V SAB/Wa 86/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie w sprawie zgłoszonych żądań postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić [...] wpis sądowy od skargi w kwocie 129 zł (słownie: sto dwadzieścia dziewięć złotych) z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wpisany do rejestru opłat sądowych w dniu 2 sierpnia 2023 r. pod poz. 24708.

A. Z. (zwana: skarżącą, stroną) złożyła skargę na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie (zwana dalej: OIA) w sprawie zgłoszonych żądań. Zarzuciła jej ,,brak jakiejkolwiek reakcji na moje wielokrotne wezwania do zwrócenia mi kwoty 2320,00 zł, która pomimo przedawnienia jej dochodzenia, wbrew art. 70 par. 1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 Nr 137 poz. 926 (zpóźn. zm.) stanowiącemu, iż "Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku " została zajęta przez Urząd Skarbowy Warszawa Bemowo w dniu 21 sierpnia 2018 r. Tytułem wykonawczym złożonym przez ww. Izbę do ww. US Warszawa Bemowo. Strona skarżąca zażądała również, tytułem rekompensaty, zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie, które na dzień 20 lipca 2023 r. miały wynosić 903,40 zł. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 tj.), zwanej dalej "p.p.s.a." Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego określony został w art. 3 p.p.s.a., stanowiącym, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która - zgodnie z § 2 komentowanego przepisu - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z powyższego wynika zatem, że skarga na bezczynność, czy też przewlekłe postępowanie organu administracji publicznej, przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Jak wynika z akt sprawy w przedmiotowej sprawie OIA w Warszawie działając jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym w administracji z tytułu zaległych składek członkowskich związanych z przynależnością Strony skarżącej do samorządu zawodu farmaceutów, do których uiszczania była zobowiązana, wystawił w dniu 10 sierpnia 2018 r. tytuł egzekucyjny nr 75/2018 na kwotę zaległości z tytułu składek członkowskich w wysokości 3520 zł, który został skierowany do właściwego w sprawie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo, celem wyegzekwowania zaległej kwoty. Organ egzekucyjny wyegzekwował z rachunku bankowego skarżącej w banku BGŻ BNP Paribas S.A. kwotę objętą tytułem wykonawczym wraz z kosztami egzekucji. W toku postępowania egzekucyjnego skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które zostały przekazane do wierzyciela - OIA w Warszawie celem zajęcia stanowiska w sprawie zarzutów zobowiązanej. Uchwałą nr 1063/2018 z dnia 8 listopada 2018 r. Okręgowej Rady Aptekarskiej OIA w Warszawie zarzuty Strony skarżącej jako zobowiązanej w toku postępowania egzekucyjnego w administracji zostały uznane za nieuzasadnione. Od przedmiotowej uchwały Strona skarżąca, zgodnie z pouczeniem, wniosła zażalenie do Naczelnej Rady Aptekarskiej jako organu wyższego stopnia. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2020 r. znak 1431-SEEl.711.295.2020.l.SC Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo uznał zarzut przedawnienia należności za okres od stycznia 2005 r. do grudnia 2012 r. za zasadny, natomiast za niezasadny uznał zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania składek członkowskich na rzecz wierzyciela za okres od lipca 2015 r. do grudnia 2017 r. Od tego postanowienia OIA w Warszawie nie wnosiła środków odwoławczych. Z akt sprawy jak i z treści skargi nie wynika, czy takie środki odwoławcze były wnoszone przez skarżącą. Wyjaśnić należy, iż OIA w Warszawie stanowi samorząd zawodu farmaceuty i z mocy wyraźnego przepisu prawa posiada osobowość prawną (art. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1850). Okręgowa Rada Aptekarska OIA w Warszawie jest organem OIA w Warszawie kierującym jej działalnością w okresie między okręgowymi zjazdami aptekarzy, uprawnionym m.in. do prowadzenia bieżących spraw Izby, co wynika wprost z art. 29 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o izbach aptekarskich pracami okręgowej rady aptekarskiej kieruje prezes, który zwołuje jej posiedzenia i im przewodniczy, a także reprezentuje okręgową radę aptekarską na zewnątrz. Zgodnie z treścią art. 66 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich nieopłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przy czym fakt stosowania do egzekucji zaległości z tytułu składek członkowskich samorządu zawodowego nie przesądza, że mają one charakter należności administracyjnoprawnej. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 2 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poddanie obowiązku egzekucji administracyjnej nie przesądza o wyłączeniu sporu, co do jego istnienia lub wysokości przed sądem powszechnym, jeżeli z charakteru obowiązku wynika, iż do rozpoznania takiego sporu właściwy jest ten sąd (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2004 r. sygn. akt [...]). W przedmiotowej sprawie było prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji w przedmiocie ściągnięcia zaległych składek członkowskich z tytułu członkostwa w samorządzie zawodu farmaceuty, ale organem prowadzącym postępowanie nie była OIA w Warszawie ani żaden z jej organów, tylko organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo. To ten organ przeprowadzał czynności egzekucyjne, które doprowadziły do wyegzekwowania zaległych zobowiązań pieniężnych należnych do skarżącej - zobowiązanej. Jak wynika z powyższego przedmiotem niniejszej sprawy jest brak reakcji OIA na złożone ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty tj. zwrotu nienależnie wyegzekwowanych składek członkowskich tytułu przynależności do samorządu aptekarskiego. Wyjaśnić należy, że składka członkowska z tytułu przynależności do samorządu aptekarskiego przypada na rzecz organu samorządu zawodowego, który nie jest organem administracji rządowej, ani jednostką samorządu terytorialnego. Obowiązek jej uiszczenia nie wynika z decyzji lub postanowień właściwych organów, ani też bezpośrednio z przepisów prawa, ponieważ nie pochodzi od organu realizującego obowiązki z zakresu administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I GSK 401/18). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż ponieważ organ nie miał obowiązku wydać decyzji, postanowienia oraz aktu i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to wniesienie skargi w zakresie bezczynności organu jest niedopuszczalne. Wskazać należy, że skarżąca ze swoimi roszczeniem co do zwrotu nie należnie wyegzekwowanych składek członkowskich powinna wystąpić do sądu powszechnego. Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec, jak w pkt I sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 p.p.s.a.