V SAB/Wa 61/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie wniosku o dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiąc październik 2022 roku postanawia odrzucić skargę

W. B. (dalej: "skarżący" lub "strona") w jednym piśmie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ") w przedmiocie dofinansowania do składek na ubezpieczenie społeczne. Skargę zarejestrowano pod sygn. akt V SAB/Wa 68/22. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, tj. podanie których dokładnie wniosków o dofinansowanie z PFRON dotyczy skarga (za jakie miesiące, z jakiej daty) oraz złożenie dokumentu potwierdzającego wniesienie ponaglenia do organu wobec każdego z wniosków będących przedmiotem skargi. W piśmie z 5 lutego 2023 r. skarżący oświadczył, że skarga dotyczy dofinansowania za miesiące 8/2019, 9/2019, 10/2019, 11/2019, 12/2019, 1/2020, 2/2020, 3/2020, 4/2020, 5/2020, 6/2020, 7/2020, 8/2020, 9/2020, 10/2020, 11/2020, 12/2020, 1/2021, 2/2021, 3/2021, 4/2021, 5/2021, 6/2021, 7/2021, 8/2021, 9/2021, 10/2021, 11/2021, 12/2021, 1/2022, 2/2022, 3/2022, 4/2022, 5/2022, 6/2022, 7/2022, 8/2022, 9/2022, 10/2022, 11/2022, 12/2022, 1/2023 i 2/2023. Skarżący załączył też kopie dokumentów które, w jego ocenie, dowodzą wystąpienia z ponagleniem do organu w sprawie wypłaty należnego dofinansowania, tj. pisma skarżącego do Prezesa PFRON z 15 października 2021 r., pisma PFRON do strony z 7 grudnia 2022 r., pisma Ministra Rodziny i Polityki Społecznej do strony z 2 czerwca 2022 r. i pisma strony do PFRON z 1 lipca 2021 r. (załączniki nr 12, 13, 16 i 17 do pisma z 5 lutego 2023 r.). Sąd rozdzielił skargi dotyczące miesięcy od 08/2019 do 11/2022 w ten sposób, że pod sygnaturą V SAB/Wa 68/22 pozostawił bezczynność w sprawie wniosku dofinansowanie za 8/2019, pozostałe przekazał wg właściwości do organu oraz uznał, że skarga nie obejmuje swym zakresem wniosków o dofinansowanie za miesiące 12/2022, 01/2023 oraz 02/2023 z uwagi na to, że została sporządzona 9 listopada 2022 r. a wniesiona 14 listopada 2022 r., a na str. 4 skargi skarżący wskazał, że dotyczy wniosków za 40 miesięcy. Sąd zwrócił się również do organu o wskazanie, czy skarżący wystąpił do PFRON z ponagleniem oraz o odniesienie się do zarzutu zablokowania stronie dostępu do systemu SODiR. Po przekazaniu skargi do Sądu, pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę podał, że w dniu 21 listopada 2022 r. skarżący złożył do PFRON wniosek osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (WN-U-G) za październik 2022 r. Nie wystąpił do organu z ponagleniem. W dniu 30 października 2022 r. złożył natomiast wezwanie do wypłaty refundacji za 21 miesięcy, na które organ odpowiedział pismem z 28 listopada 2022 r. Pełnomocnik dodał, że organ nie ma możliwości zablokowania wnioskodawcy dostępu do systemu SODiR. Ponadto, na wniosek strony, dwukrotnie wygenerował nowy login i hasło do systemu, o czym poinformował stronę załączając instrukcję wygenerowania elektronicznego podpisu przez internet. Pełnomocnik wyjaśnił również szczegółowo kwestię nałożenia blokady na wypłatę środków za październik 2022 r. Zarzut zablokowania przez PFRON dostępu do systemu SODiR jest więc bezpodstawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako "ppsa", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b ppsa stanowi natomiast, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, Sąd odrzuci skargę jeżeli z przyczyn inne niż określone w pkt 1-5a wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi ma miejsce w sytuacji, gdy skarga na bezczynność organu została wniesiona przed wszczęciem postępowania, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący sporządził skargę 9 listopada 2022 r. i przesłał ją do Sądu 14 listopada 2022 r. nadając w urzędzie pocztowym Skarżysko-Kamienna 5. Wedle akt administracyjnych dopiero 21 listopada 2022 r. skarżący złożył do PFRON wniosek osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (WN-U-G) za październik 2022 r. Skoro skarżący wystąpił ze skargą na bezczynność jeszcze przed złożeniem wniosku, tj. przed wszczęciem postępowania, to nie może być mowy o bezczynności organu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Sąd wskazuje również, że wyroki WSA w Warszawie z 5 marca 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1337/19 oraz NSA z 14 stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 1401/20, wbrew twierdzeniom i przekonaniu skarżącego, wcale nie przesądziły, że terminowo opłacał składki ZUS i nie musi zwracać dofinansowania otrzymanego z PFRON. Warunkiem uzyskania z PFRON refundacji składek na ubezpieczenia społeczne jest m.in. terminowe opłacenie składek ZUS bądź spóźnienie nie większe niż 14 dni. Prezes Zarządu PFRON uznał, że skarżący nie spełnił tych warunków, dlatego zobowiązał go do zwrotu dofinansowania na określone miesiące - decyzja z 7 maja 2019 r. znak DRP.WPAV.411.2157.2019.PS L.dz.37228.26Q3980G3. Skarżący natomiast twierdzi, że terminowo opłacał składki czego dowodem - według niego – miały być dowody wpłat bankowych. Uchylając tę decyzję ww. wyrokiem WSA w Warszawie zobowiązał organ do przeanalizowania dowodów wpłat strony i skonfrontowanie ich z pismami ZUS, mającymi walor dokumentów urzędowych, w których ZUS podał kiedy składki za dane okresy zostały opłacone. Organ bowiem oparł się jedynie na danych z ZUS pomijając dowody dostarczone przez stronę. Sąd w żaden sposób nie przesądził, że dowody strony obaliły czy też podważyły prawdziwość i rzetelność danych z ZUS. Takie orzeczenie i wytyczne dla organu zaaprobował NSA oddalając skargę kasacyjną Prezesa Zarządu PFRON ww. wyrokiem. Zgodnie z wytycznymi Sądu organ ponownie zajął się sprawą i wydał nową decyzje (z 24 listopada 2021 r. znak DRP.WPAV.411.8910.2021.SS L.dz.60740.26Q3980G3), mocą której zobowiązał skarżącego do zwrotu refundacji. Skarżący mógł wnieść skargę na tę decyzję, lecz zaniechał takiego działania, zatem decyzja stała się ostateczna i prawomocna. I to na podstawie tej nowej decyzji II instancji zostało wszczęte wobec strony nowe postępowanie egzekucyjne. Skarżącemu zostało to dodatkowo wyjaśnione w piśmie PFRON z 7 grudnia 2022 r. (k. 47 akt sądowych).