Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 1941/24

VI SA/Wa 1941/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-04

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
4 grudnia 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w M. (Rumunia) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego przestrzennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej S. S.A. z siedzibą w M. (Rumunia) kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Kontroli sądowej podlega decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] grudnia 2023 r. o sygn. akt [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu o odmowie uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego przestrzennego [...]. Podstawą wydania decyzji jest art. 1291 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15212 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170, dalej: p.w.p.), zaś powodem odmowy uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego przestrzennego przez organ jest zaistnienie przesłanek uniemożliwiających uznanie ochrony na oznaczenie, na które, ze względu na brak dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, a także fakt, iż oznaczenie stanowi kształt towaru, który jest uwarunkowany wyłącznie jego naturą i jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego, nie może zostać udzielone prawo ochronne. Międzynarodowy znak towarowy przestrzenny [...] został zgłoszony dla klas: 12) pojazdy; urządzenia do poruszania się po drogach oraz ich części i akcesoria do nich; 18) torby narzędziowe; 35) reklama, zarządzanie działalnością gospodarczą, pomoc w prowadzeniu i zarządzaniu przedsiębiorstwem przemysłowym lub handlowym; zarządzanie i organizowanie obszaru sprzedaży i doradztwa, usługi świadczone przez franczyzodawcę, mianowicie pomoc biznesowa w prowadzeniu lub zarządzaniu przedsiębiorstwem handlowym, badania marketingowe; 36) ubezpieczenie; Informacja o ubezpieczeniu; sprawy finansowe, sprawy bankowe, informacje bankowe i finansowe, usługi w zakresie kart kredytowych lub debetowych, usługi finansowe, finansowanie wynajmu-kupna, finansowanie pojazdów silnikowych, inwestycje kapitałowe; 37) usługi informacyjne związane z naprawą pojazdów, usługami naprawczymi, usługami regulacji i konserwacji, instalacją samochodowych części zamiennych, myciem samochodów, usługami smarowania pojazdów, czyszczeniem pojazdów, polerowaniem pojazdów, obróbką antykorozyjną pojazdów; pomoc w demontażu pojazdów (naprawy); stacje tuningowe i serwisowe do samochodów; regeneracja (regeneracja) części samochodowych, części do pojazdów mechanicznych i pojazdów mechanicznych; konserwacja i naprawa samochodów, bieżnikowanie opon; 39) wynajem pojazdów i akcesoriów do pojazdów, usługi holowania pojazdów, parkowanie samochodów, transport samochodowy, magazynowanie i przechowywanie pojazdów; usługi kierowców, pakowanie towarów; agenci transportowi; dostawa towarów, usługi wynajmu magazynów; informacje o transporcie, wynajmie garażu; organizacja wycieczek, holowanie; 42) testowanie samochodów. Organ zwrócił uwagę, że w odpowiedzi na wezwanie organu do wykazania przesłanek ochrony zgłoszonego znaku Skarżąca pismem z 4 kwietnia 2021 r. stwierdziła, że znak towarowy jest znakiem graficznym o określonym kształcie geometrycznym, ma on postać odwróconego trapezu (trapez bazowy), którego dolne rogi (przy krótszej podstawie] są zaokrąglone. W odwrócony trapez bazowy wpisany jest bardziej złożony element geometryczny, mający również kształt odwróconego trapezu (trapez wewnętrzny), z tym, że każdy bok tegoż trapezu jest wyposażony w prostokątną wypustkę, z których największa (o najwyższej wysokości) znajduje się na najdłuższym boku trapezu. Ponadto, w górnych rogach oraz pomiędzy bocznymi wypustkami i dolnymi rogami trapezu wewnętrznego, a także na środku trapezu wewnętrznego umieszczone są małe kółka. Natomiast w aspekcie trójwymiarowym, odwrócony trapez (trapez bazowy) ma postać płaskiej