V SA/Wa 788/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia 28 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia nieważności uchwały w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami miasta w zakresie budżetu obywatelskiego postanawia: 1) odrzucić skargę: 2) zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł (słownie: trzysta) złotych.

Miasto P. reprezentowane przez Przewodniczącego Rady Miasta P. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z 28 lutego 2023 r., nr 7.104.2023 w przedmiocie orzeczenia nieważności uchwały Rady Miasta P. z 26 stycznia 2023 r., nr [...] w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami miasta w zakresie budżetu obywatelskiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w związku z brakiem umocowania Przewodniczącego Rady Miasta Pruszkowa do wniesienia skargi na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40, dalej: "ustawa), rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy - z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie - podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (por. art. 98 ust. 3 ustawy). Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w uchwale NSA z 13 listopada 2012 r., I OPS 3/12 (ONSAiWSA 2013/2/21), zgodnie z którym, w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową ma wójt (burmistrz, prezydent miasta) chyba, że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłyby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej. W uzasadnieniu uchwały NSA podniósł, że z wójt jest reprezentantem gminy w sferze publicznoprawnej, jak i cywilnoprawnej, jest zobowiązany do przedstawiania aktów organów gminy, przyjmowania i składania oświadczeń woli i pism w stosunkach zewnętrznych a tym samym do podpisywania każdego pisma procesowego w postępowaniach sądowych. Nieuprawnione jest zatem przypisywanie, w takiej sytuacji, zdolności procesowej innemu niż wójt organowi gminy, tj. radzie gminy, reprezentowanej przez przewodniczącego rady. Przewodniczący rady ma bardzo wąsko zakreślone kompetencje ustawowe, w myśl art. 19 ust. 2 ustawy, zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Takie rozwiązanie prawne miało na celu m.in. właśnie ograniczenie roli przewodniczącego, a wykładnia prowadząca do przyznania zdolności sądowej radzie gminy, która upoważniałaby przewodniczącego do jej reprezentowania w postępowaniu sądowym, pozostaje w sprzeczności z ww. przepisem. Niemniej jednak, w postępowaniu sądowoadministracyjnym – w szczególnych sytuacjach, na gruncie konkretnej sprawy – w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, gmina może być reprezentowana w postępowaniu sądowym przez przewodniczącego rady. Dotyczy to takich sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów prawnych rady gminy i wójta lub gdy z przedmiotu uchwały wynika, że sprawa dotyczy interesu prawnego wójta, co mogłoby prowadzić do pozbawienia organu stanowiącego – rady gminy – możności ochrony sądowej jej interesu prawnego, uprawnień i kompetencji. W przedmiotowej sprawie taka szczególna sytuacja nie wystąpiła, bowiem przedmiotowa uchwała Rady Miasta P., której nieważność została stwierdzona zaskarżonym do sądu rozstrzygnięciem nadzorczym Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie, dotyczyła przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami miasta P. w zakresie budżetu obywatelskiego. Nie dotyczyła ona spornych interesów prawnych Rady Miasta P.a z Prezydentem P. Powyższe oznacza, że Przewodniczący Rady Miasta P. nie miał legitymacji prawnej do wniesienia przedmiotowej skargi. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") uznał skargę za niedopuszczalną i orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zarejestrowanego w rejestrze opłat sądowych w dniu 7 kwietnia 2023 r. pod pozycją 10878, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.