Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 1318/25

Wyrok WSA w Warszawie z 22 października 2025 r., VI SA/Wa 1318/25 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
22 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie: Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Marek Maliński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej K. Sp. j. z siedzibą w [...] kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ" lub "GITD") pismem z dnia 24 października 2022 roku, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm., dalej w skrócie także jako "k.p.a."), zawiadomił [...]Sp. j. z siedzibą w D. (dalej też jako "skarżąca" lub "strona") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ poinformował skarżącą, że podczas przejazdu, który miał miejsce w dniu 26 stycznia 2022 r. o godzinie 14:44, System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS) zarejestrował przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne, znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...] M. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K.. W odpowiedzi strona wskazała, że rejestracja w systemie i instalacja urządzeń została dokonana w obowiązujących terminach. Jednakże po zarejestrowaniu się w systemie e-Toll nie udostępniono stronie możliwości dokonywania wpłat przelewem na konto przedpłacone. Po interwencji strony uruchomiona została możliwość wpłacania przy użyciu BLIK-a, którego strona nie posiada. Strona przedłożyła przy tym wiadomość mailową z prośbą o udostępnienie możliwości dokonywania wpłat przelewem. Jak wyjaśniła strona rozwiązaniem problemu miała być jednorazowa wpłata przy użyciu BLIK, karty lub w punkcie obsługi. Wpłata została dokonana, przy czym przelewy na koncie strony nie księgowały się prawidłowo i opcja przedpłaty była nadal nieaktywna. Ponadto stronie nie było znane saldo konta. W załączniku strona przedłożyła mail napisany w tym temacie do działu technicznego. Strona podkreśliła, że nie uzyskała przy tym odpowiedzi na swoje zgłoszenia. Skarżąca podniosła, że saldo wpłat i naliczonych opłat na koncie nie zgadza się od dłuższego czasu, co również zostało zgłoszone do działu technicznego (na potwierdzenie czego przedstawiła email) a nadto wielokrotnie kontaktowała się z infolinią e-Toll. Z uwagi na to, że udostępnione na stronie internetowej e-Toll konto klienta nie daje możliwości przeglądania historycznego salda na koncie, strona zaznaczyła, że nie ma możliwości ustosunkowania się co do kwestii, jaki był stan środków na koncie w dniach objętych zawiadomieniem. W celu uniknięcia dalszych problemów z płatnościami za przejazdy jeszcze przed kontrolą drogową strona wystąpiła do swojego operatora kart flotowych ([...] S.A.) o udostępnienie możliwości płatności za przejazdy kartą floty, procedura została już wdrożona i od kwietnia 2022 r. strona nie korzysta z konta przedpłaconego. Niestety w chwili wdrażania systemu e-Toll w spółce tj. we wrześniu 2021 r. [...] S.A. nie dawał jeszcze możliwości podpinania opłat drogowych pod karty flotowe. Spółka podkreśliła przy tym, że na bieżąco reguluje swoje zobowiązania i nie posiada żadnych zaległości względem instytucji państwowych. Wniosła jednocześnie o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, gdyż powstanie zaległości na koncie było spowodowane problemami technicznymi związanymi z wdrożeniem systemu i nie było jej celowym działaniem. GITD w toku postępowania zawiadomił stronę o uzupełnieniu materiału dowodowego o wydruki z Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej e-TOLL dotyczące doładowania konta klienta oraz wykaz transakcji, pouczając skarżącą o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz możliwości zgłoszenia żądań. W odpowiedzi strona wskazała, że przesłany jej raport transakcji jest niedostępny dla klientów, jedynym sposobem ustalenia salda na dany dzień jest odejmowanie naliczonych opłat od dokonanych wpłat i taką też informację uzyskała korzystając z infolinii e-Toll, ale sposób ten nie oddaje salda na koncie. Strona podkreśliła, że nie ma więc możliwości wypowiedzenia się na temat salda umieszczonego w załączonym przez organ wydruku z Elektronicznego Systemu Poboru Opłat e-Toll. Strona zwróciła uwagę na status not obciążeniowych, z których każda posiada status opłacona. Taki