VI SA/Wa 1929/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na sprawowanie przez aplikanta notarialnego funkcji oskarżyciela skarbowego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały

POSTANOWIENIE Pismem z dnia 5 maja 2014 r. M. M. (nazywana dalej "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na sprawowanie przez aplikanta notarialnego funkcji oskarżyciela skarbowego. W skardze Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że z dniem 1 stycznia 2014 r. rozpoczęła odbywanie aplikacji notarialnej. Realizując obowiązek wyrażony w ustawie – Prawo o notariacie, pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformowała Radę Izby Notarialnej w L., że od 2007 r. zatrudniona jest w Urzędzie Skarbowym w K.. Od 2009 r. kieruje wieloosobowym stanowiskiem spraw karnych skarbowych, zajmując stanowisko oskarżyciela skarbowego. W związku z powyższym wniosła om wyrażenie zgody na kontynuowanie zatrudnienia w okresie odbywania aplikacji. Rady Izby Notarialnej w L. uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nie wyraziła zgody na sprawowanie funkcji oskarżyciela skarbowego w Urzędzie Skarbowym w K.. Uchwała ta została utrzymana w mocy uchwałą Krajowej Rady Notarialnej Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Zdaniem Skarżącej, organy wydając uchwały powyższej treści nie wzięły pod uwagę sytuacji rodzinnej Skarżącej, która jest matką samotnie wychowującą dziecko, dla której praca w Urzędzie jest jedynym źródłem utrzymania. Pozbawienie Skarżącej jedynego źródła dochodu jakim jest dotychczasowe zatrudnienie (strona podkreśliła, że w urzędach skarbowych obowiązuje zamrożenie zatrudnienia nowych pracowników oraz blokada ruchów etatowych i stanowiskowych wewnątrz urzędów, związana z ogólnopolską reorganizacją urzędów skarbowych, która ma mieć miejsce od stycznia 2015 r.) godzi w podstawę bytu Skarżącej i jej dziecka. Pozbawienie Skarżącej zarobkowania uniemożliwia odbywanie aplikacji pozaetatowej, na którą wyraził zgodę pracodawca. Skarżąca dodała, że żadna z kancelarii notarialnych nie wyraziła zgody na przyjęcie Skarżącej na aplikację etatową. Dlatego Skarżąca była zmuszona do realizowania aplikacji w formie pozaetatowej, ucząc się i przygotowując do zawodu notariusza pracując poza tym zawodem. Wykonanie zaskarżonych uchwał wiąże się z koniecznością rozwiązania przez Skarżącą stosunku pracy. Tym samym upadłby cel, do osiągnięcia którego Skarżąca zmierza, a wniesiona skarga stałaby się bezprzedmiotowa. Ponadto wykonanie zaskarżonych uchwał spowodowałoby dla Skarżącej trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty zatrudnienia, wynagrodzenia i innych świadczeń związanych ze stosunkiem pracy, w tym ubezpieczenia zdrowotnego, emerytalnego, chorobowego i wypadkowego oraz naraziłoby mnie i moją córkę na szkodę materialną w postaci utraty środków utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie "wykonanie aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie – nie każdy wymaga wykonania (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 216). Inaczej mówiąc, przedmiotem wykonania aktu administracyjnego będzie każde zachowanie się podmiotu uprawnionego lub zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów. Co do zasady, z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne, nienadające się do wykonania (zob. np. postanowienia NSA: z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 138/09, z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 85/11, z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 164/13 - treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zob. także B. Dauter (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2009, s. 204) oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Przedmiotem skargi wniesionej przez stronę w niniejszej sprawie jest uchwała niewyrażająca zgody na sprawowanie przez aplikanta notarialnego funkcji oskarżyciela skarbowego, a więc akt administracyjny o charakterze odmownym. Okoliczność ta przesądza o niedopuszczalności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w świetle przedstawionych wyżej uwag. W konsekwencji akcentowana w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania uchwały niewątpliwie trudna sytuacja rodzinno-materialna Skarżącej nie może stanowić podstawy do wstrzymania jej wykonania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji