VI SA/Wa 142/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym oddala skargę

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. M. S. został ustanowiony biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym w [...] z zakresu energetyki cieplnej, w specjalizacji: - kotły parowe i wodne oraz zbiorniki ciśnieniowe klasy A podległe pod przepisy Urzędu Dozoru Technicznego (dalej także: UDT) wraz z urządzeniami towarzyszącymi, - kotły parowe i wodne podległe pod przepisy UDT przeznaczone do spalania węgla, gazu, oleju opałowego oraz biomasy wraz z systemami dozowania biomasy i urządzeniami towarzyszącymi, - technologia spalania i suszenia biomasy, - instalacje parowe i wodne dla potrzeb technologii, np. autoklaw, - wymienniki ciepła podległe pod UDT, - zbiorniki sprężonego powietrza podległe pod UDT wraz z instalacjami i urządzeniami towarzyszącymi, - zbiorniki na propan-butan oraz dwutlenek węgla podległe pod UDT wraz z instalacjami i urządzeniami towarzyszącymi, - instalacje odpylania i oczyszczania powietrza. Pismem z dnia [...] czerwca 2020r. M. S. poinformował Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o odbyciu szkolenia pod nazwą "Kontroler jakości", obejmującego następujące zagadnienia: właściwa organizacja kontroli jakości w przedsiębiorstwie, identyfikacja i identyfikowalność materiałów, materiały, rola kontroli jakości w procesach wytwarzania, szczególne przypadki niezgodności spawalniczych i niezgodności wykonania dla poszczególnych urządzeń technicznych według norm odniesienia. Do pisma załączył kopię zaświadczenia wystawionego przez Urząd Dozoru Technicznego, potwierdzającego ukończenie przez M. S. szkolenia na temat "[...]", przeprowadzonego w dniach [...] czerwca 2019 r., w łącznym wymiarze 19 godzin. Jednocześnie wniósł o "dołączenie do akt w/w zaświadczenia oraz dopisanie i rozszerzenie zakresu wiadomości specjalnych we wskazanej dziedzinie". Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] odmówił M. S. "rozszerzonego wpisu na listę biegłych sądowych". Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania biegłego, uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] do ponownego rozpatrzenia, zobowiązując organ I instancji, aby wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie dziedziny i specjalizacji, w której biegły zamierza pełnić funkcję, a następnie dokonał merytorycznej oceny tego wniosku. Wykonując wezwanie organu I instancji, pismem z dnia 8 września 2020 r. M. S. sprecyzował wniosek o ustanowienie biegłym sądowym w rozszerzonym zakresie - w dziedzinie "[...]", obejmującej następujące zagadnienia: - właściwa organizacja kontroli jakości w przedsiębiorstwie produkującym materiały stalowe, stalowe elementy konstrukcyjne, stalowe elementy ciśnieniowe, urządzenia techniczne; identyfikacja i identyfikowalność materiałów stalowych, żeliwnych i staliwnych, - rola kontroli jakości w procesach naprawy, modernizacji i wytwarzania stalowych elementów konstrukcyjnych i ciśnieniowych w urządzeniach technicznych, - szczególne przypadki niezgodności spawalniczych i niezgodności wykonania dla poszczególnych urządzeń technicznych według norm odniesienia - dotyczy stalowych elementów konstrukcyjnych i ciśnieniowych. Decyzją z dnia [...] września 2020r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] odmówił ustanowienia M. S. biegłym sądowym we wskazanym wyżej zakresie, jako podstawę prawną decyzji podając § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133; dalej: rozporządzenie). W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że fakt odbycia przez wnioskodawcę organizowanego przez Urząd Dozoru Technicznego szkolenia pt. "[...]", przy uwzględnieniu posiadanych przez niego uprawnień zawodowych i wykształcenia, nie pozwala uznać, że posiada on wiedzę i kwalifikacje niezbędne do pełnienia funkcji biegłego sądowego z zakresu kontroli jakości w określonych we wniosku specjalizacjach. W dniu [...] października 2020 r. do Sądu Okręgowego w [...] wpłynęło odwołanie M. S., w którym wniósł on o rozszerzenie zakresu ustanowienia biegłym sądowym w sposób określony we wniosku. W uzasadnieniu odwołania stwierdził zaś, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie jest uprawniony do dokonywania formalnej i merytorycznej kontroli dokumentów załączonych do wniosku o ustanowienie biegłym sądowym, ponieważ nie posiada on wiedzy eksperta Urzędu Dozoru Technicznego. Nie może zatem podważać dokumentów wystawionych przez ten urząd. Ponadto, zdaniem odwołującego się, organ I instancji nie rozumie słowa "szkolenie", które oznacza m.in. proces uzupełniania kwalifikacji już nabytych. Biegły zdał egzamin na kontrolera jakości już w 1988 r" zajmuje się kontrolą jakości w swoim przedsiębiorstwie od 1993 r., zaś odbyte w 2019 r. szkolenie jedynie uzupełniło posiadaną wcześniej przez wnioskodawcę wiedzę. W dalszej części odwołania M. S. powołał przepisy ustawy z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. z 2019 r. poz. 667, ze zm.), wywodząc, że nadając mu stosowne uprawnienia zawodowe Urząd Dozoru Technicznego potwierdził posiadanie przez niego odpowiednich kwalifikacji. Decyzją z dnia [...] listopada 2020r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133), po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2020 r., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego podzielić należy pogląd organu I instancji, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia określonej w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia przesłanki ustanowienia biegłym sądowym w dziedzinie kontroli jakości, w zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] września 2020 r. Wiedzę M. S. w tej dziedzinie - zgodnie z przedstawionymi dokumentami - potwierdza jedynie fakt złożenia w 1988 r. egzaminu sprawdzającego kwalifikacje wnioskodawcy jako kontrolera jakości prac spawalniczych, pełnienia od 1993 r. funkcji kontrolera jakości we własnym zakładzie wytwarzającym i naprawiającym kotły parowe, kotły wodne i stałe zbiorniki ciśnieniowe (do czego wnioskodawca został uprawniony przez Urząd Dozoru Technicznego) oraz ukończenia w 2019 r. szkolenia na temat "[...]". W ocenie Ministra Sprawiedliwości, okoliczności te dowodzą posiadania przez odwołującego się dużego doświadczenia zawodowego i umiejętności praktycznych, ale tylko w zakresie kontroli jakości wytwarzania i naprawy wymienionych wyżej urządzeń. Jeżeli jednak chodzi o wiedzę teoretyczną w tej dziedzinie, to wnioskodawca nie ukończył jakichkolwiek wyższych studiów technicznych ani np. studiów podyplomowych w zakresie inżynierii jakości. Zarówno egzamin sprawdzający kwalifikacje kontrolera jakości prac spawalniczych, jak i nadanie uprawnień w zakresie wytwarzania i naprawy wymienionych wyżej urządzeń miały miejsce ponad 25 lat temu, a oprócz zaświadczenia potwierdzającego ukończenie szkolenia w 2019 r. brak jest dokumentów świadczących o aktualizowaniu i pogłębianiu wiedzy teoretycznej w tym zakresie. Pismem z dnia 22 grudnia 2020r. M. S. wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy poprzez swobodną ocenę materiału dowodowego, nieuwzględnienie materiału dowodowego i nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zmianę decyzji organu pierwszej instancji poprzez wpisanie M. S. na listę biegłych sądowych z zakresu kontrolera jakości w procesie wytwarzania stałych zbiorników ciśnieniowych, modernizacji, naprawy kotłów parowych, kotłów wodnych, stałych zbiorników ciśnieniowych, zgodnie z procedurami UDT i dokumentacjami projektowymi danych urządzeń technicznych ciśnieniowych zatwierdzonych przez Urząd Dozoru Technicznego Wydział Urządzeń Ciśnieniowych zgodnie z wnioskiem, lub ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...], który odmówił ustanowienia M. S. biegłym sądowym we wnioskowanym zakresie. Stosownie do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133) biegłym może być ustanowiona osoba, która: 1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich, 2) ukończyła 25 lat życia, 3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona, 4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego, 5) wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym. Posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi dowodami. Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie wykazane, należy do prezesa sądu okręgowego (§12 ust. 2 rozporządzenia). Biegły sądowy jest organem pomocniczym sądu w przypadkach wymagających zasięgnięcia wiadomości specjalnych, zaś jego opinia stanowi dowód w postępowaniu prowadzonym przez sądy lub organy ścigania. Od kandydata na biegłego sądowego należy zatem oczekiwać najwyższych, nie budzących wątpliwości kwalifikacji, w tym dużego doświadczenia zawodowego oraz odpowiedniego, stale aktualizowanego i pogłębianego przygotowania teoretycznego. Wątpliwości co do poziomu wiadomości specjalnych kandydata na biegłego czynią zaś uprawnioną decyzję o odmowie ustanowienia biegłym sądowym. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o ustanowienie go biegłym sądowym w rozszerzonym zakresie - w dziedzinie "[...]", obejmującej następujące zagadnienia: - właściwa organizacja kontroli jakości w przedsiębiorstwie produkującym materiały stalowe, stalowe elementy konstrukcyjne, stalowe elementy ciśnieniowe, urządzenia techniczne; identyfikacja i identyfikowalność materiałów stalowych, żeliwnych i staliwnych, - rola kontroli jakości w procesach naprawy, modernizacji i wytwarzania stalowych elementów konstrukcyjnych i ciśnieniowych w urządzeniach technicznych, - szczególne przypadki niezgodności spawalniczych i niezgodności wykonania dla poszczególnych urządzeń technicznych według norm odniesienia - dotyczy stalowych elementów konstrukcyjnych i ciśnieniowych. Z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że ukończył on w 1977 r. technikum zawodowe i uzyskał tytuł technika-mechanika w specjalności obróbka skrawaniem. Od 1987 r. prowadził Z. w [...], któremu w 1988 r. Urząd Dozoru Technicznego nadal uprawnienia do naprawy przy pomocy spawania kotłów parowych i wodnych oraz stałych zbiorników ciśnieniowych. [...] września 1988 r. wnioskodawca złożył z wynikiem pozytywnym egzamin obejmujący znajomość zagadnień technicznych niezbędnych przy wykonywaniu czynności kontrolera jakości prac spawalniczych (urządzeń ciśnieniowych). Z kolei od 1991 r. wnioskodawca prowadzi P. w [...]. W dniu [...] maja 1993 r. Urząd Dozoru Technicznego potwierdził uprawnienia tego przedsiębiorstwa do wytwarzania stałych zbiorników ciśnieniowych, wskazując M. S. jako osobę odpowiedzialną za wytwarzanie i kontrolę jakości w tym przedsiębiorstwie. W tym samym dniu Urząd Dozoru Technicznego nadał wymienionemu przedsiębiorstwu uprawnienia do naprawy kotłów parowych, kotłów wodnych i stałych zbiorników ciśnieniowych, wskazując wnioskodawcę jako osobę odpowiedzialną za naprawy i kontrolę jakości w tym zakresie. W dniu [...] lutego 2004 r. Urząd Dozoru Technicznego poświadczył, że P. jest przygotowane do "spełnienia i dowodzenia według modułu G zgodności produkowanych urządzeń ciśnieniowych z zasadniczymi wymogami dyrektywy 97/23/WE". W dniach [...] czerwca 2019 r. wnioskodawca odbył szkolenie na temat "[...]", organizowane przez Urząd Dozoru Technicznego. Szkolenie obejmowało 19 godzin zajęć, z czego zagadnienia dotyczące właściwej organizacji kontroli jakości w przedsiębiorstwie