V SAB/Wa 47/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski (spr.), Asesor WSA - Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie bezczynności Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie skargi na działania organów administracji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić [...] wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych) z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wpisany do rejestru opłat sądowych w dniu [...] listopada 2021 r. pod pozycją [...].

Przedmiotem skargi, wniesionej pismem z dnia 9 listopada 2021 r., W. (...) we wsi T. (dalej skarżąca) jest bezczynność organu – Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej organ) w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 25 czerwca 2021 r. Skarżąca wskazuje, że w dniu 25 czerwca 2021 r. skierowała wniosek do organu w sprawie wszczęcia właściwej kontroli i podjęcia interwencji w Powiatowym Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. i Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie, celem zbadania prawidłowości działań i czynności podejmowanych przez organy w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych z udziałem W. Wsi T. W piśmie Departamentu Płatności Bezpośrednich Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 lipca 2021 roku skierowanym do Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przesłano całość otrzymanej dokumentacji celem szczegółowego odniesienia się do podniesionych w w/w skardze zarzutów, w prowadzonych przed organem II Instancji postępowaniach administracyjnych. Skarżąca wskazuje, że na dzień wniesienia skargi począwszy od 21 lipca 2021 r. oczekuje ponad 3 miesiące na rozstrzygnięcie. Dodatkowo skarżąca nie została poinformowana o tym, czy organ zobowiązany przekazał informację o wydanych w sprawie w/w rozstrzygnięciach, które otrzymał od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej ponieważ postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zakończone prawomocnymi i ostatecznymi decyzjami Kierownika Biura Powiatowego w L. z dnia 22 maja 2019 r. Dodatkowo organ wskazuje, że szczególna sytuacja zaistniała odnośnie postępowań dotyczących płatności za rok 2019 – w postanowieniu MRiRW z dnia 2 grudnia 2021 r. wskazano, że w przypadku postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, zastosowanie powinien znaleźć art. 235 §1 k.p.a., który nakazuje wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym. Jednak mając na uwadze, iż pismo skarżącego zostało datowane na dzień 25 czerwca 2021 r., a decyzje Dyrektora Podkarpackiego OR ARiMR w Rzeszowie zostały wydane dopiero w dniu 7 lipca 2021 r. (doręczone dopiero w dniu 14 lipca 2021 r., a zwrotne potwierdzenie odbioru dotarło do organu oczywiście jeszcze później), zasadne było rozumowanie, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 235 § 1 k.p.a., gdyż w dacie pisma skarżącego, postępowanie prowadzone w trybie zwyczajnym nie mogło być jeszcze uznane za zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa sądów administracyjnych, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (por. post. NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99 niepubl.). W konsekwencji, również skargę na bezczynność, dotyczącą załatwienia skargi powszechnej należy ocenić jako niedopuszczalną. Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Skarga złożona do organu administracji publicznej w trybie skargowo - wnioskowym, przewidzianym w dziale VIII k.p.a. jest prawnym środkiem obrony i ochrony interesów jednostki, który nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego, ani też nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania sądowego. Rozpoznanie tego rodzaju skargi nie kończy się wydaniem decyzji, lub też postanowienia. Rezultatem rozpoznania tego rodzaju skargi nie jest również wydanie aktu lub podjęcie czynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, przedmiotem skargi mogą być akty lub czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny i dotyczą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa. Niewątpliwie zawiadomienie o załatwieniu skargi nie spełnia wszystkich tych elementów, gdyż zgodnie z art. 238 § 1 k.p.a., zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi lub, jeżeli zawiadomienie sporządzone zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239 (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1271/04, lex nr 191974, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 8 maja 2009 r. sygn. II OSK 689/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Możliwość wniesienia skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. istnieje w przypadku spraw, co do których istnieje obowiązek wydania decyzji, postanowienia oraz aktu lub czynności, o których mowa w pkt 1-4 w art. 3 § 2 p.p.s.a. Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w Dziale VIII k.p.a. nie są natomiast aktami lub czynnościami o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zatem w przypadku złożenia skargi na podstawie art. 227 k.p.a., tak jak to miało miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy, stronie nie służy na dalszym etapie skarga do sądu administracyjnego, ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wa 80/05, lex nr 205439). Te przejawy działania organów administracji nie mieszczą się w przytoczonym wyżej wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, zatem nie ma podstaw, aby przypisać im cechę aktu lub czynności, o których mówi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wynik postępowania przeprowadzonego przez organ w trybie Działu VIII k.p.a. nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bowiem ocena prawidłowości postępowania skargowego nie podlega kontroli sądowej. (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1271/04, lex nr 191974, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 8 maja 2009 r. sygn. II OSK 689/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia. W świetle bowiem powyższej normy prawnej sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. O zwrocie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (pkt 2 sentencji postanowienia) postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.