Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 1363/21

Wyrok WSA w Warszawie z 29 września 2021 r., VI SA/Wa 1363/21 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
29 września 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...] (dalej ,,zaskarżona decyzja") Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej ,,Organ", ,,GITD"), utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] października 2020 r., o nr [...] (dalej ,,decyzja I instancji") o nałożeniu, na podstawie art. 104 w związku z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej ,,Kpa"), art. 13k ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1, ust. 9 oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068, ze zm., dalej ,,Udp"), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 890, ze zm., dalej ,,Rozporządzenie") oraz art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, ze zm. dalej ,,Utd"), na Z. L. (dalej ,,Skarżący", ,,Strona"), kary pieniężnej w wysokości 1500 zł., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o nr. rejestracyjnym [...] w dniu [...] czerwca 2020 r. Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] czerwca 2020 r., urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...] , o godzinie 17:05:26, na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - [...] zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. W wyniku dokonanej kontroli stacjonarnej stwierdzono, iż w ww. pojeździe nie znajduje się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych, a ponadto wskazany pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 11990 kg. W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców organ prowadzący postępowanie ustalił, iż właścicielem ww. pojazdu samochodowego w dniu odnotowania naruszenia był skarżący. Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 3 września 2020 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 KPA. W dniu 16 września 2020 r. do organu wpłynęły pisma, w których skarżący poinformował, iż zgodnie z ustawą o drogach publicznych kierowca włączył urządzenie pokładowe viaBox podczas przejazdu po płatnym odcinku drogi krajowej oraz używał go zgodnie z przeznaczeniem. Dodatkowo strona wyjaśniła, iż pojazd został wykupiony z leasingu w związku z czym urządzenie pokładowe viaBox zostało przypisane do poprzedniego numeru rejestracyjnego pojazdu tj. [...]. Do pisma załączono wydruk z systemu Viatoll potwierdzający, iż w dniu zarejestrowanego naruszenia stan środków na koncie wynosił 840,74 zł oraz kserokopie dowodów rejestracyjnych pojazdu z poprzednim i aktualnym numerem rejestracyjnym. W oparciu o wyjaśnienia i dokumenty w postaci pisma z dnia 31 sierpnia 2020 r. przekazanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, odpowiedzialnego za obsługę Krajowego Systemu Poboru Opłat, organ ustalił, że w dniu [...] czerwca 2020 r., o godzinie 17:05:26 na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) [...] pod bramownicą o numerze [...] opłata elektroniczna nie została pobrana. Ponadto operator poinformował, że użytkownik pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia pokładowego viaBox oraz w związku z funkcjonowaniem Elektronicznego Systemu Poboru Opłat. Jednocześnie operator wskazał, iż ww. dniu nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu elektronicznego poboru opłat oraz działaniu bramownic. Użytkownik pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie dokonywał wymiany ani zwrotu urządzenia pokładowego viaBox. Jednocześnie operator wskazał, że w dniu [...] lipca 2020 r. o godzinie 13:36:24 konto ww. pojazdu na umowie o numerze [...] zostało zamknięte zaś zwracane urządzenie o numerze [...] zostało sklasyfikowane jako niefunkcjonalne z powodu wyczerpanej baterii. Z wykazu transakcji wynika, iż w dniu naruszenia dla urządzenia pokładowego viaBox przypisanego do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie została odnotowana żadna transakcja poboru opłat, zaś ostatnia zarejestrowana transakcja przed naruszeniem miała miejsce w dniu [...] czerwca 2020 r o godzinie 17:58:58. Dodatkowo operator systemu poinformował, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany na umowie użytkownika viaToll nr [...] w dniu [...] lipca 2020 r. o godzinie 13:41:55 tj. po odnotowaniu rozpatrywanego naruszenia. Pismem z dnia 17 września 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego załączając powyższe pismo operatora systemu. Zawiadomienie pozostało bez odpowiedzi. Decyzją z dnia [...] października 2020 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1500 