V SAB/Wa 2/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dąbkowska-Mastalerek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi R. G. na przewlekłość Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Naczelnej Izby Lekarskiej w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej lekarzy postanawia: odrzucić skargę

R. G. (dalej zwany: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Naczelnej Izby Lekarskiej w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że od ponad czterech miesięcy nie rozpoznano jego skargi na wymienionych przez niego lekarzy. Wniósł o zasądzenie nawiązki pieniężnej w kwocie 4000 zł oraz o wyznaczenie terminu Okręgowej Izbie Lekarskiej w Lublinie do zakończenia postępowania skargowego. Pismem z 9 grudnia 2025 r. (data prezentaty) skarżący złożył uzupełnienie ww. skargi. W treści wniósł o zasądzenie kwoty 5000 zł tytułem przewlekłości postępowania oraz o nakazanie przez sąd załatwienia sprawy w ciągu jednego miesiąca. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 z późn. zm.) postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1131 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do § 2a ww. przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 P.p.s.a. oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, sąd administracyjny jest zobowiązany zbadać w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Stosownie do art. 58 § pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie natomiast do art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Z przytoczonych przepisów wynika, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały w nich wymienione. Przewidziana w tych przepisach skarga na przewlekłość jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. W konsekwencji, skarga na przewlekłość organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłość jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Wskazać bowiem należy, że skarga na przewlekłość ma zasadniczo dyscyplinować organ administracji publicznej do wydania indywidualnego aktu administracyjnego kończącego sprawę, otwierając drogę sądowoadministracyjną przez możliwość wniesienia skargi na ten indywidualny akt. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania o sygn. NRP-483/25 przez Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Naczelnej Izby Lekarskiej zainicjowane pismem skarżącego z 6 maja 2025 r. zawierającym skargę na lek. W. K., lek. D.K. oraz lek. J. Z. Postanowieniem z 29 maja 2025 r. Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczył Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w Lublinie jako właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie skargi skarżącego. Postanowienie sprostowano w dniu 10 czerwca 2025 r. Sąd zwraca uwagę, że sprawy w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy toczą się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1342 ze zm.). Przepisy te przewidują odrębny od administracyjnego tryb prowadzenia postępowania i orzekania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, w tym również odrębny tryb orzekania w sprawie przewlekłości postępowania z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy prowadzonego przez okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej (art. 76 ust. 4 ww. ustawy). Brak odesłania we wskazanej ustawie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej lekarzy nie może być stosowana procedura administracyjna (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Ke 12/13, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VII SAB/Wa 94/13). Z powyższego wynika, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej nie należy do właściwości sądów administracyjnych i jako taka podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.