VI SA/Wa 1213/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. R. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] maja 2014 r – data stempla pocztowego) skarżący A. R. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem małoletnich dzieci. Małżonka skarżącego z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 5.700 zł, a skarżący swój miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oszacował na kwotę 900 zł. Jako składniki majątku rodziny skarżący wymienił lokal mieszkalny o powierzchni 80 m kw, nieruchomość rolną o powierzchni 3,6 ha oraz oszczędności w kwocie 9.000 zł. Wskazał również, iż jest obciążony kredytem hipotecznym w wysokości 300.000 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z [...] czerwca 2014 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznań podatkowych za rok 2013 skarżącego i jego żony, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia (np. kopia umowa lub wydruk z rachunku bankowego obejmujący przelew środków finansowych uzyskanych z tego tytułu), c) dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego przez skarżącego do końca kwietnia 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (lub poniesionej straty) - np. kopii zapisów z księgi przychodów i rozchodów na koniec marca 2014 r., d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, a jeżeli ani skarżący ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), e) dokumentów potwierdzających fakt zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego. Powyższe wezwanie skarżący odebrał osobiście [...] lipca 2014 r. i dotychczas go nie wykonał. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów i informacji, nie można stwierdzić, iż A. R. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.