. odpowiada regulacji pomieszczonej w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Sąd orzekający za dopuszczalne i uzasadnione uznaje posłużenie się w niniejszej sprawie argumentacją zawartą w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt III UZP 3/17. I tak, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że z wyroku w sprawie C-545/17 wynika jednoznacznie, że literalnie interpretowany art. 165 § 2 k.p.c. zawiera unormowanie, które uprzywilejowuje operatora wyznaczonego w sposób sprzeczny z prawem unijnym. Uprzywilejowanie to stanowi jedną z barier w rozwoju konkurencyjnego rynku usług pocztowych. Skoro z uwagi na stanowisko TSUE odnośnie ograniczeń w bezpośrednim stosowaniu dyrektyw bariery tej nie można usunąć za pomocą reguły Simmenthal, odstąpienie od wyników wykładni językowej art. 165 § 2 k.p.c. pozostaje jedynym realnym sposobem na zmniejszenie negatywnych skutków oddziaływania uprzywilejowania operatora wyznaczonego na rozwój konkurencyjnego rynku pocztowego. Odnosząc się w drugiej kolejności do racji społecznych, Sąd Najwyższy zauważył, że rolą art. 165 § 2 k.p.c. jest ułatwienie społeczeństwu dostępu do sądu. Przepis ten de iure przekształca każdą placówkę operatora wyznaczonego w biuro podawcze właściwego sądu. Skoro zaś, jak wykazano powyżej, ustawodawca i rząd polski nie znajdują żadnych racjonalnych i godnych uwzględnienia obiektywnych argumentów, przemawiających za utrzymaniem uprzywilejowania operatora wyznaczonego, to postulat ułatwienia jednostkom dostępu do sądu uprawnia do rozszerzenia w drodze wykładni pozajęzykowej rozwiązania przewidzianego w art. 165 § 2 k.p.c. na innych operatorów pocztowych. Z tych powodów Sąd orzekający wyraża pogląd, że określony w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin na wniesienie podania jest zachowany także wtedy, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane za pośrednictwem - również innego niż wyznaczony - operatora świadczącego usługi pocztowe. Z jawnego rejestru operatorów pocztowych, prowadzonego przez Prezes UKE, wynika zaś, że pod nr B-00617 wpisano DHL Parcel Polska sp. z o.o., czyli podmiot pośredniczący w niniejszej sprawie w doręczeniu organowi wniosku spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym w ustalonych okolicznościach faktycznych nadanie przez Stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez oddanie przesyłki DHL Parcel Polska Sp z o.o., z zachowaniem czternastodniowego terminu od daty doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. - należy uznać za wniesienie go w ustawowym terminie. Nie zachodziły wobec tego podstawy do wydania na mocy art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Obowiązkiem organu było jego merytoryczne rozpoznanie. Wobec przyjęcia w sprawie przez Sąd ww. poglądu prawnego i dokonanie przez Spółkę czynności procesowej w ustawowym terminie nie było potrzeby badania na gruncie art. 45 k.p.a. prawidłowości doręczenia Stronie decyzji organu I instancji. Mając powyższe na względzie - stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), należało uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach Sąd rozstrzygnął na zasadzie art. 200 ww. ustawy zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł uiszczonej tytułem wpisu stałego od skargi.