V SA/Wa 884/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na oświadczenie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie dokonania potracenia z należności przysługującej z tytułu decyzji postanawia odrzucić skargę.

W dniu 22 grudnia 2017 r. Dyrektor Podlaskiego OR ARiMR wydał decyzję nr 9010-2017-43 o odmowie przyznania [...] wnioskowanej kwoty pomocy finansowej i ustalił kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w łącznej wysokości 4.059.510,41 zł, powiększoną o odsetki naliczone na podstawie okresu, który upłynął między płatnością, a zwrotem należności przez [...] W wyniku złożonego odwołania, decyzją z 10 lipca 2018 r. nr 18/2018, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR" lub "organ") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzją z 30 listopada 2021 r. nr 9010-2021-04 Dyrektor Podlaskiego OR ARiMR orzekł o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu [...](m.in. [...], dalej także jako "skarżący") wraz ze spółką za zobowiązania tej spółki ustalone ww. decyzją Dyrektora Podlaskiego OR ARiMR z 22 grudnia 2017 r. nr 9010-201743. Decyzja została odebrana przez [...] w dniu 6 grudnia 2021 r. W dniu 8 lutego 2023 r. Kierownik BP ARiMR w [...] wydał decyzję nr 0198-2023-006782 w sprawie przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz decyzję nr 0198-2023-006817 w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uwagi na brak spłaty zadłużenia spółki wynikającego z ww. decyzji z 22 grudnia 2017 r., w dniu 3 marca 2023 r. Prezes ARiMR dokonał potrącenia kwoty 14.787,06 zł będącej należnością ARiMR wynikającą z decyzji z 22 grudnia 2017 r. z zobowiązania ARiMR wobec skarżącego wynikającego z decyzji z 8 lutego 2023 r. nr 0198-2023-006782 (ONW) oraz nr 0198-2023-006817 (OB.). Po potrąceniu Skarżący został poinformowany w oświadczeniach o potrąceniu z 6 marca 2023 r. [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie czynność Prezesa ARiMR z 6 marca 2023 r. polegającą na dokonaniu potrącenia kwoty 14.787,06 zł z przysługujących mu płatności ONW i OB. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a ppsa), jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 ppsa). Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Oświadczenia Prezesa ARiMR o potrąceniu kwoty płatności należnych od ARiMR na rzecz zobowiązań wobec ARiMR były już przedmiotem skarg do sądów administracyjnych. Jak wskazał WSA w Warszawie w postanowieniu z 2 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2957/15, a sąd w składzie niniejszym w całości podziela pogląd ten, czynność w postaci oświadczenia o potrąceniu należności nie mieści się w granicach wyznaczonych treścią art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Wypłata środków określonych w decyzjach o przyznaniu płatności OB i ONW stanowi czynność materialnotechniczną, nie wynikającą bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, lecz będącą realizacja konkretnej decyzji przyznającej uprawnienie. Jest czynnością wykonawczą, podejmowaną w związku z wydaną decyzją i innymi decyzjami, zgodnie z ich treścią. Wypłata środków finansowych nie jest zatem czynnością z zakresu działania administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Pisemne oświadczenie, które na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199), dalej: "ustawa o ARiMR", skutkuje potrąceniem nienależnie pobranych środków lub pobranych w nadmiernej wysokości, nie mieści się w pojęciu czynności, o jakich stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Bez wątpienia akty lub czynności o jakich stanowi wskazany przepis muszą mieć charakter publicznoprawny, ale także muszą wynikać z prawa powszechnie obowiązującego oraz, co do zasady, powinny to być działania materialno-techniczne wywołujące określone skutki prawne. Oświadczenie o potrąceniu, z jakim mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, nie jest czynnością materialno-techniczną, co wprost wynika z treści art. 31 ust. 3 ustawy o ARiMR skoro ustawa stanowi, że jest to oświadczenie. Oświadczenia nie są czynnościami, gdyż są aktem "woli" organu zmaterializowanym w formie pisemnej. Z tego powodu nie można oświadczenia o potrąceniu traktować jako czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, mimo że można przyjąć, że jest ono składane w ramach prawa publicznego oraz że znajduje oparcie w prawie powszechnie obowiązującym. Jednak te dwie cechy, wobec braku techniczno-materialnego charakteru, nie dają podstaw do przyjęcia, że oświadczenie o potrąceniu na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o ARiMR podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 3336/15 oddalającym skargę kasacyjną od ww. postanowienia WSA w Warszawie z 2 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2957/15). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.