VI SA/Wa 150/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie licencji na wykonywanie transportu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego I. O. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. udzielił przedsiębiorcy I. O. licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W dniu [...] października 2015 r. wpłynęła do organu "Informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego", z której wynikało, że I. O. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...] (prawomocnym od dnia 1 sierpnia 2014 r.) za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k., art. 69 § 1 k.k. i art. 69 § 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, w zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat. W oparciu o powyższe ustalenia w dniu [...] grudnia 2015 r. organ I instancji postanowił o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W dniu [...] marca 2016 r. wpłynęło do organu I instancji pismo pełnomocnika strony zawierające wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez włączenie akt sprawy karnej sygn. [...] oraz o przesłuchanie strony w celu wykazania opinii, jaką cieszyła się strona postępowania. Swoją decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., Prezydent W. uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. - licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką i odmówił udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, powołując się na fakt skazania przedsiębiorcy prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] za przestępstwo umyślne przeciwko obrotowo gospodarczemu z art. 297 § 1 k.k. W ustawowym terminie strona wniosła odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] lipca 2016r. Strona zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 7. art. 8. art. 77§ 1, art. 80. art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 5 c ust. 1 lit a) ustawy o transporcie drogowym poprzez zaniechanie faktycznego zbadania sprawy oraz pominięcie różnicy pomiędzy sprawstwem a pomocnictwem w popełnieniu przestępstwa. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] swoją decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2016 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że prawidłowo organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o udzieleniu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką - udziela się przedsiębiorcy, jeżeli: 1) spełnia wymagania określone w art. 5c ust. 1 pkt 1 i 5; 2) zatrudnieni przez niego kierowcy oraz sam przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy: a) (uchylona), b) nie byli skazani za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, a ponadto nie wydano im prawomocnego orzeczenia zakazującego wykonywania zawodu kierowcy, c) posiadają zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem w przypadku, o którym mowa w ust. 3a. d) spełniają wymagania określone w art. 39a ust. 1 pkt 1-4. Skazanie za jedno z wymienionych w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy umyślnych przestępstw stanowi samoistną podstawę do odmowy udzielenia licencji, a rozstrzygnięcie organu w tym zakresie nie jest zależne od jego woli. Ustawa o transporcie drogowym wprost obliguje właściwy organ do cofnięcia licencji w każdym przypadku, gdy jej posiadacz został skazany wyrokiem za wyżej określone przestępstwo umyślne i to bez względu na to. czy skazanie nastąpiło w związku z wykonywaniem transportu drogowego czy też poza tą działalnością. Dla rozstrzygnięcia czy zaistniała przesłanka do odmowy udzielenia licencji istotne jest ustalenie czy przedsiębiorca popełnił przestępstwo umyślne wymienione w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy. Kolegium podkreśliło, że w rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwościom, że w dacie wydania uchylonej w wyniku wznowienia postępowania decyzji zaszła normatywna przesłanka do odmowy wydania odwołującemu licencji na wykonywanie przewozów taksówką. Jak bowiem wynika z "Informacji o osobie z Krajowego rejestru karnego" Ministerstwa Sprawiedliwości odwołujący I. O. został skazany prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lipca 2014r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego dla [...], który uprawomocnił się dnia 1 sierpnia 2014r., za przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. tj. za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu (Rozdział XXXVI Kodeksu karnego), na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, z zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat. Zgodnie z treścią art. 297 § 1 k.k. "kto. w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi - kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy, instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5". Pełnomocnik odwołującego kwestionował ustalenia organu w ww. zakresie. Wskazuje, że organ pomija różnicę pomiędzy sprawstwem a pomocnictwem. Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że dla niniejszej sprawy strona podmiotowa przestępstwa w świetle ww. przepisów ustawy o transporcie drogowym nie ma prawnego znaczenia. Nie jest bowiem istotne czy przedsiębiorca popełnił przestępstwo w zamiarze bezpośrednim, kierunkowym (sprawstwo) czy z zamiarem ewentualnym w przypadku współdziałającego pełnomocnika (por. wyrok SM z dnia 15 października 20I3r. sygn. akt III KK 184/13, Lex 1388228. wyrok SN z 23 sierpnia 20lir. sygn. akt V KK 83/11, Lex nr 955044). Istotne jest jedynie to czy doszło do prawomocnego skazania za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu. A ta okoliczność w sprawie nie została ustalona w sposób prawidłowy. Zasadne zatem było wznowienie postępowania w sprawie i rozpoznanie wniosku o udzielenie licencji odmownie albowiem w dacie wydania decyzji o udzieleniu licencji strona pozostawała osobą skazaną. Dlatego należało zdaniem SKO utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. I. O. działający przez profesjonalnego pełnomocnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 10 w zw. z art 81 oraz 140, art 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 78 i art. 136 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu mu dokonania końcowego zapoznania się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co pozbawiło go możliwości obrony jego praw i wniesienia dalszych wniosków dowodowych; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 4 i art. 80 k.p.a. polegające na pominięciu faktów znanych organowi II instancji z urzędu tj. faktu, że czyn za jaki został skazany uległ zatarciu co najmniej z dniem 6 lutego 2017 r., a w konsekwencji organ II instancji nie mógł w swoim orzeczeniu powoływać się na tę okoliczność, jako uzasadniającą cofniecie licencji; 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyjaśnienia czy w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi, 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub orzeczenie o uchyleniu wskazanej decyzji. 5) art. 15 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a) u.t.d., gdyż w dniu wydania decyzji przez organ II instancji brak było przesłanek, które uprawniały organ do cofnięcia licencji. Skarżący wniósł jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - zapytania o udzielenie informacji o jego osobie z 6 lutego 2017 r., które załączył do skargi, a to w celu wykazania, że w chwili orzekania przez SKO nie było podstaw do cofnięcia mu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2017 r., poz. 1369), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. Przedmiotem zaskarżenia skarżący uczynił w tej sprawie decyzję, którą utrzymano w mocy decyzję cofającą mu licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką oraz odmówiono udzielenia licencji z uwagi na skazanie go prawomocnym wyrokiem Sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego przeciwko obrotowi gospodarczemu, tj. za jedno z przestępstw wymienionych w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Poza sporem pozostaje, że skarżącemu wydano licencję udzieloną w dniu [...] sierpnia 2014 r. na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Wyrokiem sądu - prawomocnym od 1 sierpnia 2014 r., skarżący został skazany za pomocnictwo (art. 19 § 1 k.k.) innej osobie w popełnieniu czynu zabronionego z art. 297 § 1 k.k. – tj. umyślnego czynu przeciwko obrotowi gospodarczemu. Mocą tego wyroku skarżący został skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch lat (art. 69 § 1 i § 2 w zw. z art. 70 § 1 k.k.). Fakt tego prawomocnego skazania stał się w marcu 2016 r. podstawą cofnięcia skarżącemu przedmiotowej licencji, a to w oparciu o bezwzględnie obowiązujący art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Skarżona decyzja – utrzymująca w mocy decyzję cofającą, została zaś wydana w sierpniu 2017 r. Powyższe zestawienie dat i faktów dowodzi, że rację ma skarżący podnosząc w skardze, że w dniu orzekania przez SKO, tj. [...] listopada 2018 r., jego skazanie uległo już zatarciu. Należy podnieść, że z chwilą zatarcia skazania, skazanie to uważa się za niebyłe, usuwa się je z rejestru karnego, a osoba taka może formalnie podawać się za osobę niekaraną (art. 106 k.k.). Oczywiście czas, po jakim skazanie ulega zatarciu, jest różny w zależności od rodzaju wydanego w sprawie wyroku lub wysokości wymierzonej kary, nadto następuje ono na wniosek lub z mocy prawa. W przypadku skarżącego - został on skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na 2 lata, zatarcie jego skazania nastąpiło z mocy prawa, po 6 miesiącach od upływu okresu próby (art. 76 § 1 k.k.). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie, w istocie w listopadzie 2018 r. skarżący był osobą niekaraną, gdyż jego skazanie uległo zatarciu, a tym samym w odniesieniu do jego osoby nie było podstawy do orzeczenia o cofnięciu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d. Oznacza to, że z dniem zatarcia skazania, skarżącemu nie można było skutecznie zarzucić, jak to uczyniło SKO w skarżonej decyzji, że jako przedsiębiorca prowadzący licencjonowaną działalność gospodarczą nie spełnia on przesłanki z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Skoro skazanie uległo zatarciu, i jako takie uznaje się za nie byłe, SKO rozpoznając w listopadzie 2018 r. odwołanie skarżącego winno było wziąć pod uwagę ten fakt i uchylić decyzję Prezydenta i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Organ ten, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu I instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji korzystając z uprawnienia określonego w art. 136 k.p.a. powinien z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśnić okoliczność zatarcia skazania. Kolegium nie wykazało zaś, aby wątpliwości co do nowo powstałego stanu faktycznego sprawy nie mogły zostać wyeliminowane w trybie art. 136 k.p.a. W tym stanie rzeczy zasadne są zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez SKO wskazanych w niej przepisów prawa materialnego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta. W konsekwencji powyższego, SKO dopuściło się także zarzucanego naruszenia przepisów proceduralnych, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że decyzja SKO została wydana w [...] listopada 2018 r. Zatem SKO, mając na uwadze, że wyrok skazujący skarżącego pochodził z 2014 r. i przewidywał 2-letni okres próby, winno było poczynić ustalenie, czy skazanie to nie uległo zatarciu, tym bardziej, że w przypadku skarżącego zatarcie to nastąpiło z mocy prawa, a nie na wniosek (art. 76 § 1 k.k.). Fakt ów bowiem był i jest kluczowy dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji bierności w tym zakresie SKO dopuściło się naruszenia art. 7, art. 8, a także art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż rozpoznając sprawę nie oceniło w sposób należyty zgromadzonych w niej dowodów i nie ustaliło w sposób prawidłowy jej stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania skarżonej decyzji. SKO rozpoznając odwołanie ma obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy, a nie zbadania legalności decyzji organu I instancji. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że SKO, niezależnie od uchybienia ww. normom, dopuściło się w toku postępowania administracyjnego również istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku, czyniąc to w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W zakresie kosztów zasądzonych od organu na rzecz skarżącego Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805).