VI SA/Wa 1987/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej – A. sp. j. z siedzibą w [...], kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Apteka [...] sp. j. z siedzibą w [...] (dalej "skarżąca", "strona"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] sierpnia 2020 r., znak [...], w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień. W skardze strona zawarła wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r., a także o umorzenie postępowania i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Do skargi strona załączyła wierzytelny odpis pełnomocnictwa procesowego z [...] lutego 2016 r. udzielonego panu W. K., z zakresu którego nie wynika reprezentacja strony przed sądami administracyjnymi. Ponadto skarga została należycie opłacona (wpis w wysokości 200 złotych). Z przekazanych do sądu akt administracyjnych wynika, że Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej również jako "organ") decyzją z dnia [...] września 2020 r. wydaną w sprawie znak [...], na podstawie m. in. art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") w związku ze złożoną skargą uchylił decyzję organu z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] w całości oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. W związku z ujawnionymi brakami formalnymi skargi, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie: a) oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi; b) pełnego odpisu z KRS skarżącej (ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wydruku komputerowego), z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, obejmującego swym zakresem czasowym dzień udzielenia pełnomocnictwa tj. [...] lutego 2016 r. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 12 października 2020 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej (k. 16). Zakreślony przez Sąd siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 19 października 2020 r. Do dnia wydania niniejszego orzeczenia braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja została uchylona przez organ w ramach tzw. autokontroli, tj. organ uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Stąd też zasadny był wniosek organu o umorzenie postępowania, jednakże skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymogi formalne skargi określa przepis art. 57 oraz art. 46 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 ab initio p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, warunki te zaś określa art. 46 tej ustawy. W myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W myśl bowiem art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Na mocy art. 46 § 3 p.p.s.a. brak pełnomocnictwa jest jednocześnie brakiem formalnym pisma strony, w tym konkretnym przepadku skargi. Pozwala to na konwalidację stwierdzonego braku, przez zostawanie art. 49 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie takiego braku stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 in fine p.p.s.a. stanowi podstawę odrzucenia skargi. Brak pełnomocnictwa uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu, bowiem nie pozwala na stwierdzenie czy skarga pochodzi od osoby uprawnionej do reprezentowania skarżącej, a zatem czy wnosząca ją osoba posiada legitymację procesową do skutecznego jej wniesienia. W przypadku osób prawnych dodatkowo zachodzi konieczność wykazania, że osoba podpisująca skargę, czy tak jak w niniejszej sprawie udzielająca pełnomocnictwa do występowania w imieniu spółki, sama jest umocowana do występowania w jej imieniu. Zgodnie bowiem z art. 28 § 1 p.p.s.a osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez swoje organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu, przy czym stosownie do zapisów art. 29 p.p.s.a przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zaznaczyć tu należy, że zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym [...] (vide: art. 48 § 3 p.p.s.a.). Zatem aby występujący w niniejszej sprawie pełnomocnik mógł skutecznie wnieść skargę musi on okazać nie tylko dokument pełnomocnictwa, ale także wykazać, za pomocą dokumentu, że osoba udzielająca mu umocowania, sama uprawniona jest do występowania w imieniu spółki. Skarżącą w niniejszej sprawie jest [...] działająca w formie spółki jawnej. Sposób reprezentacji spółki jawnej podlega zgłoszeniu do KRS (art. 251 w zw. z art. 26 § 1 pkt 4 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1526). Do skargi strona załączyła jedynie pełnomocnictwo procesowe z [...] lutego 2016 r. (k. 7) udzielone panu W. K., z którego zakresu wynika "działanie w imieniu spółki przed wszystkimi osobami fizycznymi i prawnymi we wszelkich sprawach związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością, w szczególności do składania i przyjmowania w imieniu spółki oświadczeń wiedzy i woli wedle uznania pełnomocnictwa". Niewątpliwie zakres ten nie obejmuje reprezentacji skarżącej przed sądami administracyjnymi – o czym stanowi art. 36 pkt 1) p.p.s.a. Nadto strona do skargi nie załączyła odpis z KRS skarżącej, z którego wynikałby sposób oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. Stąd konieczne było wezwanie pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie prawidłowego pełnomocnictwa, jak i KRS strony. Na marginesie Sąd stwierdza, że pełnomocnictwo to udzielone jest W. K., zaś skargę podpisał profesjonalny pełnomocnik – adwokat L. S.. Dlatego też strona uzupełniając braki formalne skargi winna również dodatkowo uzupełnić je o pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez W. K. osobie podpisującej skargę – tj. adw. L. S., tym bardziej, że pełnomocnictwo z [...] lutego 2016 r. wskazuje na to, że strona upoważnia W. K. do udzielania dalszych pełnomocnictw. Jak wynika z akt sprawy, profesjonalny pełnomocnik skarżącej został skutecznie wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym przez Sąd terminie, z pouczeniem o negatywnych skutkach procesowych w przypadku braku zaniechania tych obowiązków. Wezwanie w tym przedmiocie zostało przesłane na adres pełnomocnika strony wskazany w skardze. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że przesyłka sądowa została odebrana w dniu 12 października 2020 r. przez upoważnionego pracownika. Do dnia dzisiejszego skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Termin do wykonania tej czynności upłynął z dniem 19 października 2020 r. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, że wynikająca z art. 34 p.p.s.a. zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym polega na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika. Skoro więc Strona skarżąca powierzyła prowadzenie sprawy pełnomocnikowi, w zaufaniu do jego wiedzy i kompetencji, to ten, zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., obowiązany był dołączyć do akt sprawy prawidłowe pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ewentualne braki w tym zakresie pełnomocnik powinien natomiast uzupełnić samodzielnie jako konsekwencje swojego działania i brak jest podstaw, aby wymagać w tym zakresie aktywności od podmiotu, w imieniu którego skargę złożono. Zgodzić należy się ze stanowiskiem, że od pełnomocnika można oczekiwać znajomości ciążących na nim obowiązków zawodowych. Istotą jego pracy jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Strona ponosi zaś wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych (por. postanowienie NSA z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt II OZ 932/19). Zatem nieuzupełnienie braku formalnego skargi w terminie wywołuje skutek w postaci odrzucenia skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przy czym Sąd zgodnie z treścią art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzuca skargę postanowieniem; a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W tym miejscu podnieść należy, że wydanie postanowienia autokontrolnego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiotowej sprawie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia skargi. Wdrożenie trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonej decyzji jest wprawdzie jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stwierdza, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja (lub inny akt) zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym, wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych, przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji. Niemniej jednak umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi oraz gdy wystąpi jedna z przesłanek umorzenia postępowania wyczerpująco wymienionych w przepisie art. 161 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje zaś w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu. Skarga dotknięta takimi brakami (np. formalnymi) podlega odrzuceniu i nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania sądowego. Niedopuszczalne byłoby zatem umorzenie postępowania zainicjowanego taką skargą (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 525/06, LEX nr 194636). Mając powyższe na uwadze, wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę – o czym orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia. W zakresie kosztów zwróconych w pkt 2 sentencji, Sąd działał na podstawie art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.