płytki, w której znajduje się wgłębienie w postaci bryły geometrycznej zbliżonej do klina, której podstawę stanowi odwrócony trapez (trapez wewnętrzny), a kółka stanowią otwory przelotowe. Dzięki złożonemu, lecz niezbyt skomplikowanemu by móc być zapamiętanym w wyniku jednego aktu poznawczego, fantazyjnemu kształtowi, niniejszy znak towarowy doskonale się nadaje do odróżniania w obrocie towarów i usług. Organ podał, że znak przestrzenny w postaci figury geometrycznej (trapez), a w nią wpisany wielokąt nie posiada zdolności odróżniającej w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Zdaniem organu, znak taki musi charakteryzować się elementami, które utkwią w świadomości przeciętnego odbiorcy, pozwolą zidentyfikować towar na rynku i wskażą zawsze to samo źródło pochodzenia towaru/usług. Organ zaakcentował, że zasadą ustawy Prawo własności przemysłowej jest nieudzielanie praw ochronnych m.in. na takie oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających (art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p.). Przepisy art. 1291 ust. 1 pkt. 2 stosuje się z zastrzeżeniem sytuacji określonej w art. 130 ww. ustawy przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że znak towarowy musi dla uzyskania ochrony wykazywać się przynależnymi tylko jemu, szczególnymi cechami, które pozwolą nabywcom wyróżnić towar nim oznaczony jako pochodzący z określonego źródła od innych towarów tego samego rodzaju mających inne pochodzenie. Organ zauważył, że posiadanie znamion odróżniających jest warunkiem spełnienia przez znak towarowy funkcji oznaczenia pochodzenia a przy badaniu, czy dane oznaczenie spełnia kryteria znaku towarowego należy ocenić wszelkie okoliczności sprawy, należy także zwrócić uwagę na interes innych przedsiębiorców. Organ zauważył, że przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej mają na celu zapewnienie wyłączności korzystania z oznaczenia w obrocie, z drugiej jednak strony zapobiegają ograniczeniom swobody gospodarczej, nie pozwalają na monopolizację oznaczeń pełniących na rynku jedynie szeroko pojętą funkcję informacyjną czy opisową. Organ zaznaczył, że wyróżniający charakter znaku towarowego polega więc na tym, że znak towarowy musi mieć cechy, które mogą utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy, jako wskazanie, że towary lub usługi oznaczane w ten sposób pochodzą od konkretnego przedsiębiorstwa. Znak towarowy musi posiadać cechy odróżniające, pozwalające na zindywidualizowanie źródła pochodzenia towarów lub usług. Znak nie może zatem składać się z elementów ściśle opisowych lub wyłącznie z kształtu lub innej właściwości towaru, wynikającej z charakteru samego towaru, niezbędnej do uzyskania efektu technicznego lub zwiększającej znacznie wartość towaru. Zgodnie z treścią przepisów p.w.p., znak towarowy musi być tego rodzaju, aby w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógł być postrzegany przez odbiorców jako oznaczenie, według którego można dany towar lub usługę zindywidualizować co do źródła ich pochodzenia od jednego konkretnego podmiotu gospodarczego. Organ podał, że dokonując oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego należy ją przeprowadzić, biorąc pod uwagę relewantny krąg odbiorów danych towarów i usług. Relewantnym kręgiem odbiorców towarów i usług objętych zakresem niniejszej decyzji będą osoby zainteresowane możliwością nabycia takich towarów jak: pojazdy: urządzenia do poruszania się po drogach oraz części i akcesoria do nich, torby na narzędzia; oraz usług takich jak: reklama, zarządzanie działalnością gospodarczą, pomoc w prowadzeniu i zarządzaniu przedsiębiorstwem przemysłowym lub handlowym; zarządzanie i organizowanie obszaru sprzedaży i doradztwa, usługi świadczone przez franczyzodawcę; usługi ubezpieczeniowe, finansowe, bankowe; informacje ubezpieczeniowe, bankowe i finansowe; usługi naprawy, regulacji i konserwacji samochodów oraz części zamiennych do pojazdów, usługi mycia samochodów; wynajem