VI SA/Wa 1439/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Sędzia WSA Honorata Łopianowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w O. (Republika Federalna Niemiec) na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne

Pismem z 4 kwietnia 2025 r. M. siedzibą w O. (Republika Federalna Niemiec) (dalej jako "strona skarżąca") wniosła skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2025 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2021 r. o nałożeniu na stroną skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 20 000,00 zł. W dniu 10 września 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2025 r. poz. 1179). Pismem z dnia 8 września 2025 r. Komendant Główny Straży Granicznej w związku z wejściem w życie powołanej wyżej ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera poinformował, że naruszenie przepisów przez przewoźnika lotniczego M. z siedzibą w O. (Republika Federalna Niemiec) związane jest z obsługą lotu wewnątrzunijnego, co oznacza, że zostały spełnione warunki określone w art. 2 ust. 2 ustawy. Organ poinformował ponadto, że ww. przewoźnik lotniczy od dnia 9 grudnia 2019 r. jest podłączony do systemu KSI PNR i przekazuje dane PNR. Końcowo organ wniósł – w przypadku orzeczenia kosztów na rzecz strony skarżącej od organu – o odstąpienie od ich zasądzenia na zasadzie określonej w art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), w szczególności uwzględniając charakter "przepisów abolicyjnych" powodujący bezprzedmiotowość prowadzonych postępowań na każdym etapie. Organ wskazał, że oznacza to, że sprawy administracyjne prowadzone na różnych etapach, zarówno przed organem administracyjnym, egzekucyjnym czy sądem, zostaną unicestwione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, nie wszczyna się postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego obowiązków określonych w art. 5, art. 6 i art. 10 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, oraz art. 7 i art. 8 tej ustawy, a wszczęte umarza, jeżeli naruszenie miało miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a przewoźnik lotniczy nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy spełnił warunki przekazania danych PNR określone w art. 8 ustawy zmienianej w art. 1 lub w okresie roku przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie obsługiwał żadnego lotu PNR, lub jeżeli naruszenie jest związane z obsługą lotu wewnątrzunijnego. W myśl natomiast art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, nie wszczyna się postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego obowiązków określonych w art. 5, art. 6 i art. 10 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, oraz art. 7 i art. 8 tej ustawy, a wszczęte umarza, jeżeli naruszenie miało miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a przewoźnik lotniczy nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy spełnił warunki przekazania danych PNR określone w art. 8 ustawy zmienianej w art. 1 lub w okresie roku przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie obsługiwał żadnego lotu PNR, lub jeżeli naruszenie jest związane z obsługą lotu wewnątrzunijnego. Art. 2 ust. 3 przytoczonej ustawy stanowi zaś, że nie wszczyna się postępowania egzekucyjnego dotyczącego administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika lotniczego za naruszenie obowiązku określonego w art. 5, art. 6 i art. 10 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, oraz art. 7 i art. 8 tej ustawy, a wszczęte umarza, jeżeli naruszenie miało miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a przewoźnik lotniczy nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy spełnił warunki przekazania danych PNR określone w art. 8 ustawy zmienianej w art. 1 lub w okresie roku przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie obsługiwał żadnego lotu PNR, lub jeżeli naruszenie jest związane z obsługą lotu wewnątrzunijnego. Przywołany wyżej przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera obliguje Sąd do umorzenia prowadzonego przed wojewódzkim sądem administracyjnym postępowania w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego obowiązków określonych w art. 5, art. 6 i art. 10 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w brzmieniu dotychczasowym, oraz art. 7 i art. 8 tej ustawy, jeżeli naruszenie miało miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, a przewoźnik lotniczy nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej wejścia w życie spełnił warunki przekazania danych PNR określone w art. 8 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera lub w okresie roku przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie obsługiwał żadnego lotu PNR, lub jeżeli naruszenie jest związane z obsługą lotu wewnątrzunijnego. Komendant Główny Straży Granicznej poinformował, że naruszenie przepisów przez stronę skarżącą związane jest z obsługą lotu wewnątrzunijnego, co oznacza, że zostały spełnione warunki określone w art. 2 ust. 2 ustawy, a ponadto ww. przewoźnik lotniczy od dnia 9 grudnia 2019 r. jest podłączony do systemu KSI PNR i przekazuje dane PNR. Te okoliczności obligują Sąd do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Rzeczą organu jest zatem – zgodnie z zapowiedzią uczynioną w ostatnim zdaniu pisma złożonego do Sądu 5 września 2025 r. a także brzmieniem przytoczonego art. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera – doprowadzić do wyeliminowania ukarania strony skarżącej na każdym etapie, co na gruncie rozpoznawanej sprawy dotyczy przede wszystkim etapu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony skarżącej, do którego znajduje zastosowanie art. 2 ust. 3 powołanej ustawy. Biorąc zatem pod uwagę, że w sprawie wystąpiły przesłanki obligujące Sąd do umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, orzeczono zgodnie z powołanymi przepisami o umorzeniu postępowania. Mimo zawartego w skardze wniosku strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania, koszty takie nie mogły zostać zasądzone, a to z uwagi na to, że przepisy nie przewidują przyznania kosztów w takiej sytuacji jak ta mająca miejsce w rozpoznawanej sprawie. W art. 201 § 1 p.p.s.a. przyznano skarżącemu prawo do zwrotu kosztów, gdy wskutek uwzględnienia przez organ skargi w całości (art. 54 § 3 p.p.s.a.) do dnia rozpoczęcia rozprawy sąd umorzy postępowanie jako bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Drugi wypadek, który daje podstawę do wnioskowania przez skarżącego o zwrot kosztów postępowania w razie umorzenia postępowania, dotyczy sytuacji, gdy sąd umorzy postępowanie w sprawie, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne, wskutek czego zaskarżony akt lub czynność (albo brak działania) zostały usunięte z obrotu prawnego (art. 118 § 2 p.p.s.a.). Poza sytuacjami wskazanymi w art. 201 § 1 i 2 p.p.s.a. brakuje podstaw do zasądzania zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (art. 161 § 1 p.p.s.a.) (por. M. Niezgódek – Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, komentarz do art. 201, System Informacji Prawnej Lex). Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.