VI SA/Wa 1785/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia odrzucić skargę

Pismem z 2 czerwca 2022 r. C. S.A. z siedzibą w [...] (dalej zwana także "Skarżącą") wniosła skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] kwietnia 2022 r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Skargę podpisał kurator spółki (adwokat L. W.), wskazując że został powołany do pełnienia funkcji kuratora postanowieniem Sądu Rejonowego [...] [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] października 2018 r. (sygn. akt [...] Rej KRS [...]). Zarządzeniem z 26 sierpnia 2022 r. kurator Skarżącej został wezwany do nadesłania oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu, z którego wynikałoby uprawnienie L. W. do podpisania skargi w imieniu Skarżącej – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"). W wezwaniu nadmieniono, że ze znajdujących się w aktach administracyjnych: a) fotokopii (niepoświadczonych za zgodność z oryginałem) postanowienia Sądu Rejonowego [...][...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] października 2018 r. (sygn. akt [...] Rej KRS [...]) o ustanowieniu kuratora dla C. S.A. z siedzibą w [...], a także zaświadczenia dla kuratora wydanego przez Sąd Rejonowy [...] [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w związku ze wskazanym wyżej postanowieniem o ustanowieniu kuratora, jak również b) odpisu postanowienia referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym [...] [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] lipca 2020 r. (sygn. akt [...]-Rej. KRS [...]) w przedmiocie rozszerzenia uprawnień kuratora wynika, że zakres uprawnień kuratora L. A. W. obejmuje postaranie się o niezwłoczne powołanie organów C. S.A., a w razie potrzeby o jej likwidację, a nadto reprezentowanie tejże Spółki w postępowaniach administracyjnych wszczętych przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego znak: [...] oraz pod sygn. akt [...]. Powyższe wezwanie doręczono kuratorowi Skarżącej 2 września 2022 r. W dniu 6 września 2022 r. kurator Spółki nadał w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego pismo z tej samej daty, w który wskazał, że w zakresie swojego umocowania dysponuje jedynie przywołanymi w treści wezwania postanowieniami Sądu Rejonowego [...]z [...] października 2018 r. i [...] lipca 2020 r. Kurator załączył do pisma odpisy wspomnianych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Z art. 28 § 1 ppsa wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, aby przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym nie jest związane ze zdolnością sądową tej osoby, ale z jej zdolnością procesową w tym sensie, że brak takiego organu uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. Braki w zakresie zdolności procesowej sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącej Skarżącej, a także ze złożonych do akt odpisów postanowień Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie ustanowienia kuratora wynika, że Skarżąca w chwili wniesienia skargi w składzie zarządu Skarżącej zachodziły braki uniemożliwiające jej działanie. Wprawdzie w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jako jedyny członek zarządu wciąż (od 8 lipca 2013 r.) wpisany jest P. S. (który zgodnie ze wskazanym sposobem reprezentacji byłby uprawniony do samodzielnego składania oświadczeń w imieniu Skarżącej jako prezes zarządu), jednak z raportu bieżącego nr [...] Komisji Nadzoru Finansowego z [...] marca 2017 r. (k. 396 akt administracyjnych), a także z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego [...] [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] października 2018 r. (sygn. akt [...] Rej KRS [...]) wynika, że jedyny ujawniony członek zarządu Skarżącej P. S. złożył rezygnację z pełnionej funkcji ze skutkiem na dzień 10 marca 2017 r. Sąd Rejonowy ustalił też, że na okres do 13 lipca 2017 r. do pełnienia funkcji członka zarządu został oddelegowany jeden z członków rady nadzorczej Skarżącej oraz że z dniem 27 sierpnia 2017 r. wszyscy członkowie rady nadzorczej Skarżącej ujawnieni wówczas w rejestrze złożyli rezygnacje z pełnionych funkcji. Skarga została złożona w imieniu Skarżącej przez kuratora wyznaczonego przez Sąd Rejonowy [...] na mocy wskazanego wyżej postanowienia z [...] października 2018 r. wydanego na wniosek Komisji Nadzoru Finansowego złożony na podstawie art. 34 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zaś podstawę materialnoprawną ustanowienia kuratora stanowił art. 42 § 1 i 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.; dalej zwanej "kc"). Z akt sprawy wynika też, że postanowieniem z [...] lipca 2020 r. (sygn. akt [...]-Rej. KRS [...]) Sąd Rejonowy [...] na wniosek Komisji Nadzoru Finansowego rozszerzył uprawnienia ustanowionego wcześniej kuratora, upoważniając go do reprezentowania i działania na rzecz Skarżącej w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego pod sygn. akt [...]. Z art. 42 § 1 kc (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia o ustanowieniu kuratora dla Skarżącej) wynika, że jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora, podlegającego nadzorowi sądu, który go ustanowił. Z kolei art. 42 § 2 kc stanowi, że do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. Jednocześnie z art. 42 § 3 kc wynika obowiązek kuratora, polegający na niezwłocznym podjęciu czynności zmierzających do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji. Zgodnie z art. 603 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm., dalej zwanej "kpc") kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd ten wystawia dla kuratora zaświadczenie, w którym określa zakres jego uprawnień (art. 604 kpc). W obowiązującym stanie prawnym kurator ustanowiony na podstawie art. 42 kc może zatem reprezentować osobę prawną również w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym wnieść skargę do tego sądu, o ile uprawnienie takie wynika z zaświadczenia sądu wydanego na podstawie art. 604 kpc. Sąd stwierdza, że w świetle złożonych do akt odpisów postanowień Sądu Rejonowego [...] oraz oświadczenia kuratora Skarżącej – adwokat L. W. nie jest umocowany do reprezentowania Skarżącej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W postanowieniu z [...] października 2018 r. Sąd Rejonowy [...] określił zakres uprawnień kuratora jako postaranie się o niezwłoczne powołanie organów Skarżącej, a w razie potrzeby o jej likwidację, a nadto upoważnił kuratora do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego znak: [...]. Sąd Rejonowy w dniu 13 lutego 2019 r. wydał zaświadczenia dla kuratora, wskazując m.in. że o zakresie obowiązków i praw kuratora stanowi odpis postanowienia o ustanowieniu kuratora (zob. k. 441 akt administracyjnych). Z kolei w postanowieniu z [...] lipca 2020 r. Sąd Rejonowy [...] rozszerzył uprawnienia kuratora L. W. przez upoważnienie go do reprezentowania i działania na rzecz Skarżącej w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego pod sygn. akt [...], czyli w postępowaniu administracyjnym, które zostało zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. Tym samym zakres uprawnień kuratora L. W. obejmuje: 1) postaranie się o niezwłoczne powołanie organów Skarżącej, a w razie potrzeby o jej likwidację, 2) reprezentowania Skarżącej w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego znak: [...], 3) reprezentowanie Skarżącej i działanie na jej rzecz w postępowaniu administracyjnym, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji. Z akt sądowych wynika, że po wniesieniu skargi kurator L. W. został wezwany w trybie art. 49 § 1 ppsa do nadesłania dokumentu, z którego wynikałoby jego uprawnienie do podpisania skargi – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wskazano wyżej, w odpowiedzi na to wezwanie kurator w ustawowym terminie przesłał odpisy wspomnianych postanowień Sądu Rejonowego [...], a także oświadczył, że w zakresie swojego umocowania dysponuje jedynie tymi orzeczeniami. Nie został natomiast złożony żaden dokument, z którego wynikałoby upoważnienie kuratora L. W. do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie ulega bowiem wątpliwości Sądu, że określone w postanowieniu Sądu Rejonowego [...] z [...] lipca 2020 r. upoważnienie do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu administracyjnym, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji nie przyznaje kuratorowi kompetencji do działania na rzecz Skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym może być kwestionowana legalność tej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że kurator L. W. nie był uprawniony do sporządzenia i wniesienia skargi w imieniu Skarżącej. W tym zakresie kurator nie został bowiem upoważniony przez sąd rejestrowy do reprezentowania Skarżącej, a z akt sprawy nie wynika, że kurator przed złożeniem skargi wystąpił o rozszerzenie zakresu swojego upoważnienia w tym zakresie. Mimo wezwania Sądu, kurator nie uzupełnił też braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu upoważniającego go do wniesienia skargi. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w składzie zarządu Skarżącej zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z kolei z art. 58 § 2 ppsa wynika, że z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Z akt sprawy wynika, że w składzie zarządu Skarżącej zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Natomiast ustanowiony dla Skarżącej kurator L. W. od prawie czterech lat nie zdołał wykonać obowiązku określonego w art. 42 § 3 kc i w postanowieniu Sądu Rejonowego [...] z [...] października 2018 r., tj. nie doprowadził do niezwłocznego powołania organów Skarżącej, a w razie potrzeby do jej likwidacji. Przed wniesieniem skargi kurator ustanowiony dla Skarżącej nie postarał się także o rozszerzenie swojego upoważnienia o możliwość reprezentowania Skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto mimo wezwania nie uzupełnił braku formalnego podpisanej przez siebie skargi przez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie kuratora do wniesienia skargi w tej sprawie. W takiej sytuacji – mając na uwadze fakt, że brak zdolności procesowej Skarżącej wystąpił jeszcze przed wniesieniem skargi i nie został usunięty przez kilka lat, mimo ustanowienia dla Skarżącej kuratora w trybie art. 42 kc – Sąd uznał, że skarga Skarżącej podlega odrzuceniu. Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ppsa postanowił jak w sentencji.