zł, za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Wydając zaskarżoną decyzję, w odwołaniu do ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, GITD wskazał, że to na użytkowniku ciąży obowiązek kontrolowania sprawności urządzenia podczas przejazdów odcinkami dróg płatnych. Czynność sprawdzania prawidłowości działania oraz statusu urządzenia, zarówno na podstawie sygnałów świetlnych, jak i dźwiękowych została opisana w instrukcji obsługi urządzenia viaBox, którą użytkownik otrzymał wraz z urządzeniem. W ww. dokumencie wskazano, że wszelkie objawy nieprawidłowego działania urządzenia pokładowego viaBox należy zgłaszać w Punkcie Obsługi Klienta lub Punkcie Dystrybucji. Użytkownik poruszając się po drodze krajowej z niefunkcjonalnym urządzeniem viaBox, świadomie naraża się na odpowiedzialność administracyjną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ zauważył, iż użytkownik nie wywiązał się z obowiązku zarówno ustawowego jak i obowiązków wynikających z podpisanej z operatorem umowy i Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym w sprawie potwierdzenia warunków korzystania z dróg płatnych oraz w sprawie warunków i zasad udostępnienia viaBox (stanowiących załącznik do ww. umowy), bowiem nie kontrolował sprawności urządzenia, poprawności jego zamontowania w pojeździe, czym spowodował uniemożliwienie transmisji danych pomiędzy urządzeniem pokładowym viaBox a bramownicami, a w konsekwencji nieuiszczenie opłaty za przejazd. Ponadto okres w jakim pojazd poruszał się po drogach bez uiszczenia opłat bez wątpienia winien wzbudzić u użytkownika podejrzenie, co do poprawności stanu urządzenia pokładowego viaBox bądź stanu jego zamocowania w pojeździe. Ponadto organ zaznaczył, że zgodnie z Ogólnymi warunkami korzystania z kont w systemie viaToll, użytkownik zobowiązany jest do umieszczenia urządzenia viaBox wyłącznie w pojeździe przypisanym do niego przez operatora, zaś głównym identyfikatorem pojazdu jest jego numer rejestracyjny. Na uwagę zasługuje również fakt, że posługiwanie się w danym pojeździe urządzeniem pokładowym viaBox przypisanym do innego numeru rejestracyjnego (niezależnie, czy jest to fizycznie ten sam pojazd), oznacza używanie tegoż urządzenia niezgodnie z przeznaczeniem (por. art. 13i ust. 4b UDP), które skutkować może nałożeniem kary przewidzianej w art. 13k ust. 2 i 3 UDP, jeżeli prowadzi do uiszczenia opłaty elektronicznej w niepełnej wysokości. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 3 ust. 2 Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym, wszelka zmiana danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, w zakresie danych zawartych w umowie z operatorem systemu viaToll wymaga natychmiastowej zmiany umowy w dowolnym miejscu obsługi klienta (MOK). Przed skorzystaniem z drogi płatnej użytkownik zobowiązany jest zgłosić zmianę numeru rejestracyjnego pojazdu do operatora elektronicznego systemu poboru opłat. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 3 UDP korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110, ze zm.). Parametr dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu został oznaczony w pozycji F.2 dowodu rejestracyjnego. Z danych uzyskanych przez organ z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika jednoznacznie, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu przekraczała 3,5 tony, w związku z czym podlegał on opłacie elektronicznej. Skarżący, pismem z dnia 9 listopada 2020 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Argumentował , że kierowca włączył urządzenie podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę, używał urządzenia zgodnie z przeznaczeniem. Poinformował, że konto z którego pobiera się opłatę było zasilone. Ponadto wskazał, że kierowca poinformował, że zamontowane urządzenie nie dawało żadnych oznak niesprawności jak również nie sygnalizowało braku pieniędzy na koncie. Rozpatrując odwołanie, organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że korzystający z dróg publicznych zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Jednakże na dzień stwierdzonego naruszenia nie zgłosił w systemie viaTOLL nowego numeru rejestracyjnego pojazdu oraz nie wyposażył go w dedykowane urządzenie pokładowe. Aktualizacja danych pojazdu systemie viaTOLL nastąpiła dopiero w dniu [...] lipca 2020 r. o godzinie 13:41:55. Organ wskazał, że uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 udp. Ustawodawca nie przewidział możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej w inny sposób. Organ ustalił, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] czerwca 2020 r. po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) [...] nie została uiszczona. Na dzień kontroli w elektronicznym systemie poboru opłat nie został zgłoszony nowy numer rejestracyjny kontrolowanego pojazdu. W dniu naruszenia nie odnotowano transakcji poboru opłat dla konta pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], którego urządzenie pokładowe nr [...] miało znajdować się w pojeździe o nr rej. [...]