VI SA/Wa 1719/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania kopii dokumentów oddala skargę w całości

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny na podstawie art. 112 ust.1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U.2008.45.271 ze zm.) oraz art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 2 i art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia B.-P. P. Sp. z o.o z siedzibą w [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2015 r., w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy znak: [...], dotyczących postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia wyżej określonemu przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]", położonej w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał przebieg postępowania wyjaśniając m.in., iż wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. B.-P. P. Sp. z o.o zwróciła się na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] o wydanie kserokopii akt sprawy znak: [...] w celu zapoznania się ze sprawą i wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Wskazała, iż ma w powyższym interes prawny i podniosła, że w dniu [...] listopada 2015 r. odebrała pismo organu informujące o zakończeniu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]", położonej przy ul. [...] w K. GIF wskazał, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W myśl art. 73 § 1a k.p.a. czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Jak stanowi art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.). Podkreślił, że strona, żądając doręczenia kopii akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony. Zdaniem GIF strona nie wykazała, iż ma ważny interes w tym aby WIF sporządził i wydał jej kopie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy znak: [...], dotyczących postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia wyżej określonemu przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w K. przy ul. [...]. Główny Inspektor Farmaceutyczny uznał, że twierdzenie strony iż "forma pisemna jest spowodowana znaczną odległością od siedziby WIF" nie jest właściwym umotywowaniem przedmiotowego wniosku. Wskazanie strony, iż nie może ona przejrzeć akt sprawy w siedzibie organu, ponieważ jej siedziba znajduje się w innym mieście nie jest wykazaniem ważnego interesu strony. Strona może skorzystać z przewidzianych w art. 73 k.p.a. uprawnień albo osobiście, albo przez pełnomocnika. Tym samym, gdy strona nie wykaże ważnego interesu w sporządzeniu przez organ kopii akt sprawy i przekazania ich stronie, organ administracji nie jest zobowiązany do sporządzania kopii akt i doręczania ich stronie. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B.-P. P. Sp. z o.o., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ I-ej instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a ponadto załatwieniu sprawy wbrew słusznemu interesowi strony, który nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym; - art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, przez mechaniczne stosowanie prawa, nie bacząc przy tym na zasady współżycia społecznego i dobro jednostki; - art. 73 k.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do zapoznania się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, co uniemożliwiło skuteczną obronę jej interesów a także świadczy o ukierunkowanym działaniu organu. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła oraz szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przepis art. 73 k.p.a. przewiduje dwa stany faktycznoprawne oraz związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej i odpowiednie uprawnienia strony postępowania. Zgodnie z § 1 w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzenie z nich notatek kopii lub odpisów. Stosownie natomiast do § 2 strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania z akt uwierzytelnionych odpisów, jeżeli jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Przy czym, jak wskazuje się w doktrynie, ważnego interesu nie można utożsamiać z interesem prawnym, występującym m.in. w art. 28 k.p.a. są to bowiem różne pojęcia. Uprawnienie strony do przeglądania akt sprawy, o jakim mowa w art. 73 § 1 k.p.a. obejmuje zapoznanie się z treścią wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych danej sprawy, jak też utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach sprawy przez ich notowanie lub wykonanie odpisów. W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń z wyjątkiem tego, że prawo to przysługuje stronie. Uzyskanie natomiast uwierzytelnionych odpisów, a uwzględniając nowe techniki potwierdzonych kopii kserograficznych - pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego. Z tego względu przepis art. 73 § 2 k.p.a. odnośnie do uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy wymaga od strony ważnego interesu w uzyskaniu tego dokumentu. Ocena występowania tego interesu należy do organu administracji, z uwagi jednak na treść art. 73 § 2 k.p.a., wskazać należy, że udostępnienie uwierzytelnionych odpisów czy kopii z akt sprawy ma charakter wyjątkowy. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych za sytuacje wyjątkowe należy uznać np. stan zdrowia czy też ograniczone możliwości finansowe i wynikające z tego trudności strony w dotarciu do siedziby organu (wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt 1 OSK 693/10, Lex nr 595477, a także wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt 1 OSK 385/09). Wykładnia literalna art. 73 § 1 kpa nie pozostawia wątpliwości, że obowiązkiem organu jest jedynie umożliwić stronie wykonanie jej uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia notatek i odpisów dokumentów, także z uwzględnieniem możliwości technicznych, jakimi dysponuje organ. W orzecznictwie sądów o administracyjnym przyjmuje się, że to organ decyduje, w jakiej formie ma możliwość wywiązania się z obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy. Strona nie może domagać się w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r. sygn. akt II SA 2580/00, Wokanda 2002/1/26, wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 104/10, dostępny: http:orzeczenia.nsa.gov.pl). Możliwość uzyskania przez stronę uwierzytelnionych przez organ kopii kserograficznych akt sprawy podlega, w świetle art. 73 § 2 k.p.a., kontroli organu, który powinien ocenić, czy żądanie strony w tej kwestii poparte jest ważnym interesem w uzyskaniu takiego dokumentu (zob. wyr. NSA z 24.11.2006 r. sygn. akt I OSK 82/06 Legalis). Obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub jej pełnomocnikowi obciąża organ administracji państwowej tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości sporządzenia odpisów w/w dokumentów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 2 in initio k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Oddział Zamiejscowy w Łodzi z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 770/96; podobnie NSA - Oddział Zamiejscowy w Łodzi w orzeczeniu z dnia 3 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 302/96). W powołanych wyrokach NSA wyraził pogląd, iż zaniechanie dopuszczalnych prawnie możliwości, jakie stwarza k.p.a. m.in. w art. 73 § 1 k.p.a. i uzasadnianie niezbędności (obowiązku) sporządzenia uwierzytelnionych odpisów przez organ administracji w celu ich przesłania pełnomocnikowi faktycznie tylko odległością siedziby strony od siedziby organu, czy też brakiem czasu pełnomocnika – nie wyczerpują dostatecznie przesłanek instytucji art. 73 § 2 in fine k.p.a., albowiem – jak podkreślił NSA – ważny interes strony, o którym stanowi się w tymże przepisie, mógł zostać prawnie zaspokojony bez potrzeby stosowania postępowania opisanego w cyt. unormowaniu. Również w doktrynie wyrażono pogląd, iż nie stanowi ważnego interesu, w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a., chęć uzyskania uwierzytelnionego przez organ odpisu całości akt sprawy jedynie w celu stworzenia stronie możliwości zaznajomienia się w jej siedzibie z całością tych akt przez przeglądanie ich uwierzytelnionych kopii (tak m.in.: P. Przybysz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, teza 5 do art. 73 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1319/06 stwierdził, że żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że skarżąca braku możliwości sporządzenia odpisów dokumentów nie wykazała. W konsekwencji Sąd podziela stanowisko organu, że twierdzenie skarżącej, iż nie może przejrzeć akt sprawy w siedzibie organu, ponieważ jej siedziba znajduje się w innym mieście nie jest wykazaniem ważnego interesu. Skarżąca może skorzystać z przewidzianych w art. 73 k.p.a. uprawnień albo osobiście, albo przez pełnomocnika. W ocenie Sądu, organ zasadnie zatem przyjął, iż przedstawiona argumentacja jest niewystarczająca do przyjęcia istnienia po stronie skarżącej ważnego interesu w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1