V SA/Wa 614/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 marca 2022 r. znak DIR.IX.7343.1.2018.DW.22 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Pismem z dnia 23 lutego 2023 r. (wniesionym w tym samym dniu za pośrednictwem organu) [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. (zwana dalej "spółką" lub "stroną") złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (zwanego dalej także "Ministrem" lub "organem") z dnia 24 marca 2022 r. DIR.IX.7343.1.2018.DW.22 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania. W uzasadnieniu wniosku Strona podniosła, że decyzja z dnia 24 marca 2022 r. nigdy nie została jej doręczona. Decyzja została skierowana na adres siedziby spółki (ul. [...], [...]) mimo, że w toku postępowania Spółka wskazała inny adres do doręczeń – ul. [...], [...]. W toku postępowania organ wysyłał korespondencję na ww. adres do doręczeń i była ona skutecznie odbierana przez Stronę. Natomiast decyzja z dnia 24 marca 2022 r. została, z nieznanych przyczyn, skierowana przez organ na adres siedziby Skarżącej. Wskazała, że decyzja wchodzi do obrotu wskutek jej doręczenia lub ogłoszenia. Podniosła także, że przesyłka zawierająca decyzję nie była prawidłowo awizowana. O wydaniu decyzji Strona dowiedziała się podczas przeglądania akt w dniu 20 lutego 2023 r. w siedzibie organu. Kolejno pismem z dnia 22 marca 2023 r. (nadanym w tym samym dniu k. 54) Strona wniosła skargę na ww. decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej. W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przesyłka pocztowa zawierająca decyzję organu, została wysłana 25 marca 2022 r., a 20 kwietnia 2022 r. została zwrócona do organu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie"; przyczyna niedoręczenia – adresat nie podjął przesyłki w terminie. Korespondencja była dwukrotnie awizowana – 29 marca 2022 r. i 6 kwietnia 2022 r. Po każdej próbie doręczenia zostało wysłane Spółce powiadomienie sms, co wynika ze strony Poczty Polskiej. Nadto wskazano, że korespondencja została wysłana na adres ul. [...], [...], będący adresem siedziby Spółki wskazanym w rejestrze przedsiębiorców KRS. Jest to adres wskazany w umowie, który się nie zmieniał. Nie wskazywano innego adresu do korespondencji. Odnosząc się zaś do zarzutu, że korespondencję należało wysłać na adres wskazany w toku postępowania odwoławczego, Minister wskazał, że w okolicznościach sprawy prawidłowo nadano przesyłkę na adres siedziby spółki. Decyzja Ministra została wydana w wyniku odwołania złożonego przez Spółkę z siedzibą w O. ul. [...], [...], reprezentowaną przez A. M. – prezesa zarządu. Adres do korespondencji – ul. [...], [...] został wskazany przy piśmie z dnia 17 września 2018 r. przez T. B. – kolejnego prezesa zarządu, który zastąpił A. M. Od tego momentu korespondencja była wysyłana na adres korespondencyjny w C. wskazany w piśmie z dnia 17 września 2018 r. Następnie postępowanie odwoławcze zostało zawieszone z uwagi na brak obsadzenia organu w Spółce, a w dniu 24 stycznia 2022 r. postępowanie administracyjne zostało podjęte wobec ustania przyczyny zawieszenia. Jako prezes zarządu został wpisany S. K. Wskazując na przepis art. 45 k.p.a., organ wyjaśnił, że z chwilą odwołania T. B. z funkcji prezesa zarządu, korespondencja była wysyłana na adres siedziby spółki wynikający z KRS, a nie adres korespondencyjny wskazany przez odwołanego już prezesa. Strona nie przedstawiła informacji, że nowy prezes także chce by korespondencja w sprawie była wysyłana na dotychczasowy adres korespondencyjny, wskazany przez byłego prezesa. Odnosząc się zaś do kwestii nieprawidłowej awizacji, organ wskazał, że twierdzenia te stoją w opozycji do twierdzeń o nieprawidłowym zaadresowaniu korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Termin uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego (art. 53 § 4 p.p.s.a.). Warunkiem niezbędnym do wniesienia skargi jest w pierwszej kolejności skuteczne doręczenie stronie aktu podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego, w tym przypadku decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 marca 2022 r. znak DIR-IX.7343.1.2018.DW.22. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wniesienie skargi przed skutecznym doręczeniem stronie decyzji podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (zob. np. postanowienia NSA: z 27.03.2019 r. I GSK 325/19; z 4.01.2013 r. I OZ 949/12; z 23.10.2020 r. II FSK 1601/18; por. także postanowienie WSA w Warszawie z 3.01.2022r. III SA/Wa 2747/21). W sprawie adresatem decyzji była osoba prawna – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Stosownie do treści art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do treści art. 44 § 1-4 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego) albo pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy/miasta (w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy/miasta lub upoważnioną osobę lub organ). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Wymóg z art. 45 k.p.a. ma istotne znaczenie materialne, stanowiąc gwarancję dokonania doręczenia organowi osoby prawnej w taki sposób, by umożliwić organowi powołanemu do reprezentowania osoby prawnej i kierowania jej działalnością, należyte zapoznanie się z treścią kierowanych do organu pism i podjęcie działań niezbędnych do dochodzenia praw i obrony swych interesów. W związku z tym nie należy go interpretować literalnie, co daje podstawę do uznania istnienia uprawnienia do wskazania adresu do doręczeń. Wprawdzie przepisy k.p.a. nie przewidują wprost możliwości wskazania przez stronę (jednostkę organizacyjną) adresu do korespondencji lub adresu do doręczeń. Nie oznacza to jednak, że wskazanie w piśmie procesowym tego rodzaju adresu nie jest wiążące dla organów. Należy zatem przyjąć, że organ jest zobowiązany dostarczyć stronie postępowania korespondencję na adres przez nią wskazany (por. wyrok NSA z 12.04.2022 r. II OSK 972/19; postanowienie NSA z 17.01.2019 r. II OZ 1387/18). W sprawie niniejszej taki adres do korespondencji Spółka wyraźnie wskazała w piśmie z dnia 17 września 2018 r. – ul. [...], [...]. Co więcej organ kierował pod ten adres korespondencję adresowaną do spółki, a korespondencja ta była odbierana. Jednakże w pewnym momencie postępowania, organ zaczął kierować korespondencję, w tym zaskarżoną decyzję, pod adres siedziby spółki wskazany w KRS, mimo że z akt sprawy nie wynika by spółka zrezygnowała z dotychczasowego adresu do doręczeń. Dodać przy tym należy, że okoliczność wskazania przez spółkę adresu do korespondencji i uznanie tej czynności przez organ za skuteczną, Minister nie kwestionuje. Wskazuje jednakże, że adres do korespondencji został wskazany w piśmie z dnia 17 września 2018 r. przez poprzedniego prezesa spółki – T. B., a w związku z dowiedzeniem się przez organ, że wyżej wskazany zrezygnował z funkcji prezesa zarządu, korespondencja była wysyłana na adres siedziby spółki wynikający z KRS. Podnosi także, że spółka nie poinformowało organu o powołaniu T. K. na prezesa zarządu, a nowy prezes nie poinformował organu, że także chce by korespondencja była wysyłana na dotychczasowy adres do doręczeń. Przede wszystkim wskazać należy, że pismo z dnia 17 września 2018 r., w treści którego wskazano adres do doręczeń (k. 855), został wniesiony przez spółkę, działającą przez członka zarządu uprawnionego do samodzielnej reprezentacji. Działania osoby będącej członkiem organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentacji odnoszą skutek prawny. A zatem kwestia zmian osobowych w zarządzie spółki nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia skuteczności dokonanych czynności. W tej sytuacji obowiązkiem organu było dokonywanie doręczeń na adres do korespondencji, mimo zmian osobowych w zarządzie spółki. Tymczasem korespondencja zawierająca decyzję została skierowana na adres ul. [...], [...] i uznana przez organ za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. Jednakże aby prawny skutek upływu terminu przechowywania pisma w trybie art. 44 § 4 k.p.a. powstał, konieczne jest skierowanie tego pisma pod poprawny adres. Sąd Najwyższy trafnie stwierdził, że domniemanie ustanowione w art. 44 k.p.a. nie dotyczy pism z błędnym adresem odbiorcy (zob. postanowienie z 6.04.200 r. III RN 141/99; stanowisko to zostało także podzielone w doktrynie przez J. Borkowskiego, B. Adamiak – zob. B. Adamik, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2019, str. 357). A zatem nie można uznać, wbrew twierdzeniom organu, że doszło do doręczenia stronie decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 marca 2022 r. W konsekwencji nie wystąpiły żadne skutki prawne, które przepisy prawa wiążą z doręczeniem tej decyzji. Oznacza to, że skarżącej dotychczas "nie otworzył się" termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na powyższą decyzję. Skarga jest więc przedwczesna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli z przyczyn innych niż określone w pkt 1-6, wniesienie skargi jest niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z 27.03.2019 r. I GSK325/19; zob. także postanowienie WSA w Warszawie z 18.11.2021 r. IV SA/Wa 1167/21). Z powyższych względów, Sąd postanowił jak w punkcie 1 sentencji o odrzuceniu skargi, w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji obowiązkiem organu było podjęcie próby doręczenia decyzji na prawidłowy adres, czego nie uczyniono. Organ powinien więc niezwłoczne doręczyć skarżącej decyzję z dnia 24 marca 2022 r. znak DIR-IX.7343.1.2018.DW.22 na prawidłowy adres. Do złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zastosowanie znajdzie art. 88 zd. 1 p.p.s.a. stanowiący, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jako niedopuszczalny z mocy ustawy należy uznać wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli termin na podjęcie czynności w ogóle się nie otworzył. Skoro skarżącej nie otworzył się termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ww. decyzję, to nie można go również przywrócić (por. postanowienie WSA w Warszawie z 9.03.2022 r. V SA/Wa 3940/21). Aby stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia skargi, konieczne jest ustalenie, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji (por. postanowienie NSA z 16.12.2021 r. III FSK 4752/21). W konsekwencji, na podstawie art. 88 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w punkcie 2 sentencji.