VI SA/Wa 1547/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "(...)" z siedzibą w P., Czechy na decyzję Ministra Klimatu z "(...)" marca 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie zmiany koncesji nr 65/94 na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża węgla brunatnego "Turów" postanawia 1. podjąć postępowanie sądowoadministracyjne zawieszone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1547/20; 2. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 3. zwrócić skarżącej "(...)"z siedzibą w P., Czechy kwotę 1000 (tysiąc) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Pismem z 27 kwietnia 2020 r. "(...)"z siedzibą w P., Czechy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Klimatu z "(...)" marca 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie zmiany koncesji nr "(...)"na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża węgla brunatnego "T.". Postanowieniem z 5 października 2020 r. sygn. VI SA/Wa 1547/20 Sąd zawiesił postępowanie w tej sprawie uznając, że dopuszczalność wniesienia skargi na ww. decyzję, a w konsekwencji nadanie tej sprawie biegu, jest uzależnione od ostatecznego, prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. VI SA/Wa 1000/20 tj. ustalenia, czy skarżącemu - "(...)"z siedzibą w P., zasadnie odmówiono dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z "(...)" marca 2020 r., będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. W ramach badania podstaw do podjęcia zawieszonogo postępowania, na mocy zarządzenia z 16 marca 2022 r. sygn. VI SA/Wa 1547/20 Sąd wezwał Ministra Klimatu i Środowiska do udzielenia informacji, na jakim etapie jest postępowanie administracyjne prowadzone po uchyleniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2020 r. sygn. VI SA/Wa 1000/20 postanowienia Ministra Klimatu z "(...)" lutego 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu "(...)"z siedzibą w P.. W odpowiedzi, pismem z 18 marca 2022 r. organ pionformował m.in., że "(...)". z siedzibą w H., Niemcy 27 kwietnia 2020 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Klimatu z "(...)"marca 2020 r. w przedmiocie zmiany koncesji nr "(...)"na wydobywanie węgla ze złoża "T.". Postanowieniem z "(...)"marca 2022 r. organ zawiesił postępowanie w tej sprawie w związku z wytycznymi wynikającymi z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2021 r. sygn. VI SAB/Wa 72/20 tj. do czasu ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku "(...)"z siedzibą w H. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Ministra. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) przyjęto zasadę, że strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zasadę tę zmodyfikowano w art. 52 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Powołany przepis dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej, co nie oznacza jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu można wnieść tylko wtedy, gdy strona nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kwestie te były wielokrotnie wyjaśniane w orzecznictwie (vide np. postanowienia NSA: z 15 czerwca 2021 r. sygn. III OZ 429/21, z 11 września 2020 r. sygn. I OSK 1353/20 i z 17 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 3597/18; te i pozostałe powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu z 17 czerwca 2021 r. sygn. II GZ 180/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego został złożony skutecznie, czy też nie, bowiem jedynym warunkiem ustawowym pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku. W orzeczeniu tym NSA wyjaśnił, że przepis art. 52 § 3 p.p.s.a., dopuszczający jako wyjątek możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w pierwszej instancji, zgodnie z zasadami wykładni prawa nie może być interpretowany rozszerzająco. W pozostałych przypadkach ustawodawca przewidział pierwszeństwo trybu administracyjnego, czyli wykorzystanie służących stronie środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracji, przed wniesieniem skargi. Wykluczone jest korzystanie z prawa do zaskarżenia tego samego aktu niejako "dwutorowo", tj. z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz na skutek skargi wniesionej na decyzję nieostateczną. Dla uniknięcia takiej sytuacji w art. 54a § 1 i 2 p.p.s.a. wprowadzone zostały reguły kolizyjne, które mają na celu w pierwszej kolejności doprowadzić do zamknięcia postępowania administracyjnego, a dopiero następnie umożliwić przeniesienie sprawy na grunt postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle powyższego nie zachodzi możliwość, aby w jednej sprawie toczyło się równolegle postępowanie administracyjne w trybie odwoławczym oraz postępowanie sądowoadministracyjne poprzez zaskarżenie skargą decyzji wydanej w pierwszej instancji. Stanowisko to podziela Sąd orzekając w niniejszej sprawie. Zgodnie z powołanym art. 54a p.p.s.a., jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisów art. 54 § 2-4 (o przekazaniu sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę) nie stosuje się. Organ rozpoznaje tę skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym niezwłocznie zawiadamia stronę wnoszącą skargę (§ 1); jeżeli natomiast po przekazaniu sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ niezwłocznie zawiadamia o tym sąd. Sąd niezwłocznie przekazuje skargę wraz z aktami sprawy temu organowi (§ 2). W tym ostatnim przypadku stosuje się przepis § 1 zdanie drugie, a zatem organ rozpoznaje przekazaną przez sąd skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym niezwłocznie zawiadamia stronę wnoszącą skargę. Wykładnia językowa i celowościowa tych przepisów prowadzi do zbieżnych rezultatów. Po pierwsze, jednoczesne złożenie w określonym czasie przez strony postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do sądu administracyjnego na tą samą decyzję administracyjną, wymaga rozpoznania przez organ administracji skargi jak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po drugie, dla zaktualizowania się obowiązków przewidzianych w art. 54a § 1 i 2 p.p.s.a. wystarczy, że strona zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i - jak wcześniej wskazano - nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego został złożony skutecznie, czy też nie. Jeżeli więc w toku postępowania administracyjnego jedna ze stron postępowania skorzysta z przysługującego jej uprawnienia polegającego na wyborze środka zaskarżenia, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. bądź art. 52 § 3 p.p.s.a. i złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to w takiej sytuacji procesowej, w odniesieniu do wszystkich stron postępowania zastosowanie znajduje zasada wynikająca z art. 52 § 1 p.p.s.a. i w rezultacie zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega decyzja wydana przez organ administracji na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zob. postanowienie NSA z 17 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 3597/18). Z pisma Ministra Klimatu i Środowiska z "(...)" marca 2022 r. jednoznacznie wynika, że "(...)". z siedzibą w H. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Klimatu z "(...)" marca 2020 r. w przedmiocie zmiany koncesji nr "(...)"na wydobywanie węgla ze złoża "T.i w związku z tym toczy się postępowanie. Wobec wniesienia co do tej samej decyzji skargi do sądu, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek skargę "(...)"z siedzibą w P. przekazać do organu, który zobligowany jest rozpoznać ją jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślenia wymaga, że podjęcie działań określonych w art. 54a p.p.s.a. zapobiega przewlekłości postępowania sądowego, które nie powinno być kontynuowane w sytuacji, w której zaistniały przesłanki do jego zakończenia. Działanie takie - na obecnym etapie sprawy - nie wpływa negatywnie na poziom ochrony praw strony skarżącej. Nawet bowiem w przypadku ewentualnego stwierdzenia przez organ, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie był skutecznie wniesiony np. z powodu niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych, rozstrzygnięcie następuje w formie postanowienia, na które stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z omówionych względów, z uwagi na konieczność niezwłocznego skierowania sprawy na etap postępowania administracyjnego w trybie art. 54a § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd podjął postępowanie zainicjowane ww. skargą, a następnie postępowanie to umorzył jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. O zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono stosownie do art. 225 p.p.s.a.