status miały kolejne wystawione noty (strona przedłożyła wykaz opłaconych not). Strona poinformowała, że w dniu 20 października 2021 r. został zgłoszony fakt braku konta bankowego do wpłat. Ponadto strona wielokrotnie podejmowała działania mające na celu wyjaśnienie sprawy, zgłaszała problemy za pośrednictwem maili lub kontraktując się z infolinią. Strona ponownie podniosła, że powstanie zaległości na koncie po wejściu systemu e-Toll nie było celowym działaniem ale spowodowane było opisanymi powyżej problemami technicznymi. Strona wyraziła nadto chęć uregulowania zaległych opłat, co deklarowała już uprzednio w korespondencji kierowanej do działu technicznego z dnia 23 czerwca 2022 r. Strona wniosła także o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Główny Inspektor Transportu Drogowego GITD decyzją z dnia 12 kwietnia 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm., dalej jako "u.d.p.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 32) a także art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej też jako "u.t.d."), nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1 500 złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, podczas przejazdu wykonywanego dnia 26 stycznia 2022 r. przez pojazd samochodowy o numerze rejestracyjnym [...]. GITD zaznaczył, że na podstawie danych zawartych w okazanym podczas kontroli dowodzie rejestracyjnym, określono dopuszczalną masę całkowitą (DMC) kontrolowanego pojazdu na 12 000 kilogramów. Ponadto w oparciu o dane zawarte w zgromadzonym materiale dowodowym GITD ustalił, iż na dzień odnotowania naruszenia, odpowiedzialnym za nie, był podmiot będący właścicielem pojazdu samochodowego, czyli skarżąca spółka. Jednocześnie organ podkreślił, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS). Z aktywnym kontem użytkownika powiązano urządzenie służące do uiszczania opłat elektronicznych, które zgłaszało konieczność poboru opłaty powiązanej z wykrytym przejazdem. GITD podkreślił, że biorąc przy tym pod uwagę dokumentację znaną mu z urzędu, dotyczącą krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, nie ma wątpliwości, że w momencie odnotowania naruszenia na koncie użytkownika Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS) nie znajdowały się środki umożliwiające pokrycie należnej opłaty. Ponadto użytkownik doładował konto po naruszeniu w dniu 1 lutego 2022 r. o godzinie 100 kwotą 1 500 złotych. Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej problemów z doładowaniem konta klienta oraz braku wiedzy o stanie salda konta organ wskazał, iż ustawodawca w przepisach u.d.p. nie przewidział żadnych okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 13k ust. 1 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, organ uznał, że problemy techniczne z jedną formą płatności, czy też brak świadomości o stanie środków na koncie klienta nie stanowią przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie ustawowych obowiązków. Użytkownik ma bowiem możliwość skorzystania z alternatywnych dróg niepłatnych. Jednakże decydując się na korzystanie z dróg płatnych bez wypełnienia ustawowych obowiązków, świadomie naraża się na konsekwencje związane z naruszeniem prawa. Mając na uwadze, że ustawa o drogach publicznych w wyczerpujący sposób wskazuje obowiązki korzystającego z dróg płatnych, organ uznał, iż użytkownik nie wywiązał się z ustawowego obowiązku. Nie dokonał także racjonalnej oceny konsekwencji przejazdu. Ponadto organ wyjaśnił, iż stan salda można sprawdzić za pośrednictwem Internetowego Konta Klienta oraz aplikacji mobilnej e-TOLL, jak również podczas rozmowy z konsultantem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta a historia przejazdów po drogach płatnych oraz naliczonych opłat dostępna jest w Internetowym Koncie Klienta. W ocenie organu, przed skorzystaniem z odcinka drogi krajowej objętej systemem elektronicznego poboru opłat, użytkownik powinien zadbać o to, by pojazd był zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat, posiadał urządzenie umożliwiające uiszczanie stosownych opłat oraz środki umożliwiające uiszczenie opłaty w odpowiedniej wysokości. W przypadku problemów z doładowaniem konta w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, użytkownik pojazdu nie powinien poruszać się po płatnym odcinku drogi krajowej i rozpocząć jazdę po nim, wówczas, gdy zaistniała komplikacja zostanie rozwiązana. GITD zaznaczył, że odpowiedzialność administracyjna oznacza, że istotą nie jest, czy podmiot, który ma być ukarany, zawinił, ale czy nastąpiło określone zdarzenie. Kara administracyjna ma na celu przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. W odniesieniu do argumentu dotyczącego przedstawionej przez stronę noty obciążeniowej, Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, iż Nota Obciążeniowa z Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS wskazuje jedynie kwotę naliczoną, którą użytkownik powinien zapłacić za przejazd, nie zaś tę którą uiścił. Organ nie znalazł przy tym przesłanek do zastosowania art. 189f oraz art. 189e k.p.a. Podniósł, że decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczania opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych. Nie ma on zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Zgodnie z kolei z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., z tytułu naruszenia obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, za przejazd pojazdu lub zespołu pojazdów innego niż wymienionego w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. wymierza się karę administracyjną w wysokości tysiąca pięciuset złotych. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 kwietnia 2023 roku skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 189e k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że naruszenie przez nią obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie wynikało z siły wyższej w postaci wadliwości systemu e-TOLL; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną nie zaś swobodną ocenę dowodów: a) poprzez uznanie, że stan salda użytkownik systemu może sprawdzić za pośrednictwem Internetowego Konta Klienta oraz aplikacji mobilnej e-TOLL PL, jak również podczas rozmowy z konsultantem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta podczas gdy konto klienta skarżącego nie działało prawidłowo i nie pokazywało stanu salda, a pracownik infolinii nie był w stanie udzielić skarżącemu rzetelnej informacji w tym zakresie; b) poprzez brak rozważenia, że noty obciążeniowe posiadały w systemie status opłaconych, co w oczywisty sposób wprowadzało użytkowników ww. systemu e-TOLL w błąd; c) poprzez uznanie, że w przypadku problemów z doładowaniem konta w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, użytkownik pojazdu nie powinien poruszać się po płatnym odcinku drogi krajowej i rozpocząć jazdę po nim, wówczas, gdy zaistniała komplikacja zostanie rozwiązana, a dodatkowo mógł skorzystać z alternatywnych dróg niepłatnych, podczas gdy pracownik infolinii e-TOLL poinstruował skarżącą, że do czasu rozwiązania problemów z płatnościami może poruszać się pojazdami po płatnych drogach, a ewentualne zaległości zostaną wyrównane w późniejszym czasie; d) poprzez uznanie, że skarżąca mogła skorzystać z innych metod płatności przeznaczonych dla konta w trybie przedpłaty, takich jak np. karty flotowej, płatności mobilnej BLIK, Pay-By-Link, czy też z doładowania konta w Miejscu Obsługi Klienta przy pomocy: karty płatniczej, karty flotowej czy też gotówki, podczas gdy wpłacane na konto środki nie księgowały się prawidłowo niezależnie od zastosowanej metody płatności, a nie funkcjonowała jeszcze metoda płatności przy użyciu karty flotowej. Mając na uwadze powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: zrzutu ekranu statusu not obciążeniowych wraz z kopią not obciążeniowych za okres od września 2021 roku do maja 2022 roku, wydruku korespondencji mailowej z działem technicznym e-TOLL, zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach oraz w opłacaniu składek, z uwagi na okoliczność, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 8 września 2023 roku skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z udzielonej na jej zapytanie z dnia 16 listopada 2021 roku odpowiedzi z Pomocy Informatycznej eToll z dnia 6 września 2023 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") - wyrokiem z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/23 - uchylił zaskarżoną decyzję. Zasadniczym powodem uchylenia decyzji organu były braki oraz rozbieżności w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę na wydruki z systemu e-Toll (CRM Service) oraz informację o zdarzeniu w postaci zapisu ewidencyjnego, w których treść wydruków stanowiących materiał dowodowy zawiera w sobie rozbieżność w zakresie godziny spornego przejazdu. Mianowicie, w zapisie ewidencyjnym przedstawiono, iż opłata nie została uiszczona w dniu 26 stycznia 2022 r. o godzinie 14:44, zaś na wydruku z systemu e-Toll (CRM Service) w ogóle nie został ujęty sporny przejazd z godziny 14:44. Zachodzi zatem rozbieżność pomiędzy informacją z systemu e-ToIl odnoszącą się do historii przejazdów w tym dniu (brak ujawnienia przejazdu o tej godzinie) a informacją o zdarzeniu wskazującą na konkretną godzinę, w której doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia wymaganej opłaty. Kwestia ta wymaga więc w pierwszej kolejności, w ocenie WSA w Warszawie, dokładnego wyjaśnienia i precyzyjnego ustalenia, dlaczego doszło do rozbieżności w oznaczeniu godziny przejazdu w dokumentach generowanych w oparciu o system e-Toll i o której godzinie faktycznie miał miejsce nieopłacony przejazd. Sąd zwrócił uwagę również na brak informacji w zakresie prawidłowo działającego systemu e-Toll w dniu zdarzenia. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił ponadto, czy miały miejsce sygnalizowane przez stronę jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie księgowania dokonywanych przez nią wpłat oraz uwidaczniania ich w systemie. W uzasadnieniu decyzji zabrakło również informacji, czy wydruki z systemu e-Toll (CRM Service) prezentują stan faktyczny po upływie 3 dni na uregulowanie zaległej opłaty elektronicznej po ewentualnym dostarczeniu danych geolokalizacyjnych. Końcowo Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia, czy w sprawie nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 13kust. 8a UDP W wyniku powołanego wyroku WSA w Warszawie pismem z dnia 3 kwietnia 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę, iż postępowanie dotyczące nieuiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] poruszającym się w dniu 26 stycznia 2022 r. będzie kontynuowane pod sygnaturą [...]. Natomiast w celu realizacji wytycznych WSA w Warszawie organ wystąpił do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, podmiotu odpowiedzialnego za pobór opłaty elektronicznej, o udzielenie niezbędnych wyjaśnień związanych z wyżej wskazanym przejazdem, mających na celu ustalenie powodów zarejestrowania naruszenia oraz prawidłowości działania SPOE KAS. Operator Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS - Szef Krajowej Administracji Skarbowej, pismem z dnia 11 czerwca 2024 r., udzielił odpowiedzi na ww. pismo. W dniu 10 czerwca 2024 r. do organu wpłynęły wyjaśnienia pełnomocnika strony postępowania. Pełnomocnik strony wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku korespondencji z działem technicznym e-Toll w związku ze zgłoszeniem numer [...], na fakt nieprawidłowości w działaniu systemu e-Toll, niemożności uzyskania pomocy od pracowników e-Toll w zakresie problemów technicznych systemu oraz znacznych opóźnień ze strony działu technicznego e-Toll w udzielaniu odpowiedzi na zgłaszane przez użytkowników nieprawidłowości. Pełnomocnik zaznaczył, że o wadliwości systemu e-Toll świadczy dalsza korespondencja przedstawiciela strony z działem technicznym systemu e-Toll. Wskazano tu, iż po przejściu z konta przedpłaconego na karty Orlen na koncie pozostała kwota 1008,70 zł, gdzie w dniu 19 maja 2023 r. zażądano jej zwrotu, po czym w dniu 28 lipca 2023 r, dokonano zwrotu środków i aktualnie kwota do wykorzystania to 2431,63 zł, mimo iż nie dokonywano żadnych wpłat na konto ani przeksięgowań. Strona skontaktowała się z infolinią e-Toll, która nie była w stanie wyjaśnić zaistniałej rozbieżności, po czym zgłoszono reklamację o numerze j.w., na którą uzyskała informację o aktualnym stanie jej konta rozliczeniowego. Dopiero w dniu 10 maja 2024 r. strona uzyskała odpowiedź od działu technicznego, iż kwota 2431,63 zł została dopisana do konta rozliczeniowego strony w wyniku naprawy danych historycznych w systemie, która miała miejsce w dniu 21 lipca 2023 r. Reasumując, pełnomocnik strony wskazał, iż wskazana wyżej sytuacja potwierdza wysoce nieprawidłowe i błędne działanie systemu e-Toll, niewydolność funkcjonowania działu technicznego, jak również okoliczność, że istnienie zaległości w płatnościach i nieopłacenie przejazdu wynikało wyłącznie z problemów technicznych po stronie systemu. Do pisma załączono wydruk wiadomości mailowej z działem technicznym e-Toll, potwierdzającym wyżej wskazane okoliczności. Pismem z dnia 25 lipca 2024 r., organ wezwał wnoszącego pismo do usunięcia braków formalnych. Pismem z dnia 31 lipca 2024 r. pełnomocnik strony złożył wyjaśnienia spełniające wymogi, o których mowa powyżej, do których załączył poświadczoną zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a. kopię pełnomocnictwa udzielonego adw. H. S., kopię wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej od składanego dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa. Pismem z dnia 12 lutego 2025 r. organ postanowił nie uwzględnić żądania pełnomocnika strony postępowania, wyrażonego w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 10 czerwca 2024 r., dotyczącego dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci wydruku korespondencji z działem technicznym e-Toll w związku ze zgłoszeniem numer [...], na fakt nieprawidłowości w działaniu systemu e-TolI, niemożności uzyskania pomocy od pracowników e-TolI w zakresie problemów technicznych systemu oraz znacznych opóźnień ze strony działu technicznego e-Toll w udzielaniu odpowiedzi na zgłaszane przez użytkowników nieprawidłowości. GITD – decyzją z dnia 12 lutego 2025 r. nr [...] – nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1500 zł. Organ odnosząc się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/23 stwierdził, że zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie doszło do naruszenia przepisu art. 13k ust. 8a u.d.p., gdyż na koncie rozliczeniowym w dniu 26 stycznia 2022 r. o godzinie 14:44 r. oraz na trzy dni po naruszeniu, nie było dostępnych środków pieniężnych, tym samym opłata elektroniczna za ww. przejazd nie została pobrana. Doładowanie konta po ww. naruszeniu nastąpiło w dniu 1 lutego 2022 r. w kwocie 1 500.00 zł przelewem bankowym. Wpłata zaliczyła uiszczenie opłat na 3 dni wstecz od momentu doładowania konta, zatem w tym zakresie wszystko działało prawidłowo. Zdaniem GITD – powołując się na wyjaśnienia Szefa KAS - urządzenie kontrolne, które zarejestrowało incydent zlokalizowane zostało na węźle Z. autostrady [...], łączącym sekcje E.oraz S.. Z uwagi na lokalizację punktu kontrolnego na węźle drogi, w module CSK dokonującym automatycznej weryfikacji zdarzeń, do wykrytego incydentu przyporządkowana została sekcja drogi E.– jako najbliższa sekcja drogi względem urządzenia kontrolnego (logicznym następstwem obecności pojazdu na węźle drogi jest jego przejazd przez jedną z łączonych sekcji drogi). Niemniej, z przekazanych do SPOE KAS danych geolokalizacyjnych przejazdu – zdaniem organu - wynika, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] w dniu wygenerowania przedmiotowego naruszenia tj. 26 stycznia 2022 r. poruszał się sekcją Węzeł [...]. Różnica czasu pomiędzy godziną naliczenia opłaty za przejazd sekcją Węzeł [...] (godz. 14:38 widoczna w zestawieniu CRM), a godziną wygenerowania naruszenia (godz.14:44 widoczna w MPA) wynika z tego, że miejsce, w którym nastąpiło naliczenie opłaty za przejazd wskazaną sekcją oraz miejsce, w którym nastąpiła kontrola przedmiotowego przejazdu są różne. Różnice czasowe nie świadczą o braku spójności danych, ponieważ te dwa procesy (naliczenia i kontroli) działają niezależnie od siebie. Wysokość salda na koncie rozliczeniowym numer 130139 w dniu 26 stycznia 2022 r. o godz. 14:44 wynosiła -515,86 zł. W odniesieniu do zarzutów strony w zakresie problemów związanych z doładowaniem konta rozliczeniowego, Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w dniu odnotowania naruszenia jak i w czasie bezpośrednio poprzedzającym i następującym moment naruszenia, nie odnotowano nieprawidłowości w komunikacji Systemu SPOE KAS. W dniu 26 stycznia 2022 r. opłaty dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] pobierane były z konta rozliczeniowego numer [...]. Zarejestrowana historia transakcji na koncie rozliczeniowym wykazuje doładowania konta wykonane przez użytkownika w okresie od utworzenia konta rozliczeniowego do 30 kwietnia 2022 r. W związku z powyższym, istniała możliwość doładowania konta przez użytkownika. Dla konta rozliczeniowego 130139 w okresie 1 grudnia 2021 r. – 28 lutego 2022 r. pierwsze doładowanie nastąpiło dopiero w dniu 8 grudni 2021 r. przelewem bankowym, zaś ostatnie doładowanie w tym okresie nastąpiło w dniu 24 lutego 2022 r. przelewem bankowym. W oparciu o dane przekazane przez Ministerstwo Finansów organ ustalił, iż odnotowano cztery zgłoszenia reklamacyjne. Pierwsze zgłoszenie o numerze [...] dotyczyło prośby o wygenerowanie i przesłanie indywidualnego rachunku bankowego do wpłat na koncie [...], gdyż użytkownik nie posiadał możliwości dokonywania przelewów. W odpowiedzi użytkownik został poinformowany, iż pierwsze zasilenie konta rozliczeniowego przedpłaconego powinno zostać zrealizowane za pomocą dostępnych w Internetowym Koncie Klienta form płatności (BLIK lub karta) lub poprzez doładowanie w Miejscu Obsługi Klienta. Po utworzeniu finansowania oraz dokonaniu doładowania konta rozliczeniowego, możliwe będzie wygenerowanie numeru rachunku. Zgłoszenie o numerze z dnia 16 listopada 2023 r. nawiązywało do zgłoszenia numer [...] oraz zwrotu części salda z konta rozliczeniowego numer [...] w kwocie 1008,70 zł. W odpowiedzi klient otrzymał wiadomość, iż saldo konta rozliczeniowego numer [...] przed zwrotem kwoty 1008,70 zł wynosiło 3440,33 zł. Zgłoszenie numer [...] z dnia 21 listopada 2023 r. nawiązywało do zgłoszenia dotyczącego zwrotu części sald z konta rozliczeniowego numer [...]. W odpowiedzi użytkownik otrzymał specyfikację dla konta rozliczeniowego numer [...]zawierającą wykaz wpłat oraz naliczeń dla ww. konta rozliczeniowego. W zgłoszeniu numer [...] z dnia 23-listopada 2023 r. użytkownik zwrócił się z prośbą o doprecyzowanie odpowiedzi na zgłoszenie numer [..]. Użytkownik otrzymał informację zwrotną wskazującą, że kwota 2431,63 zł, która została dopisana do konta rozliczeniowego [...] jest wynikiem naprawy danych historycznych w systemie, która miała miejsce w dniu 21 lipca 2023 r. o czym użytkownik informowany był drogą mailową w dniu 12 lipca 2023 r. Operator wskazał, że kwota, o której mowa znajduje się jako dostępne saldo konta rozliczeniowego [...] do wykorzystania lub do zwrotu na wskazane konto bankowe. Zdaniem organu użytkownik od samego początku istnienia konta rozliczeniowego w formie przedpłaty, posiadał bezsporną możliwość dokonywania wpłat w formie przelewu. Dodatkowo organ w zaskarżonej decyzji stwierdził brak przesłanek do zastosowania art. 189e k.p.a. oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lutego 2025 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 189e k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że naruszenie przez nią obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie wynikało z siły wyższej w postaci wadliwości systemu e-TOLL; 2. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony i nieprzeprowadzenie dowodów w postaci zrzutu ekranu statusu not obciążeniowych za okres od września 2021 r. do maja 2022 r., wydruku korespondencji mailowej z działem e-TOLL, zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach opłacaniu składek mimo, że dowody miały wykazać nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu e-TOLL oraz bieżące regulowanie przez skarżącą należności względem instytucji państwowych, co ostatecznie doprowadziło do niezebrania i nierozpatrzenia całości materiału dowodowego; 3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez: a) uznanie, że stan salda użytkownik systemu może sprawdzić za pośrednictwem Internetowego Konta Klienta oraz aplikacji mobilnej e-TOLL PL, jak również podczas rozmowy z konsultantem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta podczas gdy konto klienta skarżącego nie działało prawidłowo i nie pokazywało stanu salda, a pracownik infolinii nie był w stanie udzielić skarżącej rzetelnej informacji w tym zakresie; b) brak rozważenia, że noty obciążeniowe posiadały w systemie status opłaconych, co w oczywisty sposób wprowadzało użytkowników ww. systemu e-TOLL w błąd; c) brak wyjaśnienia dlaczego w zapisie ewidencyjnym przedstawiono, że opłata nie została uiszczona w dacie i godzinie przejazdu, natomiast w wydruku z systemu e-TOLL w ogóle nie został ujęty przedmiotowy przejazd jak również brak wskazania jaki był stan salda w dacie i dokładnej godzinie przejazdu; d) brak rozważenia nieprawidłowości w działaniu systemu e-TOLL i okoliczności przypisania do konta przedpłaconego kwoty 2.431,63 złotych po lipcu 2023 r. w wyniku naprawy danych historycznych mimo, iż przed lipcem 2023 r. stan konta wynosił 0,00 złotych a strona nie dokonywała dodatkowych wpłat; e) uznanie, że w przypadku problemów z doładowaniem konta w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, użytkownik pojazdu nie powinien poruszać się po płatnym odcinku drogi krajowej i rozpocząć jazdę po nim, wówczas, gdy zaistniała komplikacja zostanie rozwiązana, a dodatkowo mógł skorzystać z alternatywnych dróg niepłatnych, podczas gdy pracownik infolinii e-TOLL poinstruował skarżącą, że do czasu rozwiązania problemów z płatnościami może poruszać się pojazdami po płatnych drogach, a ewentualne zaległości zostaną wyrównane w późniejszym czasie; f) uznanie, że skarżąca mogła skorzystać z innych metod płatności przeznaczonych dla konta w trybie przedpłaty, takich jak np. karty flotowej, płatności mobilnej BLIK, Pay-By-Link, czy też z doładowania konta w Miejscu Obsługi Klienta przy pomocy: karty płatniczej, karty flotowej czy też gotówki, podczas gdy wpłacane na konto środki nie księgowały się prawidłowo niezależnie od zastosowanej metody płatności, a nie funkcjonowała jeszcze metoda płatności przy użyciu karty flotowej. Mając na uwadze powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: zrzutu ekranu statusu not obciążeniowych wraz z kopią not obciążeniowych za okres od września 2021 roku do maja 2022 roku, wydruku korespondencji mailowej z działem technicznym e-TOLL, zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach oraz w opłacaniu składek, wydruku korespondencji z działem technicznym e-TOLL w związku ze zgłoszeniem nr [...] z uwagi na okoliczność, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w rozpoznając sprawę niniejszą Główny Inspektor Transportu Drogowego, w myśl art. 153 p.p.s.a., związany był oceną prawną i wskazaniami zaprezentowanymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/25. Ocena prawna i wskazania wiążą również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Sprawując w tych warunkach kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazał WSA w Warszawie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/23 organ: • nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego przyjął, że do nieopłaconego przejazdu doszło o godzinie 14:44, w sytuacji gdy taka godzina nie została ujawniona w historii przejazdów w systemie e-TOLL (pierwsza okoliczność); • nie ustalił, czy elektroniczny system poboru opłat e-TOLL prawidłowo funkcjonował w dniu spornego naruszenia (druga okoliczność); • nie wyjaśnił, czy istotnie miały miejsce sygnalizowane przez skarżącą jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie księgowania dokonywanych przez nią w ramach systemu pre-paid wpłat oraz ich uwidaczniania w systemie (trzecia okoliczność); • nie wyjaśnił w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia, czy w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 13k ust. 8a u.d.p. (czwarta okoliczność); • nie przeanalizował przedstawionych przez skarżącą not obciążeniowych (piąta okoliczność). Zdaniem Sądu GITD w zaskarżonej decyzji nie dokonał oceny wszystkich okoliczności wskazanych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/23, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., gdyż organ nie wykonał wytycznych określonych w przedmiotowym wyroku. Sąd stwierdza, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się na str. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji do okoliczności pierwszej oraz czwartej. W zaskarżonej decyzji organ zajął stanowisko odnośnie drugiej okoliczności na str. 8 zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się dokument z którego wynika, iż w dniu spornego przejazdu system poboru opłat E-TOLL nie miał awarii (k-76 akt administracyjnych). W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji organ w ogóle pominął wytyczne WSA w Warszawie w zakresie piątej okoliczności. Jak wskazał WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/25 "(...) GITD winien poddać analizie przedstawione przez stronę noty obciążeniowe, z których wynika, po pierwsze, że na dzień 10 stycznia i 7 lutego 2022 roku (daty płatności) kwota do opłacenia wynosiła: "0" przy