VI SA/Wa 163/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za ich używanie postanawia: odmówić przyznania T. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 163/17 oddalił skargę T. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za ich używanie T. P. (dalej też jako "skarżący") złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie, po doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem, złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku podniósł, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, z której ponosi straty w wysokości 11.560 zł miesięcznie. W samym wniosku wyjaśnił, że przyczyna strat był fakt niewypłacenia mu należnego wynagrodzenia za wykonane roboty. Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 954 zł netto miesięcznie. Ponadto skarżący podniósł, że zobowiązany jest do spłaty kredytu bankowego w wysokości 740.000 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dotychczas przesłane przez stronę skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem z dnia 1 marca 2018 r. wezwano skarżącego, do nadesłania w terminie 14 dni: a) zeznań podatkowych za rok 2016 skarżącego i jego żony ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego żony skarżącego, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego, c) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2017 i 2018 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), e) dokumentów potwierdzających wskazane w rubryce 11 urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy zobowiązania kredytowe i pożyczkowe skarżącego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przy piśmie z dnia 3 kwietnia 2018 r. nadesłał: - PIT-4R za rok 2016 i PIT-4R za rok 2017, - przekaz pocztowy świadczenia emerytalnego żony skarżącego, z którego wynikało, że pobiera świadczenie w wysokości 991 zł, - ewidencje przychodów firmy skarżącego za okres styczeń-marzec 2018 r., - książkę przychodów i rozchodów za rok 2017, - zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego skarżącego z dnia 12 maja 2017 r. oraz 12 marca 2018 r. w związku z zobowiązaniami skarżącej na kwotę 7086 zł i 4493 zł, - wystawiony wobec skarżącego i żony skarżącego przez Sąd Okręgowy nakaz zapłaty Bankowi Spółdzielczemu w M. kwoty 744.173 zł, tj. kwoty kredytu bankowego na działalność gospodarczą, - sporządzona przez Syndyka Masy Upadłości F. Sp. z o.o. lista wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, z której wynika, że uznano wierzytelności skarżącego ma kwotę ok. 2.895.000 zł. Skarżący oświadczył, że w chwili obecnej z jego powództwa toczą się postepowania w wydziałach gospodarczych w Sądzie Okręgowych w W. i Sądzie Okręgowym w L.. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Istotne w sprawie jest, że z załączonej przez skarżącego - książkę przychodów i rozchodów za rok 2017 wynika, że skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w roku 2017, przy przychodzie w wysokości 274.056 zł osiągnął zysk w wysokości 103.774 zł. Rozpoznający wniosek o przyznanie prawa pomocy zauważa, że nadesłane przez skarżącego dokumenty potwierdzają, iż skarżący jest wierzycielem F. Sp. z o.o. na kwotę ok. 2.895.000 zł, a wobec tej spółki toczy się postepowanie upadłościowe. Jednakże podkreślić należy, że wierzytelności przynależne skarżącemu zostały uznane przez Syndyka Masy Upadłości F. Sp. z o.o. Zauważyć także należy, że skarżący jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, prowadzącym swą działalność w celach zarobkowych, z tego też względy koszty prowadzenia spraw sądowych zaliczają się do zwykłych kosztów jej działalności, nie może więc oczekiwać, że zostaną one pokryte ze środków publicznych, co w praktyce oznacza przerzucenie ich na podatników. W ocenie rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ciąży na skarżącym, prowadzącym działalność gospodarczą o dużej skali, a jego konsekwencje nie stanowią w analizowanym przypadku okoliczności uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych (vide: postanowienie NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II FZ 1265/14). W konkluzji podkreślić należy że skarżący nie wykazał, by konieczność poniesienia przez niego kosztów postępowania odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie ponosi w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Tym samym stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż nie ma nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.