. Ostatnia zarejestrowana transakcja poboru opłaty przed dniem naruszenia dla pojazdu o nr rej. [...] miała miejsce w dniu [...] czerwca 2020 r. o godzinie 17:58:58. System wygenerował zapis ewidencyjny o treści "Brak komunikacji z OBU, ważna umowa dla NRP nie została zidentyfikowana". Wpływ na prawidłową komunikację urządzenia viabox z urządzeniem kontrolnym zainstalowanym na bramownicy wpływ miał niski poziom baterii w urządzeniu viabox i brak prawidłowego urządzenia dedykowanego dla pojazdu, a także zainstalowanie przez użytkownika w pojeździć urządzenia viabox z innego pojazdu. W przypadku wygenerowania przez system zapisu ewidencyjnego o ww. treści system z powodu braku komunikacji nie może pobrać należnej za przejazd opłaty elektronicznej. Opłata zostanie uiszczona, tylko wtedy, gdy urządzenie viabox skomunikuje się z urządzeniem kontrolnym znajdującym się na bramownicy. Organ zauważył, że w przypadku wystąpienia braku komunikacji podczas przejazdu pod bramownicą kontrolną urządzenie viabox milczy tzn. nie wydaje sygnałów dźwiękowych i świetlnych. Użytkownik spostrzegając brak emisji sygnałów świetlnych lub dźwiękowych powinien niezwłocznie udać się do najbliższego punktu dystrybucji urządzeń w celu dokonania sprawdzenia posiadanego urządzenia viabox. Poruszając się po drodze krajowej z niefunkcjonalnym urządzeniem viabox strona świadomie naraża się na odpowiedzialność administracyjną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ podkreślił także, że strona w przypadku zauważenia, że urządzenie viabox nie działa lub działa w sposób nieprawidłowy powinna o każdym takim przypadku poinformować operatora systemu, bowiem zgodnie z § 5 pkt 4 Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym, dalej OWU, użytkownik zobowiązany jest niezwłocznie zgłosić Szefowi KAS (wcześniej: GITD) fakt niefunkcjonalności viaBOX w odniesieniu do zapisów Instrukcji obsługi viaBOX odwiedzając dowolne MOK. Jeżeli strona zgłosiłaby operatorowi systemu fakt niefunkcjonalności urządzenia viabox od razu po zauważeniu pierwszych symptomów nieprawidłowego działania tego urządzenia, to udałoby się uniknąć dalszego naruszania obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej. Jednakże strona tego nie uczyniła, nie złożyła reklamacji, dlatego organ nie ma podstaw do uznania, że urządzenie było niesprawne. Organ ponadto wskazał, że strona nie zastosowała się również do zapisów § 3 pkt 2 OWU, zgodnie z którym wszelka zmiana danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym Pojazdu/Pojazdów, w zakresie danych zawartych w Umowie, wymaga natychmiastowej zmiany Umowy w dowolnym MOK, przed skorzystaniem z Drogi Płatnej, co należy potwierdzić podpisaniem aneksu do Umowy lub Umowy z nowymi danymi wprowadzonymi do Systemu. Ponadto według § 4 ust. 2 pkt e OWU użytkownik zobowiązuje się do umieszczenia viaBOX wyłącznie w Pojeździe przypisanym do niego przez Szefa KAS (wcześniej: GITD). Tymczasem strona poruszała się pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], w którym znajdowało się urządzenie viabox nr [...] przypisane do poprzedniego numeru rejestracyjnego tego pojazdu tj. [...]. Organ wyjaśnił przy tym, że powyższa okoliczność także może mieć wpływ na komunikację urządzenia viabox z urządzeniami kontrolnymi znajdującymi się na bramownicach. W takiej sytuacji system elektronicznego poboru opłat może nie być w stanie zidentyfikować urządzenia viabox znajdującego się w pojeździe, a strona nie powinna zwlekać z poinformowaniem operatora systemu o zmianie numeru rejestracyjnego pojazdu. Strona zaskarżyła ww. decyzję GITD w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 107 ust. 3 kpa poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpoznanie należycie materiału dowodowego, zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego oraz niepełne i nieprzekonywujące uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji; Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej ,,Ppsa"), obligowałyby Sąd do jej uchylenia. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji było nałożenie na Stronę kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Przepis art. 13 ust. 1 pkt 3 Udp kształtuje dla korzystającego z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm. , dalej ,,Prd") za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Obowiązek ów dotyczy zatem pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 Prd, dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. poz. 1406 ze zm., dalej ,,Rozporządzenie w sprawie opłat"), opłatę elektroniczną wnosi się w drodze przedpłaty (pkt 1 – tak jak w niniejszej sprawie) albo płatności okresowej z zabezpieczeniem (pkt 2). Opłata pobierana jest automatycznie przez urządzenie, którego instalacja przez użytkowników dróg w pojeździe, którego poruszanie się po drodze wiąże się z naliczaniem opłaty elektronicznej, jest obowiązkowa. Wywiązywanie się z powinności uiszczania opłaty odbywa się w ramach systemu elektronicznego poboru opłat, wymagającego zawarcia przez użytkownika drogi umowy z operatorem tego systemu (§ 3 ust. 1 – 4 Rozporządzenia w sprawie opłat). Uiszczanie opłaty elektronicznej stanowi podstawowy obowiązek użytkowników dróg, którego naruszenie obciążone jest odpowiedzialnością karno-administracyjną, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 i 2 Udp. Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 Udp, wymierza się karę pieniężną w wysokości: - 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; - 1.500 zł - w pozostałych przypadkach. Zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej wyznaczony został przez treść art. 13 ust. 1 pkt 3 Udp w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 Udp. Odwołując się do okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie trzeba stwierdzić, że użytkownikiem pojazdu, którym ów przejazd został dokonany była Strona. Nie budzi też wątpliwości fakt, że za przejazd wspomniana opłata nie została uiszczona. Przypomnieć należy, że obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej funkcjonuje w polskim systemie prawnym od wielu lat. Obciąża wszystkich właścicieli pojazdów o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony, które poruszają się po drogach wymienionych w Rozporządzeniu w sprawie opłat. To, że niewywiązanie się z powyższego obowiązku obciążone jest sankcją administracyjną powinno także być oczywiste dla przedsiębiorców, którzy przy prowadzeniu swojej działalności wykorzystują środki transportu spełniające powyższy wymóg masy. Podkreślić należy, iż Skarżący kwestionuje ocenę prawną swojego działania ale z tej okoliczności nie można wywodzić, iż organ administracji nienależycie wyjaśnił stan faktyczny sprawy lub zaniechał zebrania materiału dowodowego. Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne sprawy istotne z punktu widzenia zapadłego rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione i uzasadniały nałożenie na Stronę kary pieniężnej. Okolicznością determinującą bowiem to rozstrzygniecie był fakt nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Należy przy tym zauważyć, że na Stronie spoczywał obowiązek podjęcia określonych aktów staranności związanych z podejmowanym przejazdem. W pierwszej kolejności Strona zobowiązana była upewnić się, że posiada na koncie środki pieniężnej w wysokości wystarczającej na uiszczenie należnej opłaty elektronicznej oraz sprawdzić czy urządzenie viabox było prawidłowo zamontowane i miało właściwą klasę, a następnie na bieżąco kontrolować prawidłowości funkcjonowania tego urządzenia, w przeciwnym wypadku użytkownik świadomie naraża się na negatywne konsekwencje w postaci odpowiedzialności administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy, w dniu kontroli "nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu ESPO oraz działaniu ww. urządzenia kontrolnego infrastruktury przydrożnej". Zgodnie z treścią powyższego pisma również użytkownik pojazdu, a więc skarżący "nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia pokładowego viaBOX oraz w związku z działaniem ESPO. ", jak również "nie dokonywał wymiany ani zwrotu urządzenia pokładowego viaBOX,". Tymczasem w przypadku stwierdzenia przez Stronę jakichkolwiek nieprawidłowości w funkcjonowaniu użytkowanego przez nią urządzenia viabox jest ona bezwzględnie zobowiązana do natychmiastowego udania się do punktu dystrybucji celem sprawdzenia urządzenia i ewentualnej wymiany. Istotnym jest także fakt, że użytkownik może dokonać wymiany urządzenia viabox w dowolnej chwili - bez względu na to, czy jest ono funkcjonalne, czy też nie. Sąd zauważa także, że jak wynika z akt sprawy, Strona nie składała reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBOX czy działaniem Elektronicznego Systemu