obejmowało 2 godziny, identyfikacji i identyfikowalności materiałów - 2,5 godziny, materiałów - 3 godziny, roli kontroli jakości w procesach wytwarzania - 6 godzin oraz szczególnych przypadków niezgodności spawalniczych i niezgodności wykonania dla poszczególnych urządzeń technicznych według norm odniesienia - 5,5 godziny. Do wniosku o ustanowienie biegłym sądowym z dnia [...] września 2018 r. M. S. załączył ponadto list referencyjny Urzędu Dozoru Technicznego, Oddziału Terenowego w [...], z dnia [...] września 2018 r., w którym jego osoba rekomendowana jest do pełnienia funkcji doradcy technicznego. Do wniosku o rozszerzenie zakresu ustanowienia z dnia [...] września 2020 r. wnioskodawca załączył zaś materiały szkoleniowe opracowane przez osoby prowadzące szkolenie na temat "[...]". Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowego, zdaniem sądu, podzielić należy stanowisko orzekających w sprawie organów, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia określonej w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia przesłanki ustanowienia biegłym sądowym w dziedzinie kontroli jakości, w zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] września 2020 r. Wiedzę M. S. w tej dziedzinie - zgodnie z przedstawionymi dokumentami - potwierdza jedynie fakt złożenia w 1988 r. egzaminu sprawdzającego kwalifikacje wnioskodawcy jako kontrolera jakości prac spawalniczych, pełnienia od 1993 r. funkcji kontrolera jakości we własnym zakładzie wytwarzającym i naprawiającym kotły parowe, kotły wodne i stałe zbiorniki ciśnieniowe (do czego wnioskodawca został uprawniony przez Urząd Dozoru Technicznego) oraz ukończenia w 2019 r. szkolenia na temat "[...]". Jak słusznie, zdaniem sądu, zauważył Minister Sprawiedliwości, okoliczności te dowodzą posiadania przez odwołującego się dużego doświadczenia zawodowego i umiejętności praktycznych, ale tylko w zakresie kontroli jakości wytwarzania i naprawy wymienionych wyżej urządzeń. Jeżeli jednak chodzi o wiedzę teoretyczną w tej dziedzinie, to wnioskodawca nie ukończył jakichkolwiek wyższych studiów technicznych ani np. studiów podyplomowych w zakresie inżynierii jakości. Zarówno egzamin sprawdzający kwalifikacje kontrolera jakości prac spawalniczych, jak i nadanie uprawnień w zakresie wytwarzania i naprawy wymienionych wyżej urządzeń miały miejsce ponad 25 lat temu, a oprócz zaświadczenia potwierdzającego ukończenie szkolenia w 2019r. brak jest dokumentów świadczących o aktualizowaniu i pogłębianiu wiedzy teoretycznej w tym zakresie. Ponadto w aktach sprawy brak jest dokumentów na podstawie których można uznać, że skarżący M. S. posiada praktyczne i teoretyczne wiadomości specjalne w zakresie kontroli jakości obejmującej takie zagadnienia, jak właściwa organizacja kontroli jakości w przedsiębiorstwie produkującym materiały stalowe, stalowe elementy konstrukcyjne, stalowe elementy ciśnieniowe i urządzenia techniczne, identyfikacja i identyfikowalność materiałów stalowych, żeliwnych i staliwnych, rola kontroli jakości w procesach naprawy i wytwarzania stalowych elementów konstrukcyjnych i ciśnieniowych w urządzeniach technicznych. Sąd zgadza się z orzekającymi w sprawie organami, że samo ukończenie kilkunastu godzin szkolenia dotyczącego wymienionych zagadnień, przy braku wyższego wykształcenia kierunkowego i doświadczenia zawodowego wykraczającego poza kontrolę jakości we własnym przedsiębiorstwie, zajmującym się (zgodnie z posiadanymi uprawnieniami) wytwarzaniem i naprawą kotłów wodnych, parowych oraz zbiorników ciśnieniowych, w sposób oczywisty nie wystarcza do uznania wnioskodawcy za niekwestionowany autorytet czy osobę o najwyższych kompetencjach w tak szeroko określonym zakresie wiedzy i umiejętności. Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.