VI SA/Wa 1209/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Asesor WSA Paweł Gorajewski Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant spec. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. Urząd Patentowy RP (dalej: "Urząd Patentowy") unieważnił prawo ochronne na znak towarowy słowny "RESTONUM" o numerze [...] udzielone na rzecz A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] ( dalej "Skarżąca" "Spółka"), w części dotyczącej towarów z klasy 5: produkty farmaceutyczne, środki sanitarne do celów medycznych; substancje dietetyczne do celów leczniczych; suplementy diety; środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego do celów zdrowotnych; żywność dla niemowląt; zioła lecznicze, ekstrakty roślinne o przeznaczeniu leczniczym; środki odkażające. Sprawa została wszczęta na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez S. SA, z siedzibą w [...] ( dalej "Wnoszący sprzeciw". "Uczestnik postępowania") na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami - dalej p.w.p.) w związku z art. 246 i art. 247 ust. 2 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. I. 2. W dniu 28 grudnia 2015 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw S. SA, z siedzibą [...] wobec udzielenia decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. z pierwszeństwem od dnia 11 marca 2014 r. prawa ochronnego na znak towarowy słowny RESTONUM o numerze [...] na rzecz Spółki dla oznaczania towarów i usług w klasie 3, 5 i 29. Wnoszący sprzeciw domagał się unieważnienia spornego prawa ochronnego jako podstawę podając art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w części dotyczącej towarów z klasy 5: produkty farmaceutyczne, środki sanitarne do celów medycznych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, suplementy diety, środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego do celów zdrowotnych, żywność dla niemowląt, zioła lecznicze, ekstrakty roślinne o przeznaczeniu leczniczym, środki odkażające. Jednocześnie wskazał, że jest uprawnionym z rejestracji znaku słownego RESONIUM o numerze [...], do którego jest podobny sporny znak towarowy. Według oceny wnoszącego sprzeciw oba znaki zostały przeznaczone do oznaczania identycznych towarów z klasy 5 i są do siebie podobne na płaszczyznach wizualnej a zwłaszcza fonetycznej co powoduje, że w przedmiotowej sprawie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Natomiast znak słowny wnoszącego sprzeciw RESONIUM o numerze [...] służy do oznaczania towarów z klasy 5: preparaty i substancje farmaceutyczne. Spółka jak podmiot uprawniony do spornego znaku odpowiadając na sprzeciw wniosła o jego oddalenie podnosząc, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające unieważnienie spornego prawa, przewidziane w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw. Organ stwierdził, że sporny znak został przeznaczony do oznaczania produktów farmaceutycznych, które są identyczne z preparatami oraz substancjami farmaceutycznymi, do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony. Pozostałe towary, do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są podobne do preparatów i substancji farmaceutycznych, do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony. Porównując oznaczenia płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej z Urząd Patentowy wskazał, że zarówno przeciwstawiony znak towarowy "RESONIUM" o numerze [...] jak i znak sporny "RESTONUM" o numerze [...] są znakami słownymi, co oznacza, że wizualna ocena podobieństwa dotyczy samych wyrazów, które nie znajdują się we wzajemnym oddziaływaniu z elementami graficznymi. W ocenie organu porównywane znaki towarowe nie są do siebie podobne ani pod względem wizualnym ani fonetycznym. W tym stanie rzeczy nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym, tym bardziej, że w rozpatrywanej sprawie chodzi o farmaceutyki a ich nabywcy, wiedząc o ich wpływie na zdrowie oraz o niebezpieczeństwach płynących z ewentualnej pomyłki będą szczególnie uważni i ostrożni. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził brak podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. 2. Na decyzję Urzędu Patentowego Wnoszący sprzeciw wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lipca 2017 r., VI SA/Wa 129/17, oddalił skargę podzielając stanowisko organu. W wyniku skargi kasacyjnej S. S.A. