V SAB/Wa 35/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie przyznania pomocy finansowej postanawia: - odrzucić skargę.

Pismem z dnia 6 kwietnia 2022 r. R.D. wniósł skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w sprawie przyznania pomocy finansowej z Funduszu Sprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wskazać jednocześnie należy, iż każda wniesiona do sądu administracyjnego skarga podlega w pierwszej kolejności ocenie pod względem jej dopuszczalności tzn. czy ze względu na przedmiot zaskarżenia (akt, czynność lub zaniechanie organu) może zostać rozpoznana merytorycznie przez sąd, czy też zakwestionowane w niej akty lub czynności takiej sądowej kontroli z woli ustawodawcy nie podlegają. Sąd wyjaśnia, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy zobowiązany do podjęcia czynności organ nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Należy podkreślić, że skoro możliwość zaskarżenia bezczynności organów administracji jest ograniczona zakresem przedmiotowym zawartym w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., oznacza to, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest - na mocy powyższego przepisu - zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności w nim określonych. Rozważyć zatem należało, czy przedmiot objęty złożoną w niniejszej sprawie skargą może stanowić materię podlegającą rozpoznaniu przez sąd administracyjny, w świetle wyżej podanych przepisów art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Ministra Sprawiedliwości w sprawie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej z Funduszu Sprawiedliwości. W związku z tym wskazać należy, że Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Fundusz Sprawiedliwości jest funduszem celowym ukierunkowanym na pomoc osobom pokrzywdzonym i świadkom, przeciwdziałanie przestępczości oraz pomoc postpenitencjarną. Fundusz ten został utworzony na podstawie art. 43 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks Karny Wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53). Dysponentem Funduszu Sprawiedliwości jest co prawda Minister Sprawiedliwości, jednak zgodnie ze szczegółowymi zasadami udzielania pomocy i dotacji w ramach Funduszu, określonymi w rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r., w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości (tj. Dz. U. 2019 poz. 683 z późn. zm.) pomoc pokrzywdzonym przestępstwem, świadkom oraz osobom im najbliższym może być udzielona na ich wniosek zgłoszony do podmiotu świadczącego pomoc ze środków Funduszu, a także z własnej inicjatywy tego podmiotu lub na wniosek organu postępowania karnego po wyrażeniu przez te osoby zgody na przetwarzanie danych osobowych w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia wniosku, udzielenia pomocy i rozliczenia dotacji w zakresie rzeczowym i finansowym (§ 38 zdanie pierwsze ww. rozporządzenia). Zgodnie zaś z art. 43 § 8 pkt 1 kkw bezpośrednią pomoc ze środków Funduszu Sprawiedliwości świadczą jednostki niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, w tym stowarzyszenia, fundacje, organizacje i instytucje wyłaniane podczas otwartych konkursów ofert. W związku z powyższym Minister Sprawiedliwości nie dokonuje bezpośrednich wypłat środków finansowych na żądanie wnioskodawców, o czym Skarżący był wielokrotnie informowany. Tym samym skarga na bezczynność ministra w tym zakresie jest niedopuszczalna. Na organie nie spoczywał bowiem obowiązek wydania – na skutek złożonego wniosku – aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W konsekwencji uznać należy, iż skarga w niniejszej sprawie wykracza poza kognicję Sądu. Jest zatem niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.