zdefiniowanym statusie "opłacone".". Zdaniem Sądu organ w ponownie prowadzonym postępowaniu nie poczynił dostatecznych działań w celu wyjaśnienia trzeciej okoliczności. Organ w zaskarżonej decyzji (str. 8) szeroko przytoczył informacje uzyskane od Szefa KAS przedstawiając zgłoszenia reklamacyjne strony skarżącej. Zdaniem Sądu organ całkowicie pominął okoliczności związane z faktem przypisania do konta przedpłaconego kwoty 2.431,63 złotych po lipcu 2023 r. w wyniku naprawy danych historycznych. Jak wynika z akt sprawy w dniu 10 maja 2024 r. strona skarżąca uzyskała informację od Centrum Obsługi Klienta e-Toll, iż kwota 2431,63 zł została dopisana do konta rozliczeniowego strony w wyniku naprawy danych historycznych w systemie, która miała miejsce w dniu 21 lipca 2023 r. (k-83 akt administracyjnych). Z akt sprawy nie wynika (ani organ tej kwestii nie zbadał) czy błędy w księgowaniu dokonywanych przez skarżącą w ramach systemu pre-paid wpłat oraz ich uwidaczniania w systemie - co potwierdza wskazana naprawa danych historycznych w lipcu 2023 r. – mogły mieć wpływ na wysokość środków na koncie skarżącej w dniu spornego przejazdu. Brak oceny tej kwestii przez organ uniemożliwia stwierdzenie przez Sąd prawidłowej realizacji przez organ wytycznych WSA w Warszawie nie tylko w zakresie trzeciej okoliczności, ale również czwartej. Skoro nie ma pewności kiedy wpłacane przez stronę skarżącą środki powinny być zaksięgowane w normalnych warunkach (bez nieprawidłowości wymuszających korektę danych historycznych) brak jest podstaw do oceny przez Sąd na obecnym etapie czy w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 13k ust. 8a u.d.p. (czwarta okoliczność wynikająca z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/23). W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 153 p.p.s.a., gdyż nie realizuje wytycznych w zakresie okoliczności 3-5 wskazanych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/23. W ocenie Sądu organ naruszył również z art 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak kompletnego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego uwzględniającej prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/23. W zaskarżonej decyzji GITD nie przedstawił stanowiska odnośnie piątej okoliczności, a odnośnie trzeciej okoliczności organ nie zbadał kwestii naprawy danych historycznych w systemie, która miała miejsce w dniu 21 lipca 2023 r. Ustalenie prawidłowości księgowania dokonywanych przez skarżącą wpłat i informowania o stanie konta przedpłaconego, ma w realiach niniejszej sprawy i w świetle zarzutów skarżącej, istotne znaczenie dla możliwości przypisania skarżącej odpowiedzialności za zarzucane jej naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji stanowisko organu w zakresie czwartej okoliczności jest co najmniej przedwczesne, gdyż GITD nie ustalił ponad wszelką wątpliwość czy opłata elektroniczna za przejazd wykonany w spornym dniu została uiszczona w terminie 3 dni od dnia zakończenia tego przejazdu. Zdaniem Sądu, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych tej sprawy nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy opłata elektroniczna nie została uiszczona we wskazanym terminie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zrealizuje wytyczne określone w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4025/23 w zakresie okoliczności od trzeciej do piątej oraz uzupełni materiał dowodowy we wskazanym zakresie, a dokonując jego ponownej oceny zobowiązany będzie do zachowania wymogów wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. Końcowo Sąd zauważa, że oddalił wniosek dowodowy skarżącej na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że dokumenty objęte wnioskiem znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1964), zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 387 złotych, na którą składało się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 270 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych oraz kwota 100 złotych obejmująca uiszczony wpis sądowy od skargi. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 kwietnia 2025
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Honorata Łopianowska Marek Maliński /sprawozdawca/ Urszula Wilk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny