VI SA/Wa 1455/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z "(...)" lutego 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając z wniosku W. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z "(...)" września 2020 r., którą nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1500 złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 189a § 2, art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", art. 13 ust. 1 pkt 3 z związku z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.), zwanej dalej "u.d.p.", załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 890, ze zm.) i art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.) – zwanej dalej "u.t.d.". Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy. W dniu 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 7:59:22 urządzenie kontrolne (bramownica "(...)") zarejestrowało na odcinku drogi krajowej nr "(...)"– węzeł "(...)"przejazd pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony – ciągnika siodłowego o numerze rejestracyjnym "(...)", należącego do skarżącego. Wskazany odcinek drogi krajowej został wymieniony w pkt 3 lit. a załącznika nr 1 do w. w. rozporządzenia. W związku z powyższym, Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z 23 grudnia 2019 r., które doręczono skarżącemu 30 grudnia 2019 r., zawiadomił go o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie oceny naruszeń obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący załączył potwierdzenie uiszczenia opłaty w dniu 30 sierpnia 2019 r. w O. do węzła K. – M. oraz wydruk z systemu viatoll obejmujący operacje naliczenia i poboru opłaty z 30 sierpnia 2019 r. Decyzją z dnia "(...)" września 2020 r. organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1500 złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W wyniku wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazaną na wstępie decyzją z "(...)" lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że z analizy włączonych w poczet materiału dowodowego dokumentów w postaci informacji z Biura Operacji Krajowego Systemu Poboru Opłat i załączonego wykazu wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu skarżącego nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłat był brak środków na koncie użytkownika w dniu przejazdu. Środki zostały wyczerpane 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 7:28:23, a urządzenie pokładowe ten fakt sygnalizowało. Skarżący nie składał reklamacji wobec działania urządzenia viabox czy też elektronicznego systemu poboru opłat, nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu ani działaniu bramownic w dniu przejazdu. Użytkownik doładował konto kwotą 1000 złotych tego samego dnia o godzinie 8:08:49, a więc po zarejestrowanym incydencie. Organ nie stwierdził również zaistnienia przesłanek pozwalających na umorzenie postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których mowa w art. 189e k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Na powyższą decyzję wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów o właściwości organu wydającego decyzję w pierwszej instancji, to jest art. 20 i 19 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 6 u.t.d. Zdaniem skarżącego właściwym w tej sprawie był inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego. Naruszenie powyższe w jego ocenie uniemożliwiło wniesienie odwołania i czyniło zaskarżoną decyzję dotkniętą wadą nieważności. Powołał się na art. 165 § 1 pkt 1 k.p.a. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i odstąpienie – na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. – od nałożenia kary administracyjnej i poprzestanie na pouczeniu. Zaakcentował, że waga naruszenia była znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystanie z dróg publicznych przez pojazdy samochodowe, w tym zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony podlega obowiązkowi poniesienia opłaty. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. poz. 1406 ze zm.), opłatę elektroniczną wnosi się w drodze przedpłaty albo płatności okresowej z zabezpieczeniem. Opłata pobierana jest automatycznie przez urządzenie, którego instalacja przez użytkowników dróg w pojeździe, którego poruszanie się po drodze wiąże się z naliczaniem opłaty elektronicznej, jest obowiązkowa. Wywiązywanie się z powinności uiszczania opłaty odbywa się w ramach systemu elektronicznego poboru opłat, wymagającego zawarcia przez użytkownika drogi umowy z operatorem tego systemu (§ 3 ust. 1 – 4 rozporządzenia w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych). Uiszczanie opłaty elektronicznej stanowi podstawowy obowiązek użytkowników dróg, którego naruszenie obciążone jest odpowiedzialnością karno-administracyjną, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.p. W sprawie niniejszej postępowanie zostało wszczęte przed upływem sześciomiesięcznego terminu, o którym stanowi art. 13n u.d.p. Nie było zatem przeszkód do prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie. W sposób prawidłowy przeprowadzono wszystkie kolejne jego fazy. Zakres postępowania wyjaśniającego wyznaczony w sprawie został przez treść art. art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 u. d. p. Nie można organowi przypisać wad w gromadzeniu bądź ocenie dowodów ani też dokonywaniu ustaleń faktycznych. Nie doszło do naruszenia regulujących zasady gromadzenia i oceny dowodów art. 7, art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a. Nie można mieć wątpliwości co do tego, że skarżący jest właścicielem pojazdu, w stosunku do którego zarejestrowano przejazd bez uiszczenia obowiązkowej opłaty elektronicznej. Ustalenia te poczyniono na podstawie przeprowadzonej kontroli, danych uzyskanych z systemu elektronicznego systemu poboru opłat oraz innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, m. in. informacji z Biura Operacji Krajowego Systemu Poboru Opłat. Z kolei z danych pozyskanych od operatora systemu poboru opłat wynika, że pojazd skarżącego poruszał się 30 sierpnia 2019 r. po drodze, z której korzystanie w świetle przepisów pkt 3 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, obciążone jest obowiązkiem ponoszenia opłaty elektronicznej. Z danych przedstawionych przez Biuro Operacji Krajowego Systemu Poboru Opłat wynika, że skarżący poruszał się po wspomnianej drodze bez uiszczenia opłaty, bowiem przedpłacone środki wyczerpały się, co zresztą było sygnalizowane charakterystycznym dźwiękiem urządzenia viabox. Opłatę uzupełniono już po zarejestrowaniu nieopłaconego przejazdu, około 9 minut po tym fakcie. W dniu popełnienia naruszenia nie odnotowano uchybień w funkcjonowaniu systemu elektronicznego poboru opłat. Przypomnieć należy, że obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej funkcjonuje w naszym systemie prawnym od lat. Obciąża wszystkich właścicieli pojazdów o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony, które poruszają się po drogach wymienionych w rozporządzeniu w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. To, że niewywiązanie się z powyższego obowiązku obciążone jest sankcją administracyjną także jest okolicznością nienową. Kary administracyjne w tym zakresie obowiązują już bowiem od ponad dziesięciu lat. Skarżący jest przedsiębiorcą i warunki prowadzenia transportu drogowego z wykorzystaniem samochodów ciężarowych powinny być mu znane, w tym w szczególności sankcje z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Kwoty brakujących opłat są z natury niewielkie, dlatego wartość uszczuplonej opłaty nie może świadczyć o znikomości naruszenia i o tym, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Okoliczności te zresztą zostały przez organ wszechstronnie przeanalizowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przepisy Kodeksy postępowania administracyjnego regulujące nakładanie kar pieniężnych w postępowaniu administracyjnym nie zostały naruszone. Nie mogły także zostać uwzględnione te zarzuty skarżącego, które koncentrowały się na wykazaniu naruszenia przepisów o właściwości organów. W myśl art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b u.t.d. to Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczania opłaty elektronicznej. Z uwagi na fakt, że – w świetle art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. – Głównego Inspektora Transportu Drogowego traktować należy jako ministra w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, od wydawanych przez niego decyzji odwołanie nie służy. Zgodnie natomiast z art. 127 § 3 k.p.a. w takim przypadku przysługuje, będący środkiem mu równoważnym, lecz niedewolutywnym, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wyjaśnia, że sprawa niniejsza została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Aktualnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, co czyniło uzasadnionym procedowanie na posiedzeniu niejawnym. W tej sytuacji, Sąd nie dostrzegając zasadności zarzutów skargi ani żadnych innych uchybień w zaskarżonej decyzji i poprzedzającym jej wydanie postępowaniu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.