VI SA/Wa 1833/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata postanawia: 1. zwolnić K. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego K. K. adwokata.

K. K. (dalej też jako "wnioskodawca" lub "skarżący") wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych przez wnioskodawcę w formularzu oraz z nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Skarżący nie jest nigdzie zatrudniony a od dnia 19 października 2016 roku jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Matka skarżącego otrzymuje rentę rodzinną w kwocie 1063 złotych. Wśród niezbędnych miesięcznych wydatków skarżący wymienił między innymi czynsz najmu w kwocie 320 złotych, opłaty za energię elektryczną w wysokości 100 złotych oraz koszty leczenia sięgające kwoty 100 złotych. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, jak też oszczędności. W myśl art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej też jako "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż z przedstawionych przez skarżącego informacji wynika, że jedyny stały dochód skarżącego i jego matki, to otrzymywana przez matkę skarżącego renta rodzinna. Skarżący, ani jego matka nie dysponują przy tym żadnymi oszczędnościami. W takiej sytuacji, uwzględniając zwykłe potrzeby życiowe skarżącego i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym matki (takie jak żywność, ubranie, czy leki) w ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego, skarżący nie ma możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Podkreślić należy, że nie można oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego nie dysponuje on oszczędnościami, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W związku z powyższym, uznać należy za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie dla niego adwokata oraz zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.