Poboru Opłat. Skarżący zwrócił uwagę na nieprawidłowe funkcjonowanie urządzenia pokładowego już w 2019 r., ale samej wymiany urządzenia viabox dokonał dopiero po kilku miesiącach od zaobserwowania nieprawidłowego funkcjonowania urządzenia. Sąd podkreśla, że zgodnie z postanowieniem § 7 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie opłat, wniesienie opłaty elektronicznej w trybie, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 następuje przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Istotna w niniejszej sprawie jest także okoliczność, że Skarżący, mimo ciążącego na nim obowiązku dokonał spornego przejazdu pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], w którym znajdowało się urządzenie viabox nr [...] przypisane do poprzedniego numeru rejestracyjnego tego pojazdu tj. [...]. Za uprawnione zatem należało uznać stanowisko organu, iż mogło mieć to istotny wpływ na komunikację użytkowanego przez Skarżącego urządzenia viabox z urządzeniami kontrolnymi znajdującymi się na bramownicach, gdyż w takiej sytuacji system elektronicznego poboru opłat może nie być w stanie zidentyfikować urządzenia viabox znajdującego się w danym pojeździe. Zważywszy na powyższe, Sąd stwierdza, że nie można organowi przypisać wad w gromadzeniu bądź ocenie dowodów ani też dokonywaniu ustaleń faktycznych w sprawie. Nie doszło zatem do naruszenia regulujących zasady gromadzenia i oceny dowodów przepisów art. 7, art. 77 § 1 ani art. 80 Kpa. To, że podjęte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie nie jest zgodne z oczekiwaniem Strony, nie stanowi podstawy do czynienia uzasadnionego zarzutu naruszenia art. 8 Kpa. Reasumując, Sąd uznał, że poczynione przez organ ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto, stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji rgan uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 Kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez GITD argumentacja w tym zakresie jest jasna i wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera także wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 Kpa a jej uzasadnienie prawne i faktyczne wskazuje, jakie okoliczności istotne w sprawie organ przyjął za udowodnione oraz jakie nadał im znaczenie w świetle mających zastosowanie przepisów prawa. Jak zaś zostało to ocenione przez Sąd, organ nie dopuścił się przy tym naruszenia przepisów prawa materialnego czy postępowania, które miały czy też mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy ponadto wskazać, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie normują podstawy prawnej, która umożliwiałaby uwolnienie się od odpowiedzialności za brak uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o drogach publicznych w istocie ma charakter administracyjny - nie karny i nie jest oparta na zasadzie winy, do jej nałożenia wystarczające jest samo stwierdzenie naruszenia. Nałożona w drodze postępowania administracyjnego kara pieniężna za naruszenie przepisów Udp jest obligatoryjna i organ nie może odstąpić od jej nałożenia. Sąd podziela zatem również ocenę organu, co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Otóż odpowiedzialność podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych, bez dopełnienia stosownego obowiązku uiszczenia opłat, które nakładają na nich przepisy Udp, ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Nie dochodzi tutaj do zmiany charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną, determinowaną winą i przyczynami naruszenia. Przepis art. 189f § 1 pkt 1 Kpa obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. W ocenie Sądu waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd nie może zostać uznana za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Tym samym podnoszone przez Stronę okoliczności towarzyszące naruszeniu przepisów Udp w zakresie opłaty elektronicznej, nie usuwają skutków tego naruszenia i nie prowadzą do uznania go za znikomej wagi. W uwarunkowaniach faktycznoprawnych tej sprawy, Sąd zgadza się zatem z organem, że waga naruszenia nie była znikoma. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zasadności zarzutom skargi. Nie dostrzegł też żadnych innych uchybień w zaskarżonej decyzji i poprzedzającym jej wydanie postępowaniu i dlatego na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł jak w wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 maja 2021
Hasła tematyczne
Drogi publiczne Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek Grzegorz Nowecki /sprawozdawca/ Joanna Wegner /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny