V SA/Wa 624/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na pismo Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 26 listopada 2020 r. znak RzPP-DOA-WOR.051.1.2020.PP w przedmiocie uznania skargi za niezasadną postanawia odrzucić skargę.

W skardze z 16 grudnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła pismo Rzecznika Praw Pacjenta z 26 listopada 2020 r. znak RzPP-DOA-WOR.051.1.2020.PP wydane w związku z uznaniem jej skargi z 5 października 2020 r. za niezasadną. Rzecznik Praw Pacjenta w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329, dalej "p.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Według treści art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2072), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest pismo Rzecznika Praw Pacjenta z 26 listopada 2020 r. będące odpowiedzią na skargę na sposób procedowania w sprawie złożoną do tego organu Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Rzecznik Praw Pacjenta podjął sprawę, mimo iż nie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające. Wszystkie wnioski złożone przez Skarżącą pismami z dnia: 22 maja 2020 r., 25 maja 2020 r., oraz 28 maja 2020 r. zostały przeanalizowane i rozpatrzone przez organ. Rzecznik Praw Pacjenta wystąpił do [...], wskazując jako podstawę wystąpienia art. 47 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (dalej: u.p.p.), tj. ochrona praw pacjentów korzystających ze świadczeń zdrowotnych udzielanych przez [...], o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 685) i art. 47 ust. 1 pkt 9a u.p.p. - współpraca w zakresie przestrzegania praw pacjenta z podmiotami udzielającymi świadczeń zdrowotnych. Skarżącej zostały wskazane przysługujące środki prawne. W skierowanym do Skarżącej piśmie z dnia 25 września 2020 r. znak: RzPP-DZP-WRI.431.56.2020.AW przywołano podstawę prawną, tj. art. 51 pkt 2 u.p.p. i wskazano Skarżącej, iż zebrany materiał nie dał podstaw do wszczęcia postępowania wyjaśniającego. W piśmie z 6 listopada 2020 r. znak: RzPP-DOA-WOR.051.1.2020.PP w nawiązaniu do pisma Skarżącej z 5 października 2020 r. będącego skargą na sposób procedowania sprawy przez Rzecznika Praw Pacjenta, poinformowano, że skargę uznano za częściowo zasadną oraz szczegółowo przeanalizowano zgłaszane przez Skarżącą uchybienia. W przedmiotowym piśmie uzasadniono i wyjaśniono stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta z przytoczeniem obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżonym pismem z 26 listopada 2020 r. znak RzPP-DOA-WOR.051.1.2020.PP w odpowiedzi na pismo Skarżącej z 10 listopada 2020 r. będącego skargą na sposób procedowania sprawy, w tym na sposób rozpatrzenia skargi z 5 października 2020 r., Rzecznik poinformował iż uznał skargę za niezasadną. W zakresie pozostałych zarzutów Skarżącej wskazano, że były one przedmiotem skargi [...] z 5 października 2020 r. i zostały rozpatrzone w sformułowanej do Skarżącej 6 listopada 2020 r. odpowiedzi na skargę. Rzecznik podtrzymał w całości swoje stanowisko tam zawarte. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 51 u.p.p. Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem może: podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych, przekazać sprawę według właściwości, nie podjąć sprawy - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta, którego sprawa dotyczy. Ustawodawca nie przewidział żadnego środka odwoławczego na czynności, o których mowa w art. 51 pkt 2-4 u.p.p., tj. od nie podjęcia sprawy bądź wskazania wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych bądź od przekazania sprawy według właściwości. Zgodnie z art. 54 u.p.p. w zakresie nieuregulowanym w art. 49-53 do postępowania prowadzonego przez Rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem przepisy k.p.a. znajdują odpowiednie zastosowanie wówczas, gdy zostanie wszczęte postępowanie wyjaśniające przez Rzecznika Praw Pacjenta. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. wskazuje katalog zakresu kontroli działalności administracji publicznej. Ustawodawca doprecyzował jednak, iż kontroli sądowoadministracyjnej podlegają wyłącznie te czynności, które mieszczą się w zakresie działania administracji publicznej i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie pisma Rzecznika Praw Pacjenta nie mogą stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego. Organ nie ma bowiem obowiązku wszczęcia postępowania wyjaśniającego w każdej sprawie zgłoszonej przez wnioskodawcę. W sprawie zgłoszonej przez Skarżącą postępowanie wyjaśniające nie zostało wszczęte, bowiem nie zostało uprawdopodobnione naruszenie praw pacjenta. Jednocześnie Skarżącą w piśmie z 6 listopada 2020 r. pouczono, iż w przypadku uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie uprawdopodobniającym naruszenie praw pacjenta Rzecznik będzie prowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie. W związku z powyższym złożoną skargę na pismo Rzecznika Prawa Pacjenta z 26 listopada 2020 r. do sądu administracyjnego należało uznać jako niedopuszczalną na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. i orzec o jej odrzuceniu.