V SAB/Wa 5/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie postępowania w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego postanawia odrzucić skargę

Pismem z 3 grudnia 2021 r. skarżąca, M. G.wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: organ, Dyrektor OR ARiMR) postępowania w sprawie jej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora OR ARiMR z 5 marca 2018 r., nr ONW/24/2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z 5 stycznia 2018 r. nr 0132-2018-000480, którą to ww. organ, działając w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 154 § 1 pkt 5 k.p.a., uchylił swoją decyzję z 24 listopada 2015 r., nr 0132-2015-010098 o przyznaniu skarżącej płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015 w całości oraz odmówił skarżącej płatności ONW, o którą ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 (Płatność ONW strefa nizinna II). Z akt sprawy wynika, że dnia 2 kwietnia 2020 r. skarżąca, działając przez pełnomocnika złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora OR ARiMR z 5 marca 2018 r., nr ONW/24/2018. Postanowieniem z 31 lipca 2020 r., nr ONW/25/2020 Dyrektor OR ARiMR wznowił na wniosek strony postępowanie zakończone ww. decyzją a następnie decyzją z 15 listopada 2021 r., ONW/211/2021 odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Przed złożeniem skargi, pismem z 23 listopada 2021 r., skarżąca wniosła do organu ponaglenie. Postanowieniem z 8 grudnia 2021 r., nr 92/2021 Prezes ARiMR uznał, że Dyrektor OR ARiMR dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei, w myśl art. 37 § k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Skarga w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ została wniesiona po wydaniu przez Dyrektora ARiMR postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Dyrektora ARiMR z 5 marca 2018 r., nr ONW/24/2018 oraz wydaniu przez ten organ decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z 5 marca 2018 r., nr ONW/24/2018. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 (dostępna w CBOSA), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała NSA 7 marca 2022 r., II OPS 1/21 (dostępna w CBOSA). W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i stwierdzono, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że pogląd zawarty w cytowanych uchwałach NSA znajduje zastosowanie również w sprawach dotyczących bezczynności organu I instancji, w sytuacji, gdy w sprawie została wydana decyzja przez organ I instancji, a więc decyzja nieostateczna. Obie uchwały zostały wydane w sprawach dotyczących postępowania organu odwoławczego, stąd w ich treści odniesienie do ostatecznej decyzji i ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania może być jednakże skierowany zarówno do organu I, jak i II instancji. Wydanie decyzji przez organ I instancji kończy postępowanie administracyjne prowadzone przez ten organ w taki sam sposób jak wydanie decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a., czyniąc niemożliwym zobowiązanie do wydania aktu. Nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na przewlekłość w danej sprawie w sytuacji, gdy sprawa została już załatwiona (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 7 grudnia 2021 r., II SAB/Bk 129/21 oraz postanowienie WSA w Gdańsku II SAB/Gd 66/22 z 19 maja 2022 r. – dostępne CBOSA) Z uwagi na powyższe, w związku z tym, że przed wniesieniem skargi organ - na wniosek skarżącej zawarty w treści pisma z 2 kwietnia 2020 r. - postanowieniem z 31 lipca 2020 r., nr ONW/25/2020 wszczął postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 5 marca 2018 r., nr ONW/24/2018 a następnie decyzją z 15 listopada 2021 r., nr ONW/211/2021 odmówił uchylenia ww. decyzji, Sąd uznać, że skarga wniesiona po ostatecznym zakończeniu postępowania wznowieniowego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.