VI SA/Wa 1868/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] w [...] S.A. w restrukturyzacji na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej Przedsiębiorstwu [...] w [...] S.A. w restrukturyzacji kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Decyzją z 19 kwietnia 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ") utrzymał w mocy decyzję z 28 października 2020 r. wydaną dla Przedsiębiorstwa K. w K. S.A. w restrukturyzacji (dalej: "Skarżąca", "Strona") w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Pismem z 26 maja 2021 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z 19 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że z informacji zawartej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (nr [...] z 28 lipca 2020 r.) wynika, że Sąd Rejonowy w W., VI Wydział Gospodarczy, postanowieniem z 29 czerwca 2020 r. (sygn. [...]) otworzył postępowanie sanacyjne Przedsiębiorstwa K. w K. S. A. z siedzibą w K., nr KRS [...]. W postanowieniu wyznaczył także zarządcę – spółkę P. S. A. w W., nr KRS [...]. Zgodnie z art. 189 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1588 ze zm.; dalej: "Prawo restrukturyzacyjne") dzień wydania postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego jest dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika stają się masą sanacyjną. Zauważyć należy, że dłużnik nadal pozostaje formalnym właścicielem masy sanacyjnej. Stosownie do art. 288 ust. 2 ustawy Prawo restrukturyzacyjne uwzględniając wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego, sąd wydaje postanowienie o otwarciu postępowania sanacyjnego oraz odbiera zarząd własny dłużnikowi i wyznacza zarządcę. Od momentu rozpoczęcia postępowania sanacyjnego postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Należy przyjąć, że zarządca jest tak zwaną stroną zastępczą. Podstawienie procesowe zarządcy w miejsce podmiotu jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację ma tylko podmiot podstawiony. W przedmiotowej sprawie dokonując analizy złożonej skargi Przedsiębiorstwa K. w K. S.A. w restrukturyzacji należy zwrócić uwagę na fakt, że podmiot ten po otwarciu postępowania sanacyjnego pozbawiony został samodzielnej możliwości prowadzenia postępowania sądowego. Przedmiotowa skarga na decyzję Organu złożona została przez radcę prawnego S. H., która została umocowana przez Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa K. w K. S.A. w restrukturyzacji E. Ż., czyli przez podmiot pozbawiony zarządu. Pełnomocnik wnosząc skargę wskazała, że działa na mocy udzielonego jej pełnomocnictwa, przedłożyła je w załączeniu oraz wskazała stronę postępowania. Warto w związku z tym przywołać wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2009 r., sygn. akt III CSK 244/08 (publ. LEX nr 523687), w uzasadnieniu którego wyjaśniono, że "podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony". W doktrynie natomiast podnosi się, że w toczącym się postępowaniu sądowym lub administracyjnym syndyk jest stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), w znaczeniu materialnym natomiast stroną jest sam dłużnik (por. W. Broniewicz, Stanowisko syndyka masy upadłości w procesach z jego udziałem, PiP 1993, z. 2, s. 45). Należy w tym miejscu zwrócić jednak uwagę, że utrata w przypadku dłużnika uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowym, administracyjnym, sądowoadministracyjnym i przed sądami polubownymi dotyczącym masy sanacyjnej, w charakterze strony w znaczeniu procesowym (utrata legitymacji procesowej), nie oznacza, że dłużnik pozbawiony zostaje zdolności procesowej. Zdolność taką dłużnik posiada zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (por. art. 26 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: "Ppsa"), tracąc jedynie na rzecz zarządcy uprawnienie do wystąpienia w danym postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że bezwzględny charakter przepisu art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego skutkuje całkowitym pozbawieniem dłużnika legitymacji procesowej w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi, dotyczących masy sanacyjnej, także w przypadku zezwolenia przez sąd dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu na podstawie art. 288 ust. 3 omawianej ustawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wskazać też trzeba na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z 5 września 2019 r., sygn. akt I FSK 1714/18 NSA w analogicznej sprawie odrzucił skargę jako wniesioną przez podmiot, który nie miał legitymacji procesowej do dokonania przedmiotowej czynności. Podobne orzeczenie NSA wydał w dniu 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 91/19, gdzie zauważył, że syndyk utracił legitymację do wniesienia ww. skargi, który to brak jest nieusuwalny. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania oraz przedstawione okoliczności sprawy, Sąd stwierdza, iż od dnia 29 czerwca 2020 r (tj. od momentu otwarcia postępowania sanacyjnego) jedynym podmiotem mającym legitymację procesową do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego masy sanacyjnej i występowania w tymże postępowaniu na rzecz Spółki w restrukturyzacji jest wyznaczony w ramach postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego zarządca masy sanacyjnej – spółka P. S. A. w W.. Tym samym należy stwierdzić, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD została wniesiona przez podmiot, który nie miał legitymacji procesowej do dokonania przedmiotowej czynności. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa, w punkcie 2 postanowienia.