pojazdów i akcesoriów do pojazdów, usługi holowania pojazdów, parkowanie samochodów, transport samochodowy, magazynowanie i przechowywanie pojazdów; usługi kierowców, pakowanie towarów; agenci transportowi; dostawa towarów, usługi wynajmu magazynów; informacje o transporcie, wynajmie garażu; organizacja wycieczek (wycieczek), holowanie (holowanie), testowanie samochodów; a więc będą to zarówno podmioty profesjonalne np. warsztaty samochodowe, blacharskie, lakiernicy samochodowi, agenci ubezpieczeniowi, bankierzy, wypożyczalnie samochodowe, organizatorzy wycieczek czy firmy transportowe; jak i zwykli odbiorcy, osoby fizyczne. Organ przyjął, że odbiorcami tych towarów i usług są przeciętni konsumenci czyli osoby fizyczne, a także profesjonaliści prowadzący wyspecjalizowane firmy świadczące usługi z konkretnej branży. Tak więc odbiorcami będzie dość zróżnicowana grupa ludzi niezależnie od wieku, płci, wykształcenia. Organ zaakcentował, że zgłoszone oznaczenie jest oznaczeniem składającym się z prostych elementów – o ochronę ubiega się oznaczenie graficzne składające się z przedstawienia zaokrąglonego przedmiotu w odcieniach czerni, bieli i szarości, w kształcie ramy zawierającej pośrodku wcięcie otoczone czterema mniejszymi okrągłymi wgłębieniami. Towarami klas 12 i 18 są pojazdy i ich części, które można spotkać na rynku w różnych kształtach, a także skrzynki narzędziowe, a usługi klas 35, 36,37,39 i 42 obejmują testowanie samochodów, naprawę, wynajem, magazynowanie i inne usługi związane z pojazdami, ubezpieczenia, finansowanie. Przedmiotowe oznaczenie, zdaniem organu, będzie zatem postrzegane przez konsumentów wyłącznie jako prosty kształt, figura, rysunek, który z uwagi na swoją prostotę nie będzie odbierany jako znak towarowy w ogóle tj. co do jakichkolwiek towarów/usług, w konsekwencji oznaczenie takie nie ma charakteru odróżniającego w odniesieniu do towarów i usług wymienionych w klasach 12, 18, 35, 36, 37, 39 i 42, to znaczy że nie nadaje się do umożliwienia konsumentom odróżnienia identycznych lub podobnych towarów i usług innym konkurentom na rynku oraz do pełnienia funkcji znaku towarowego jako takiego. Organ nie zgodził się, że wskazane przez wnioskodawcę cechy oznaczenia, nadawały mu fantazyjny, wyróżniający kształt pozwalający jednoznacznie na skojarzenie takiego oznaczenia tylko z jednym konkretnym przedsiębiorcą. Organ przytoczył stanowisko Trybunału, który odnosząc się w szczególności do znaków trójwymiarowych orzekł, iż powinny one pozwalać przeciętnemu konsumentowi tych towarów, właściwie poinformowanemu, dostatecznie uważnemu i rozsądnemu, na odróżnienie ich od towarów pochodzących od innych przedsiębiorstw bez dokonywania szczególnej analizy, czy porównania i bez nadmiernej uwagi (wyrok TS UE w sprawie C- 173/04 12.01.2006). Oceniając zgłoszone oznaczenie jako całość organ stwierdził, że zestawienie wskazanych elementów, które zostały odrębnie przeanalizowane, także łącznie nie posiada charakteru wyróżniającego – zgłoszone oznaczenie, rozpatrywane w całości będzie postrzegane przez konsumentów wyłącznie jako prosty kształt, figura, rysunek, który z uwagi na swoją prostotę nie będzie odbierany jako znak towarowy w ogóle tj. co do jakichkolwiek towarów/usług. Organ zauważył, że ocenę wskazanej w art. 1291 ust. 1 pkt 2 zdolności odróżniającej należy odnieść do towarów, które mają być oznaczane i rynku, na którym są one oferowane, uznając, że na rynku polskim odbiorca nie będzie identyfikował źródła pochodzenia towaru z wykazu, za pomocą zgłoszonego przestrzennego oznaczenia – gdyż nie posiada ono nawet minimalnej zdolności odróżniającej. Skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] grudnia 2023 r. o sygn. akt [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu w przedmiocie odmowy uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] SA w M. (Rumunia), wnosząc – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na zaistnienie przyczyn, o których mowa w art. 156 pkt 2 k.p.a., a mianowicie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa; alternatywnie, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia 26 kwietnia 2022 r. i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpoznania, wskazanie organowi wytycznych dotyczących właściwego sposobu oceny zdolności odróżniającej (znamion odróżniających) w niniejszej sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. poprzez niewłaściwą jego wykładnię i zastosowanie w stanie faktycznym sprawy polegające na przyjęciu, że oznaczenie składa się z prostych elementów, a tym samym nie ma charakteru odróżniającego; 2) art. 130 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie pomimo notoryjnie znanych organowi informacji, że Skarżąca jest jednym ze znaczących producentów samochodów w Europie, a stosowane przez nią oznaczenie jest powszechnie znane w całej Europie i przez używanie uzyskało wtórną – zdolność odróżniającą; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia prawnego decyzji polegające m. in. na: - braku sprecyzowania dlaczego oznaczenie zostało przez organ uznane za proste; - braku wykazania w uzasadnieniu, w jaki sposób, dlaczego i dla jakich towarów znak nie odbiega od "normy lub zwyczajów przyjętych w danej branży"; 2) zasady praworządności określonej w art. 7 k.p.a., poprzez działanie poza granicami prawa, a w szczególności z pominięciem praktyki, przepisów i orzecznictwa Wspólnotowego; 3) zasadę działania w granicach prawa wyrażoną w art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z praktyką w zbliżonych stanach faktycznych; 4) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy, poprzez przyjęcie, m. in. że "przedmiotowe oznaczenie będzie postrzegane przez konsumentów wyłącznie jako prosty kształt" (str. 13 decyzji); 5) zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określonej w art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odejście od ustalonej przez organ praktyki polegającej na przyjęciu, że znak Skarżącej nie posiada zdolności odróżniającej, podczas gdy zbliżone znaki towarowe w opinii organu zdolność taką posiadały; 6) zasady przekonywania określonej w art. 11 k.p.a. poprzez brak przekonującego wyjaśnienia powodów, dla których oznaczenie zdaniem organu nie posiada charakteru odróżniającego (str. 14 decyzji). W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że organ zbadał zdolność odróżniającą znaku w oderwaniu od konkretnych towarów (usług). Zdaniem Skarżącej, dla konkretnych towarów i usług, dla których zgłoszono dane oznaczenie, należy przeprowadzić analizę zdolności odróżniającej. W niniejszej sprawie oznacza to odrębną analizę dla każdego towaru i usługi, wymienionych na stronach 2-5 decyzji. W ocenie Skarżącej, znak posiada dostateczną zdolność odróżniającą dla wszystkich towarów i usług, dla których został zgłoszony. Zdaniem Skarżącej, nie sposób uznać, że znak może być pozbawiony charakteru odróżniającego dla usług, w tym przypadku z klas 35, 36, 37, 39 i 42 – w przypadku znaku i usług z klas 35, 36, 37, 39 i 42 nie występuje żaden związek (ani o charakterze bezpośrednim, ani aluzyjnym) między oznaczeniem i usługami. Skarżąca również stoi na stanowisku, iż dla towarów z klas 12 i 18 związek taki ma jedynie charakter pozorny – aluzyjny, a nie bezpośredni i rzeczywisty znak posiada wiele elementów stanowiących części graficzne, które mają jedynie charakter estetyczny. Skarżąca podkreśliła, że znak został zgłoszony m. in. w klasie 35 – dla usług reklamowych, oraz klasie 36 – dla usług ubezpieczeniowych. Znak posiada oryginalną formę geometryczną, która jest fantazyjna; nie posiada warstwy słownej, z tego powodu nie można mówić o tym, że znak nie może służyć do odróżniania np. usług ubezpieczeniowych, gdyż nie istnieje żaden logiczny związek między warstwą graficzną znaku, a charakterem usług, do oznaczania których może być stosowany. Skarżąca podniosła, że jest istotnym producentem samochodów na rynku europejskim a oznaczenia