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2020 r., II GSK 4154/17, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że uchybienia uzasadnienia zaskarżonego wyroku są na tyle istotne, że uniemożliwiają kontrolę instancyjną objętego skargą kasacyjną rozstrzygnięcia. 3. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i wyrokiem z dnia 22 września 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 41/21 uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego z dnia 12 października 2016 r. W uzasadnieniu tego wyroku WSA kierował się treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zdaniem WSA w rozpoznawanej sprawie organ nie rozważył argumentów wnoszącego sprzeciw, który złożył na rozprawie przed Urzędem Patentowym RP pismo "Zestawienie orzecznictwa europejskiego (Sąd UE) odnośnie porównania towarów z klasy 5" (protokół rozprawy, k. 127- 122 akt adm., t. I). W sytuacji, gdy wnoszący sprzeciw akcentował identyczność i wysokie podobieństwo towarów objętych porównywanymi znakami, co miało jego zdaniem przekładać się na ocenę odbiorcy, że mogą pochodzić z tego samego przedsiębiorstwa (ryzyko konfuzji), brak stanowiska organu co do argumentów zawartych w ww. piśmie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w kontekście ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców towarów co do ich pochodzenia. Tym samym organ nie ustalił jednej z najistotniejszych przesłanek wynikających z art.132 ust.2 pkt 2 p.w.p. tj. ryzyko wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów, obejmującego w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Celem powołanego przepisu jest ochrona odbiorców przed ryzykiem pomyłki co do źródła pochodzenia towarów. Analogiczny przepis zawiera dyrektywa 2008/95/WE. Pomimo różnicy terminologicznej w sformułowaniach użytych w art. 4 ust. 1 lit. b dyrektywy 2008/95/WE i art. 131 ust. 2 pkt 2 p.w.p., przyjmuje się powszechnie, że nie implikują one różnic o charakterze merytorycznym. Dlatego też należy uznać, że do zagadnień regulowanych w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. zastosowanie znajduje orzecznictwo unijne dotyczące interpretacji wspomnianego przepisu. Sąd I instancji ponownie rozpoznający sprawę stwierdził, że organ orzekający w sprawie prawidłowo przyjął, iż odbiorcy nabywający farmaceutyki, to lekarze, farmaceuci i pielęgniarki, ale również pacjenci i przeciętni konsumenci. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę charakter omawianych towarów poziom uwagi tego kręgu odbiorców, który składa się z ogółu społeczeństwa i pracowników służby zdrowia, należy ocenić jako wyższy niż przeciętny. Sąd podzielił poglądy wyrażone w orzeczeniach sądowych powołanych, w zaskarżonej decyzji przez organ, iż w przypadku odbiorców towarów wpływających na zdrowie człowieka takich jak farmaceutyki należy ich postrzegać jako rozsądnych, należycie poinformowanych, o podwyższonym poziomie uwagi.( wyrok WSA w Warszawie z 26 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1524/08, wyrok NSA z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 604/13 oraz wyrok NSA z 31 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 114/14). Za zasadne natomiast Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art.132 ust.2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym rozumieniu przesłanki podobieństwa oznaczeń i przyjęciu nieprawidłowych kryteriów w zakresie jej ustalania, w szczególności zawężenia oceny tylko do niektórych elementów oznaczeń z pominięciem pozostałych. Według WSA trafny okazał się zarzut skargi, że organ oceniając porównywane znaki towarowe wadliwie przyjął, że identyczne elementy budujące oba oznaczenia to jedynie pierwsza sylaba RES - i ostatnie dwie litery - UM. Zdaniem Sądu organ bezpodstawnie skupił się wyłącznie na odmiennościach wynikających z pojedynczych liter występujących w środkowej części oznaczeń z pominięciem całościowej analizy znaków, uwzględnił jedynie pojedyncze litery identyczne, budując swoje stanowisko na usytuowaniu w oznaczeniu RESTONUM pojedynczej litery "T" w środkowej części spornego oznaczenia , dyskwalifikującej w jego ocenie podobieństwo oznaczeń. Rozstrzygnięcie organu wynika zatem z wybiórczej analizy omawianych znaków towarowych, bez wnikliwego rozpatrzenia wszystkich aspektów istotnych dla ustalenia podobieństwa oznaczeń z naruszeniem art.77 § 1 k.p.a. i art.80 k.p.a. przedstawionych wyżej przez Sąd, w rozumieniu art.132 ust.2 pkt 2 p.w.p. Z tych wszystkim względów organ został zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie z uwzględnieniem oceny prawnej, wyrażonej przez WSA. II. Ponownie rozpatrując sprawę Urząd Patentowy decyzją z [...] grudnia 2021 r. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "RESTONUM" o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 5: produkty farmaceutyczne, środki sanitarne do celów medycznych; substancje dietetyczne do celów leczniczych; suplementy diety; środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego do celów zdrowotnych; żywność dla niemowląt; zioła lecznicze, ekstrakty roślinne o przeznaczeniu leczniczym; środki odkażające. Urząd Patentowy uznał, że produkty farmaceutyczne do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy są identyczne z preparatami oraz substancjami farmaceutycznymi do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony. Organ podkreślił, że produkty farmaceutyczne jest to pojęcie bardzo szerokie, które odnosi się do każdego rodzaju leku, tzn. substancji lub połączenia substancji do leczenia chorób lub zapobiegania chorobom. W tym szerokim pojęciu mieszczą się preparaty i substancje farmaceutyczne do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony. W związku z tym towary te należało uznać za identyczne. Są to towary o takim samym charakterze i przeznaczeniu (leczenie problemów zdrowotnych) skierowane są do tej samej grupy odbiorców (pracowników sektora medycznego i pacjentów) oraz są one wprowadzane do obrotu tymi samymi kanałami dystrybucji (apteki). Zdaniem organu pozostałe towarowy z klasy 5 do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak są podobne do preparatów i substancji do oznaczania których przeznaczony jest przeciwstawiony mu znak towarowy. Za podobne w wysokim stopniu do produktów i substancji farmaceutycznych do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony Urząd Patentowy uznał substancje dietetyczne do celów leczniczych; suplementy diety, zioła lecznicze i ekstrakty roślinne o przeznaczeniu leczniczym, środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego do celów zdrowotnych do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny bowiem są to produkty przygotowywane z myślą o specjalnych wymaganiach dietetycznych w celu leczenia choroby lub jej zapobiegania. Przeznaczenie tych towarów jest podobne do produktów farmaceutycznych, tj. substancji używanych w leczeniu chorób w takim zakresie, w jakim są stosowane, aby poprawić stan zdrowia pacjenta. Ponadto ich właściwy krąg odbiorców (pracownicy sektora medycznego i pacjenci) jest wspólny. Towary te zazwyczaj mają także te same sieci dystrybucji (apteki). Ponadto wszystkie wymienione wyżej towary mogą być konkurencyjne jak i uzupełniające wobec siebie. Za podobną w niskim stopniu do produktów i substancji farmaceutycznych do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony organ uznał żywność dla niemowląt - podlega ona bowiem specjalnemu reżimowi farmakologicznemu aby być jak najlepiej - z przyczyn fizjologicznych i medycznych - przystosowanymi dla potrzeb karmienia niemowląt (vide: wyrok Sądu z 13 maja 2015 r., T-169/14, pkt 55-58). Żywność dla niemowląt, jak sama nazwa wskazuje przeznaczona jest wyłącznie dla najmłodszych dzieci, Nie jest przeznaczona do leczenia chorób lecz ma stanowić odpowiedni posiłek dla rozwijającego się dziecka. Grupą odbiorców tych towarów są rodzice niemowląt oraz placówki specjalistyczne obejmujące opieką dzieci oraz położnicze. Żywność dla niemowląt dostępna jest w sklepach z żywnością w wydzielonych działach z produktami dla niemowląt i małych dzieci. Natomiast produkty i substancje farmaceutyczne używane są w leczeniu chorób w takim zakresie, w jakim są stosowane, aby poprawić stan zdrowia pacjenta. Ponadto ich właściwy krąg odbiorców to pracownicy sektora medycznego i pacjenci w każdym wieku. Produkty i substancje farmaceutyczne dostępne są w aptekach. Za podobne w niskim stopniu do preparatów i substancji farmaceutycznych do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony Urząd Patentowy uznał także środki sanitarne do celów medycznych i środki odkażające do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy. Mają one bowiem zastosowanie w medycynie w zakresie odkażania, czyszczenia, a także dezynfekowania oraz przykładowo ułatwiające przeprowadzenie różnych badań czy zabezpieczające rany. Są zatem uzupełnieniem w leczeniu, które odbywa się z użyciem preparatów i substancji farmaceutycznych. W zależności od zastosowanej substancji oraz stopnia rozcieńczenia, środki sanitarne i odkażające mogą być dostępne w aptekach dla prywatnego odbiorcy, stosującego te środki np. do odkażania drobnych ran lub w hurtowniach, które swoją ofertę, w tym zakresie kierują jedynie do jednostek medycznych. Odnośnie argumentów wnoszącego sprzeciw, który złożył na rozprawie przed Urzędem Patentowym RP pismo "Zestawienie orzecznictwa europejskiego (Sąd UE) odnośnie porównania towarów z klasy 5 (protokół rozprawy k.127-122 akt adm., 11) organ wskazał , że z załączonego zestawienia wynika jedynie jakie towary były porównywane, nie wiadomo natomiast do jakich konkluzji doszły Sądy dokonując analizy porównawczej tych towarów. Przedłożone zestawienie wskazuje jedynie sygnatury postępowań, wnoszący sprzeciw nie przedłożył natomiast przetłumaczonych na język polski wyroków zapadłych we wskazanych sprawach. Zatem nie ma możliwości na podstawie tego dokumentu dokonania oceny podobieństwa porównywanych towarów a w konsekwencji ustalenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Wobec uznania identyczności i podobieństwa towarów organ przystąpił do kluczowej analizy pozostałych przesłanek zawartych w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Urząd Patentowy przypomniał, że w zapadłym w przedmiotowej sprawie wyroku Sąd ocenił, że pomiędzy porównywanymi znakami występuje wizualne i fonetyczne podobieństwo w ich początkowej części RESO- i RESTO z uwagi na układ liter. Organ przywołał ocenę Sądu, z której wynika, że mimo, iż w oznaczeniu RESTONUM występuje litera "T" nie eliminuje ona wizualnego i fonetycznego podobieństwa członów RESO- i RESTO-. Człony te zbudowane są z identycznego początku RES - i identycznego zakończenia - O. Z tych względów, oceniane całościowo oznaczenia, jak wskazał Sąd - tworzą dwie bardzo podobne sylaby, o praktycznie niezauważalnych wizualnie i fonetycznie różnicach, które będą podobnie wizualnie i fonetycznie odbierane przez odbiorców, nawet o podwyższonym poziomie uwagi. Sąd ocenił także, że zakończenia porównywanych znaków w postaci -NIUM i -NUM wizualnie i fonetycznie są bardzo podobne z uwagi na występowanie w nich tożsamych liter i głosek. Zdaniem Sądu samogłoska "I" występująca w oznaczeniu "RESONIUM", nie kreuje dodatkowej sylaby w tym znaku, ani nie ma znaczącego wpływu na odmienny odbiór fonetyczny, mimo, że zmiękcza rzeczywiście, poprzedzającą ją spółgłoskę "N". W ocenie Sądu, całościowo odbiorca będzie miał zatem do czynienia z oznaczeniami zakończonymi bardzo podobnymi sylabami NIUM i - NUM. To nagromadzenie cech wspólnych, na które wskazał Sąd powoduje, że porównywane oznaczenia oceniane jako całość, należało uznać za podobne w warstwie wizualnej i fonetycznej. Przechodząc natomiast do porównania oznaczeń w warstwie znaczeniowej, Urząd Patentowy przyjął, że oznaczenia RESTONUM oraz RESONIUM nie posiadają znaczenia w języku polskim ani nie wywołują żadnych konotacji znaczeniowych. Uznać je zatem należy za wyrażenia fantazyjne. Stąd nie można w niniejszej sprawie mówić o podobieństwie znaczeniowym lub jego braku. Wobec powyższego organ stwierdził, że podobieństwo pomiędzy porównywanymi znakami w warstwie wizualnej i fonetycznej nie jest neutralizowane w warstwie znaczeniowej, gdyż oba porównywane oznaczenia są fantazyjne. Zdaniem Urzędu Patentowego opisane wyżej cechy wspólne dowodzą, że oznaczenia postrzegane jako całość wywołują wrażenie podobieństwa i kreują ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Oceniając podobieństwo znaków z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony organ wskazał, że zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie definicją, przeciętnym odbiorcą jest osoba "należycie (dobrze) poinformowana, należycie spostrzegawcza i ostrożna". (zob. wyrok ETS z dnia 16 lipca 1998 r. w sprawie Gut Springenheide GmbH i Rudolf Tusky przeciwko Oberkreisdirektor des Kreises Steinfurt - Amt fur Lebensmittelubenwachung, C-210/96, EU:C:1998:369, gdzie po raz pierwszy pojawiła się cytowana koncepcja definicji przeciętnego konsumenta, a do jej sformułowania doszło w kontekście sporu dotyczącego reklamy wprowadzającej w błąd; zob. też analogiczne definicje przeciętnego odbiorcy przyjęte na gruncie prawa znaków towarowych: wyrok ETS z dnia 22 czenwca 1999 r. w sprawie Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH przeciwko Klijsen Handel BV, C-342/97, EU:C:1999:323, pkt 26; wyrok ETS z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Procter & Gamble Company przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-473/01 P i C-474/01 P, EU:C:2004:2609, pkt 33; wyrok ETS z dnia 16 września 2004 r. w sprawie SAT.l SatellitenFernsehen GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-329/02 P, EU:C;2004:532, pkt 24). Podobnie wypowiedział się również NSA, uznając, że "konsument obecnie brany pod uwagę przy ocenie niebezpieczeństwa pomyłki to odbiorca uważny, dobrze poinformowany i racjonalny" (wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r, II GSK 341/06, LEX nr 321307). Zdaniem organu z cytowanych orzeczeń wynika zatem, że przeciętnemu odbiorcy towarów przypisuje się trzy podstawowe cechy: należyty poziom wiedzy, spostrzegawczość i ostrożność, jak słusznie zauważa R. Skubisz, wskazane cechy nakazują przyjąć, że przeciętnym odbiorcą jest osoba posiadająca określoną wiedzę o otaczającym ją świecie, zdolność percepcji informacji płynących z tej wiedzy oraz umiejętność podchodzenia "z pewną dozą krytycyzmu do komercyjnych przekazów" (zob. R. Skubisz (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 708). Należy ponadto zwrócić uwagę na to, że "poziom uwagi przeciętnego odbiorcy może się różnić w zależności od danej kategorii towarów lub usług" [zob. wyrok ETS z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH przeciwko Klijsen Handel BV, C-342/97, EU:C:1999:323, pkt 26). Przyjmuje się, że im bardziej wyrafinowany jest odbiorca, tym mniejsze jest prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka wprowadzenia w błąd, natomiast wyższy poziom uwagi odbiorcy jest najczęściej związany z trzema kategoriami zakupów, określanych mianem: drogich, rzadkich oraz ryzykownych (zob. B. Depo, Specific Criteria in Determining Likelihood of Confusion in Relation to Pharmaceutical products, Zeitschrift fur Stoffrecht StoffR 2004, nr 4, s. 192). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Urząd Patentowy przywołał stanowisko Sądu, który stwierdził, że organ orzekający w sprawie prawidłowo przyjął, iż odbiorcy nabywający farmaceutyki, to lekarze, farmaceuci i pielęgniarki, ale również pacjenci i przeciętni konsumenci. Zważywszy, że oceny podobieństwa znaków towarowych dokonuje się z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy i w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, jak również, że do stwierdzenia podobieństwa znaków nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków, lecz wystarczy tylko, że istnieje taka możliwość, Urząd Patentowy doszedł do wniosku, że równoległe istnienie na rynku porównywanych znaków towarowych mogłoby budzić niepotrzebne wątpliwości wśród potencjalnych odbiorców oraz skutkować konfliktem interesów firm. Skoro potencjalnymi odbiorcami identycznych i podobnych towarów do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki są nie tylko specjaliści (lekarze, pielęgniarki, farmaceuci), ale każda osoba wymagająca leczenia lub pragnąca uzupełnić dietę poprzez użycie towarów objętych żądaniem unieważnienia na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zatem - nawet jeśli odbiorca tych towarów jest dostatecznie uważny z uwagi na ryzyko nieprawidłowego użycia ww. produktów , to daleko idąca zbieżność przeciwstawionych znaków towarowych, przeznaczonych do oznaczania towarów identycznych i podobnych (zarówno w wysokim jak i niskim stopniu), może prowadzić do ich pomylenia. Ponadto, w ocenie organu, należy mieć na uwadze, że dla odbiorcy podstawowe znaczenie mają zbieżne elementy oznaczeń, co jest usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca z reguły zapamiętuje jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Powyższe ma istotne znaczenie w sytuacji, gdy przeciętny odbiorca nie ma możliwości porównania oznaczeń podczas dokonywania zakupów (co często ma miejsce). W konsekwencji Urząd Patentowy stwierdził, że przeciwstawione znaki towarowe są podobne w takim stopniu, zarówno w warstwie wizualnej, jak i fonetycznej, że stwarzają ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i w związku z tym należało unieważnić sporne prawo. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] zarzuciła; I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez ich niezastosowanie i dokonanie dowolnych, a w konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych, brak całościowej oceny i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyjaśnienia przesłanek, którymi Organ kierował się przy załatwieniu sprawy, niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, skutkujące brakiem dokładnego zbadania okoliczności sprawy i dokonaniem oceny nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, brak należytego uzasadnienia decyzji, nierozpatrzenie sprawy w całości, w szczególności poprzez niepodjęcie przez Urząd wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zwłaszcza przez nie wzięcie pod uwagę odmienności w zakresie kręgu odbiorców, do których kierowane są towary porównywanych oznaczeń i sposobu dystrybucji przedmiotowych towarów, braku ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, ponadto przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i okoliczności faktycznych sprawy. II. Naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez błędne zastosowanie powyższego przepisu i przyjęcie, iż w niniejszym przypadku zachodzą podstawy do jego zastosowania, tj. przez błędne przyjęcie przez Urząd, iż istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd konsumenta z uwagi na podobieństwo porównywanych oznaczeń oraz podobieństwo towarów przeznaczonych dla porównywanych oznaczeń. W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ewentualnie o uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ w ten sposób, że organ uchyli swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2021 r. i wyda decyzję o oddaleniu sprzeciwu wniesionego wobec znaku towarowego RESTONUM. W uzasadnieniu skargi podnoszone zarzuty zostały szczegółowo omówione W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania S. SA, z siedzibą w [...] - wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, natomiast zaskarżona decyzja nie zawiera wad uzasadniających jej uchylenie. Należy też zaznaczyć, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych i przepisów prawa materialnego uzupełniają się wzajemnie dlatego zasadne będzie ich łączne rozpatrzenie przez Sąd. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny "RESTONUM" w części dotyczącej towarów z klasy 5: produkty farmaceutyczne, środki sanitarne do celów medycznych; substancje dietetyczne do celów leczniczych; suplementy diety; środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego do celów zdrowotnych; żywność dla niemowląt; zioła lecznicze, ekstrakty roślinne o przeznaczeniu leczniczym; środki odkażające. Natomiast przeciwstawiony słowny znak Uczestnika postępowania RESONIUM o numerze [...] służy do oznaczania towarów z klasy 5: preparaty i substancje farmaceutyczne. Podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w myśl którego nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli jego używanie spowodować może wśród części odbiorców błąd polegający, w szczególności na skojarzeniu między znakami. Przystępując do rozpoznania sprawy należało też uwzględnić zasady wynikające z art. 153 p.p.s.a. w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zdaniem Sądu ponownie rozpatrując sprawę Urząd Patentowy przeprowadził wszechstronną i całościową analizę porównawczą przeciwstawionych znaków uwzględniając w tej ocenie zarówno stanowisko stron, jak też stosując się do wiążących go wytycznych Sądu zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2021 r. o sygn. akt VI SA/Wa 41/21. Należy też przypomnieć, że w tym wyroku WSA uznał, że przeciwstawione znaki oceniane całościowo oznaczenia, tworzą dwie bardzo podobne sylaby, o praktycznie niezauważalnych wizualnie i fonetycznie różnicach, które będą podobnie wizualnie i fonetycznie odbierane przez odbiorców, nawet o podwyższonym poziomie uwagi. Idąc tym tokiem rozumowania Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że oznaczenia RESTONUM oraz RESONIUM nie posiadają znaczenia w języku polskim ani nie wywołują żadnych konotacji znaczeniowych. Uznać je zatem należy za wyrażenia fantazyjne. Stąd nie można w niniejszej sprawie mówić o podobieństwie znaczeniowym lub jego braku. Wobec powyższego trafnie organ stwierdził, że podobieństwo pomiędzy porównywanymi znakami w warstwie wizualnej i fonetycznej nie jest neutralizowane w warstwie znaczeniowej, gdyż oba porównywane oznaczenia są fantazyjne. Skarżąca podnosiła, że Urząd Patentowy powinien całościowo rozważyć kwestię właściwego kręgu odbiorców obu oznaczeń ponieważ odbiorcy wcześniejszego znaku towarowego "RESONIUM" stanowią odbiorców o podwyższonym poziomie uwagi, odbiorców leków przepisywanych na receptę, takich, którzy nigdy sami nie sięgną po dany produkt, ze względu na obowiązek wydania go przez specjalistę. Zaś relewantnym kręgiem odbiorców dla zgłoszonego znaku towarowego "RESTONUM" jest jedynie ogół społeczeństwa, który dany produkt oznaczony powyższym znakiem może nabyć w każdej aptece, lub przez Internet. Odnosząc się tego stanowiska Skarżącej, że w niniejszej sprawie porównywane znaki przeznaczone są do oznaczania odmiennego rodzaju towarów ( bez recepty lub na receptę) Sąd podzielił pogląd rozważany już wcześniej w orzecznictwie, że w toku postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, prawo to podlega ocenie w takim zakresie, w jakim zostało udzielone przez Urząd Patentowy, nie zaś w takim, w jakim w sposób faktyczny uprawniony z niego korzysta (takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 296/06, niepubl.). Zatem twierdzenia Skarżącego o braku konfuzji co do kręgu odbiorców z uwagi na stosowanie leków oznaczanych porównywanymi znakami do leczenia innych jednostek chorobowych lub dostępnych od ręki lub w ograniczonym zakresie nie mogły być uznane za zasadne. Konsekwencją uznania podobieństwa porównywanych oznaczeń oraz uznania identyczności i podobieństwa porównywanych towarów jest uznanie, że zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Istnienie ryzyka wprowadzenia w błąd wynikającego z podobieństwa pomiędzy zgłoszonym znakiem towarowym a wcześniejszym znakiem towarowym oraz pomiędzy towarami lub usługami oznaczanymi tymi znakami musi być oceniane z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony. Również w tym aspekcie Urząd Patentowy był związany wcześniejszą oceną Sądu, że odbiorcy nabywający farmaceutyki, to lekarze, farmaceuci i pielęgniarki, ale również pacjenci i przeciętni konsumenci. Zdaniem Sądu ponownie rozpoznającego sprawę biorąc pod uwagę charakter omawianych towarów, poziom uwagi tego kręgu odbiorców, który składa się z ogółu społeczeństwa i pracowników służby zdrowia, należy ocenić jako wyższy niż przeciętny. Sąd podzielił poglądy wyrażone w orzeczeniach sądowych powołanych w uchylonej decyzji przez organ, iż w przypadku odbiorców towarów wpływających na zdrowie człowieka takich jak farmaceutyki należy ich postrzegać jako rozsądnych, należycie poinformowanych, o podwyższonym poziomie uwagi.( wyrok WSA w Warszawie z 26 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1524/08, wyrok NSA z 24 czerwca 2014 r, sygn. akt II GSK 604/13 oraz wyrok NSA z 31 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 114/14)." W ocenie Sądu wniesiona skarga skutecznie nie podważyła stanowiska Urzędu Patentowego, że ze względu na ryzyko konfuzji obydwa znaki nie mogą być używane równocześnie w obrocie. Dlatego też skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja zawiera dokładną analizę porównawczą znaków, zarówno w zakresie podobieństwa towarów, jak i samych oznaczeń, zaś analiza ta została przeprowadzona ściśle pod kątem wytycznych wyrażonych w wyroku WSA z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 41/21. Sąd oddalił wniosek Skarżącej o zawieszenie postępowania z uwagi na złożony przez nią w dniu 28 września 2022 r. wniosek o wygaszenie znaku towarowego RESTONUM. W myśl art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, iż wynik już toczącego się postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanej sprawie taka zależność nie zaistniała bowiem niniejsza sprawa dotyczy unieważnienia znaku towarowego, zaś rozstrzygnięcie w sprawie o unieważnienie znaku towarowego nie zależy od rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie wygaszenia tego samego znaku towarowego. Unieważnienie znaku następuje ze skutkiem ex tunc (wstecznym), aż do dnia, od którego istniała ochrona, co pociąga za sobą nieważność czynności prawnych dokonanych dotychczas przez uprawnionego ze znaku towarowego. Natomiast takiego skutku nie wywołuje wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy z mocy prawa na skutek upływu czasu, na który zostało udzielone. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt II GSK 723/18). Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił przekonania Skarżącej co do naruszenia przez Urząd Patentowy prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.; dokonana przez organ analiza podobieństwa towarów oraz znaków została dokonana wszechstronnie i prawidłowo bez naruszenia przepisów procesowych podnoszonych w skardze. Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.