V SA/Wa 801/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na decyzję Rzecznika Prawa Pacjenta z dnia 19 grudnia 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.355.2025.DCy w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia kompensacyjnego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz K. R. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

K. R. (dalej "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rzecznika Prawa Pacjenta z dnia 19 grudnia 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.355.2025.DCy w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia kompensacyjnego z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych w związku ze śmiercią A. R.. W odpowiedzi na skargę Rzecznik Prawa Pacjenta wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl natomiast art. 52 § 2 tej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Wyjaśnienia wymaga, że niezachowanie trybu wnoszenia skarg do sądu administracyjnego ma miejsce zarówno wówczas, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak też w przypadku złożenia do sądu administracyjnego skargi po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1355/13, z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 116/13). Dopiero bowiem akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła decyzję Rzecznika Prawa Pacjenta z dnia 19 grudnia 2025 r. odmawiającą przyznania świadczenia kompensacyjnego, od której skarżącej przysługiwało, zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej zwanej "k.p.a.", prawo do złożenia odwołania do Komisji Odwoławczej do spraw Świadczeń z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznym za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia tej decyzji (art. 129 § 1 i 2 k.p.a.). Powyższa decyzja zawierała pouczenie w tym zakresie. Jednak jak wnika z odpowiedzi na skargę oraz akt administracyjnych skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia i złożyła skargę do tut. Sądu na decyzję wydaną w pierwszej instancji. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z decyzji organu I instancji może wnieść odwołanie do organu wyższego rzędu. Dopiero na decyzję wydaną przez organ II instancji można wnieść skargę do sądu administracyjnego. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego może inicjować zatem jedynie skarga na rozstrzygnięcie podjęte w wyniku rozpoznania odwołania. Rozpoznając taką skargę sąd bada także legalność decyzji organu I instancji. W konsekwencji stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżąca wnosząc skargę na decyzję organu I instancji naruszyła wymóg przewidziany w powołanym wyżej art. 52 § 1 p.p.s.a., bowiem nie wyczerpała środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi tj. nie złożyła odwołania od decyzji Rzecznika Prawa Pacjenta z 19 grudnia 2025 r. Prawo do wniesienia skargi przysługuje bowiem dopiero na decyzję wydaną przez organ II instancji, co czyni wniesioną skargę niedopuszczalną. W świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.