przez nią stosowane obecne są w obrocie od wielu lat i są powszechnie rozpoznawane, więc w tym zakresie organ powinien sam ocenić, że zachodzą przesłanki z art. 130 p.w.p., tj., że oznaczenie nabyło wtórną zdolność odróżniającą. Zdaniem Skarżącej, fakt ten nie wymaga dowodzenia badaniami, gdyż znajomość marki D., a tym samym, jaki kształt ma stosowane przez Skarżącą oznaczenie np. na grillach samochodowych jest powszechnie znany. Zdaniem Skarżącej, po pierwsze dzięki złożonemu, lecz niezbyt skomplikowanemu by móc być zapamiętanym w wyniku jednego aktu poznawczego fantazyjnemu kształtowi, sporny znak towarowy doskonale się nadaje do odróżniania w obrocie towarów i usług m. in. z klas 12, 18, 35, 36, 37, 39 i 42. Nie składa się on z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Skarżąca zwróciła uwagę, że w przypadku abstrakcyjnej zdolności odróżniającej organ nie powinien nakładać wysokich wymagań na poziom tej zdolności, wystarczające jest, aby znak miał chociażby najmniejsze znamiona odróżniające. Skarżąca zauważyła, że znak został zgłoszony w szczególności do oznaczania toreb na narzędzia, usług reklamowych, badawczych, wsparcia biznesu, ubezpieczeniowych, finansowych, informacyjnych związanych z naprawą samochodów czy też wynajmu samochodów i akcesoriów samochodowych oraz testowania samochodów, przy czym zgłaszającemu nie są znane żadne inne, nawet odlegle podobne, oznaczenia stosowane np. do usług ubezpieczeniowych. Zdaniem Skarżącej, argument zawarty w zaskarżonej decyzji, że: "Im bardziej kształt oznaczenia, którego rejestracja jest wnioskowana, jest zbliżony do najbardziej prawdopodobnego kształtu towaru, którego dotyczy, tym bardziej można wnioskować, iż wspomniany kształt pozbawiony jest charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 1291 ust. 1 pkt 2 pwp." nie tylko nie posiada żadnej podstawy w prawie, ale nie odpowiada nawet do stanu faktycznego niniejszej sprawy i świadczy o błędnie ustalonym stanie faktycznym, czyli naruszeniu art. 8 kpa, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Skarżąca postawiła pytanie, jak można uznać, że zgłoszony znak jest "najbardziej prawdopodobnym kształtem towaru", gdy towarem są np. torby narzędziowe, albo usługi ubezpieczeniowe, zwracając uwagę, że stanowiska organu nie sposób nawet zaaprobować dla towarów wskazanych w klasie 12, takich jak "drążki skrętne do pojazdów" czy "lusterka wsteczne". Skarżąca nie zgodziła się też z twierdzeniem organu, że "przedmiotowe oznaczenie pozbawione jest cech, które mogłyby utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy jako wskazanie, że tak oznaczone towary pochodzą z konkretnego źródła", zauważając, że występują znaki, które są zdecydowanie bardziej ubogie w cechy. Skarżąca zrekapitulowała, że zgłoszony znak cechuje się wystarczającą (dostateczną) zdolnością odróżniającą, aby umożliwić jego rejestrację; spełnia wszystkie wymagania, dorosły odbiorca jest w stanie go przyswoić, a rejestr znaków towarowych przedstawić; ze spornego znaku nie wynika w żaden sposób jakie towary i usługi są nim oznaczane. Skarżąca zauważyła, że w ramach tej samej rejestracji międzynarodowej, wyznaczającej CZ, DE, FR, HR, HU, IT, PL, PT, SI oraz GB, wszystkie wyznaczone urzędy poza UPRP uznały ochronę tego znaku. Skarżąca zwróciła uwagę na wyrok TSUE w sprawie C-334/22 (A.), który dotyczył kwestii naruszenia znaku towarowego, a nie jego rejestracji, ale nie pozostaje on bez wpływu na niniejszą sprawę, bowiem jeśli jest naruszenie, to oznacza, że mogła istnieć taka rejestracja. Skarżąca zauważyła, że zgłosiła do rejestracji element, który może służyć do umieszczenia na nim oznaczenia "D.", jakie jest stosowane na grillach samochodowych, podkreślając, że w sprawie A. TSUE stanął na stanowisku, że nawet sprzedaż grilli samochodowych z miejscem przewidzianym do umieszczenia znaku towarowego A. (przy czym to miejsce jest w kształcie znaku) stanowi naruszenie prawa do znaku (graficznego, czterech przecinających się okręgów) A. Skarżąca zaprezentowała przykładowy grill (ofertę sprzedaży z ebay) do samochodu jej marki, w tym przypadku pochodzący od potencjalnego naruszyciela, na którym widać inkorporowany sporny znak. Skarżąca zauważyła, że w przypadku A. TSUE stwierdził, że do naruszenia doszło, aczkolwiek owo "miejsce na logo" nie było znakiem towarowym, co znaczy, że "miejsce na logo" posiada wystarczającą zdolność odróżniającą, aby je zarejestrować (skoro można je naruszyć, rozumując a maiori ad minus). W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o oddalenie skargi w całości. Podtrzymał stanowisko oraz argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonana w świetle kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz.1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) kontrola zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2023 r. o sygn. akt [...] prowadzi do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy jej wydaniu organ dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Błędna ocena stanu faktycznego sprawy spowodowała również niezasadną odmowę uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego przestrzennego [...] na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p., co determinuje także stwierdzenie naruszenia tego przepisu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Zasadne okazały się te zarzuty, które wskazują na nieprawidłową ocenę w zakresie uznania przez organ zgłoszonego znaku przestrzennego, korzystającego już z ochrony międzynarodowej ([...]) za pozbawiony dostatecznych cech odróżniających. W ocenie organu, zgłoszony do ochrony znak nie posiada wystarczającej zdolności odróżniającej, której wymaga brzmienie art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. –rozpatrywane w całości będzie ono postrzegane przez konsumentów wyłącznie jako prosty kształt, figura, rysunek, który z uwagi na swoją prostotę nie będzie odbierany jako znak towarowy w ogóle tj. co do jakichkolwiek towarów/usług. Natomiast zdaniem Skarżącej, znak posiada dostateczną zdolność odróżniającą dla wszystkich towarów i usług, dla których został zgłoszony – posiada oryginalną formę geometryczną, która jest fantazyjna, zaś dzięki złożonemu, lecz niezbyt skomplikowanemu by móc być zapamiętanym w wyniku jednego aktu poznawczego fantazyjnemu kształtowi, sporny znak towarowy doskonale się nadaje do odróżniania w obrocie towarów i usług dla których go zgłoszono, tj. m. in. z klas 12, 18, 35, 36, 37, 39 i 42. Podstawą odmowy przez organ uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego [...] jest art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p., który stanowi że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone. Chodzi tutaj o takie oznaczenia, które nie są na tyle wyraziste, charakterystyczne (fantazyjne), by pozwalały na odróżnienie towarów i usług danego producenta od innych. Innymi słowy, oznaczenie mające służyć do odróżniania w obrocie towarów musi być na tyle unikatowe, by nie było motywem, kształtem powszechnie używanym przez nieograniczoną liczbę użytkowników, lecz pozwalało na używanie znaku do identyfikacji towarów lub usług. Na wstępie podkreślenia wymaga, że Skarżąca zgłosiła do ochrony znak towarowy przestrzenny, który ma postać odwróconego trapezu, opatrzonego dodatkowymi elementami geometrycznymi – jego przedstawienie zilustrowano we wniosku a także na str. 1 zaskarżonej decyzji. Szczegółową charakterystykę tego znaku zaprezentowała Skarżąca w swoim piśmie z 4 kwietnia 2021 r. (strony 2-3 tego pisma) wskazując, że znak ma kształt geometryczny, w postaci odwróconego trapezu (trapezu bazowego), którego dolne rogi (przy krótszej podstawie] są zaokrąglone, a w odwrócony trapez bazowy wpisany jest bardziej złożony element geometryczny, mający również kształt odwróconego trapezu (trapez wewnętrzny), z tym, że każdy bok tegoż trapezu jest wyposażony w prostokątną wypustkę, z których największa (o najwyższej wysokości) znajduje się na najdłuższym boku trapezu. Ponadto, w górnych rogach oraz pomiędzy bocznymi wypustkami i dolnymi rogami trapezu wewnętrznego, a także na środku trapezu wewnętrznego umieszczone są małe kółka. Natomiast w aspekcie trójwymiarowym, odwrócony trapez (trapez bazowy) ma postać płaskiej płytki, w której znajduje się wgłębienie w postaci bryły geometrycznej zbliżonej do klina, której podstawę stanowi odwrócony trapez (trapez wewnętrzny), a kółka stanowią otwory przelotowe. Analiza treści tak scharakteryzowanego znaku, wskazuje, że posiada on – wbrew odmiennemu zapatrywaniu organu – relatywnie rozbudowaną stronę wizualną (a także uchwytną manualnie, jako że mamy do czynienia ze znakiem przestrzennym), która jest charakterystyczna dla znaku używanego dla oznaczenia pojazdów Skarżącej a także akcesoriów i usług przez nią oferowanych, zgodnie z klasami, dla których go przewidziano w ramach ochrony wynikającej z międzynarodowego znaku. Organ prezentując stanowisko, zgodnie z którym zgłoszone oznaczenie jest oznaczeniem składającym się z prostych elementów, składające się z przedstawienia zaokrąglonego przedmiotu w odcieniach czerni, bieli i szarości, w kształcie ramy zawierającej pośrodku wcięcie otoczone czterema mniejszymi okrągłymi wgłębieniami, co ma stanowić powód uznania niewystarczającej zdolności odróżniającej zgłoszonego przez Skarżącą oznaczenia pomija, że oznaczenie to posiada charakterystyczny, właściwy dla marki Skarżącej kształt – wyrażający się we właściwym dla tej marki odwróconym trapezie opatrzonym dodatkowymi elementami, tj. zaokrągleniem dolnych rogów krótszej podstawy trapezu. Zestawienie opisanych wyżej elementów graficznych i przestrzennych w całość czyni z niej unikatową formę pozwalającą na odróżnienie towarów pochodzących od danego podmiotu, opatrującego znakiem swoje towary lub usługi. W ocenie Sądu, sama sygnalizowana w zaskarżonej decyzji prostota znaku nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że znak nie posiada zdolności odróżniającej, o której w art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Istotne jest bowiem, czy mimo prostoty, znak ten jest na tyle charakterystyczny, że może służyć do oznaczania towarów i usług, zaś w razie takiego oznaczania – będą one, poprzez opatrzenie ich danym znakiem kojarzone właśnie z danym producentem. Gdyby przyjąć – za organem – że sama prostota znaku stanowi powód dla uznania, że nie może on stanowić znaku towarowego, to powszechne uznane i niekwestionowane znaki, takie jak logo Chanel, Gucci, większość znaków marek samochodowych (mercedes, wspomniane w skardze A.), z powodu swej prostoty nie mogłyby pełnić tej roli. Istotne jest jednak, czy całościowe wrażenie danego znaku – niezależnie od tego czy dany znak jest prosty, czy też stanowi kompozycję wielu skomplikowanych elementów – pozwala na skojarzenie go z danym producentem. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, podkreślenia wymaga, że zgłoszony przez Skarżącą do ochrony międzynarodowy znak w kształcie zaprezentowanym we wniosku posiada na tyle charakterystyczny, fantazyjny układ, że posiada zdolność odróżniającą, pozwalającą na odróżnienie w obrocie towarów dla których został zgłoszony. Za takim wnioskiem przemawia opisana wyżej grafika znaku, nadająca mu unikatowego, niepowtarzalnego charakteru. Dodatkowo, fakt zarejestrowania tego znaku w innych krajach, a także na poziomie międzynarodowym oznacza, że znak ten już realizuje funkcje odróżniania towarów, jako pochodzących od danego producenta. Zdolność odróżniania towarów za pomocą tego znaku, została już zatem potwierdzona jego używaniem w tym celu w innych krajach, na podstawie międzynarodowego znaku. Powyższe ocena oznacza, że organ nieprawidłowo przesądził w zaskarżonej decyzji (a także w utrzymanej nią w mocy decyzji), że sporny znak nie może zostać zarejestrowany z uwagi na brak zdolności odróżniającej, co czyni zasadnym stawiany w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. co ma polegać na braku wyczerpującego zbadania sprawy, poprzez przyjęcie, m. in. że "przedmiotowe oznaczenie będzie postrzegane przez konsumentów wyłącznie jako prosty kształt". Teza organu, że zgłoszone oznaczenie będzie odczytywane jako prosty kształt i nie będzie identyfikowało oznaczonych nim towarów i usług jako pochodzących od Skarżącej nie została w zaskarżonej decyzji przekonująco uzasadniona. Organ pominął, że mimo relatywnie – jego zdaniem – prostego kształtu zgłoszonego znaku, zawiera on formę oraz elementy, które pozwalają na odróżnienie oznaczonych tym znakiem produktów od innych dostępnych na rynku. Z tych samych powodów nie jest trafna teza organu, zgodnie z którą zgłoszone oznaczenie stanowi kształt towaru, który jest uwarunkowany wyłącznie jego naturą i jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego, a przez to nie może na nie zostać udzielone prawo ochronne. Wbrew tak postawionemu zapatrywaniu, zgłoszony znak towarowy – mający służyć, jak wskazuje Skarząca np. oznaczaniu dywaników samochodowych nie jest uwarunkowany jego naturą ani nie jest wymagany dla uzyskania efeketu technicznego. Gdyby tak było, to jego analiza odbywałaby się w płaszczyźnie zagadnień własności przemysłowej. Z wniosku oraz argumentacji Skarzącej wprost wynika, że zamysłem znaku jest oznaczanie nim towarów w celu ich identyfikacji. Pominięcie w zaskarżonej decyzji szczegółowej i wnikliwej analizy zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku, z uwzględnieniem, że posiada on elementy fantazyjne nadające mu unikatowy charakter czyniło koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji. Znalazły bowiem potwierdzenie te zarzuty skargi, które wskazywały na pozostawiającą niedosyt ocenę zebranego materiału dowodowego, co wyraża się w przyjęciu przez organ, że zgłoszony do ochrony międzynarodowy znak towarowy przestrzenny [...] nie posiada zdolności odróżniającej, o której mowa w art. art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Powyższe determinuje także wniosek, że naruszony został również art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to w związku z dokonaniem nieprawidłowego ustalenia, że zgłoszony do ochrony międzynarodowy znak towarowy przestrzenny [...] nie posiada zdolności odróżniającej. Jednocześnie nie dopatrzono się takich naruszeń przepisów prawa, które uzasadniałyby postawiony w skardze wniosek "o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na zaistnienie przyczyn, o których mowa w art. 156 pkt 2 k.p.a., a mianowicie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa". Wskazywane blankietowo rażące naruszenia prawa, jakimi miałaby być obarczona zaskarżona decyzja nie znalazły potwierdzenia. Rozpoznając ponownie sprawę organ przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w k.p.a., odnosząc się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, zebranego w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonującej treści. Organ obowiązany jest także uwzględnić ocenę, że zgłoszony przez Skarżącą do ochrony międzynarodowy znak towarowy przestrzenny IR1520949 posiada zdolność odróżniającą, o której mowa w art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Uznając skargę za zasadną Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz z tych samych względów Sąd uchylił decyzję organu I instancji w oparciu o art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 2 217 zł, obejmującą 1 000 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego a także ustalone na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych wynagrodzenie pełnomocnika – rzecznika patentowego, który reprezentował Skarżącą w wysokości 1 200 zł oraz opłatę skarbową (17 zł) od udzielonego pełnomocnictwa.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 czerwca 2024
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Sędziowie
Agnieszka Dauter-Kozłowska. Danuta Szydłowska Honorata Łopianowska /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny